Қытайда кулинарлық жартылай фабрикаттарға алғаш рет мемлекеттік стандарттар енгізілмек

ҚХР Мемлекеттік нарықты реттеу басқармасы мен ҚХР Денсаулық сақтау жөніндегі мемлекеттік комитетін қоса алғанда, бірнеше ведомство өнеркәсіптік тәсілмен дайындалатын кулинарлық жартылай фабрикаттарға қатысты үш құжат жобасын жариялады.

Кулинарлық жартылай фабрикаттар — тұтынар алдында қыздыруды немесе пісіруді қажет ететін порциялық тағамдар. Олар бір немесе бірнеше азық-түлік ингредиентінен алдын ала өңдеу арқылы дайындалады. Құжат жобаларына сәйкес, мұндай өнімдер құрамында дәмдеуіштер болуы мүмкін, алайда консерванттар болмауы тиіс. Өнімдер дәмдеуіштері бөлек қаптамада немесе бірге сатылуы мүмкін.

Жобаға сәйкес, мұздатылған тұшпара мен бәліштер, жаңадан туралған көкөністер және дайын күйінде тұтынуға болатын өнімдер жартылай фабрикаттар санатына кірмейді.

Жартылай фабрикаттардың жарамдылық мерзімі 12 айдан аспауы керек.

Сонымен қатар, қоғамдық тамақтандыру қызметін көрсетушілерге тағамдарды өңдеу тәсілдері туралы тұтынушыларды хабардар ету ұсынылады.

Соңғы жылдары Қытайда кулинарлық жартылай фабрикаттар индустриясы қарқынды дамып келеді. Салалық деректерге сәйкес, мұндай өнім өндіретін компаниялар саны 2018 жылғы 8 мыңнан 2023 жылы шамамен 70 мыңға дейін артқан. 2023 жылы саланың жылдық өндіріс көлемі 500 млрд юаньнан (шамамен 72,1 млрд АҚШ доллары) асты. 2026 жылға қарай нарық көлемі 1 трлн юаньнан асады деп күтіледі.

Сарапшылардың айтуынша, жартылай фабрикаттар сатылымы соңғы жылдары екі таңбалы қарқынмен өсіп келеді. Бұған мемлекеттік және жергілікті биліктің қолдауы, электронды коммерцияның және салқындатылған жеткізу тізбегінің қарқынды дамуы ықпал еткен.

1995 жылдан кейін туған жастар мұндай өнімдердің негізгі тұтынушыларына айналды. Олар ас дайындауға аз уақыт бөледі, ал жартылай фабрикаттар дәмді таңғы ас, түскі немесе кешкі асты тез әзірлеуге мүмкіндік береді.

Қытай ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының ғылыми қызметкері Чжан Чуньхуэйдің айтуынша, қытай асханасында нақты атауы бар 18 мыңнан астам тағам түрі бар. Соның ішінде 1 мыңнан астамы жартылай фабрикат түрінде де қолжетімді. Халықтың өмір салты жеделдей түскен сайын бұл көрсеткіш арта бермек.

Қытайдағы жартылай фабрикаттарға деген сұраныс ресейлік агроөнеркәсіптік кешен өнімдерін экспорттаушылар үшін жаңа мүмкіндіктер ашып отыр. 

Мысал ретінде Қытайдың солтүстік-шығысындағы Цзилинь провинциясының Қытай-Ресей шекарасында орналасқан Хуньчунь қаласын келтіруге болады. Мұнда ресейлік сапалы теңіз өнімдерін пайдалана отырып, жартылай фабрикаттар өндірісі қарқынды дамыған. 

Жергілікті «Лаоцзи» теңіз өнімдерін өндіру және өңдеу компаниясының сату жөніндегі менеджері Сюй Янның айтуынша, компания Ресейден треска балығын импорттап, одан стейк, филе және сычуань бұрышымен дайындалған тағамдар түріндегі жартылай фабрикаттар шығарады.

Оның сөзінше, Көктем мерекесі (Чуньцзе — ай күнтізбесі бойынша Қытай Жаңа жылы) қарсаңында бұл өнімдерге сұраныс ерекше артады. Компания жыл сайын ресейлік трескадан 5–6 мың тонна жартылай фабрикат сатады, бұл жалпы сатылымның үштен бірін құрайды.

Сюй Ян компания алдағы уақытта Ресейден соя бұршақтарын импорттап, тофу (соя ірімшігі) негізіндегі жартылай фабрикаттар өндіруді жоспарлап отырғанын айтты.

— Менің ойымша, Қытай мен Ресейдің жартылай фабрикаттар секторындағы ынтымақтастық перспективалары зор. Ресейлік экспорттаушылар бізді сапалы шикізатпен тұрақты қамтамасыз ете алады, — деді ол.

Айта кетейік, Хуньчунь қаласы Қытай, Ресей және КХДР шекаралары түйісетін жерде орналасқан. Хуньчунь бақылау-өткізу пункті Ресейдің Посьет портынан 42 шақырым, ал Зарубино портынан 71 шақырым қашықтықта. 2016 жылы бұл өткізу бекеті салқындатылған теңіз өнімдері мен су жануарларын импорттайтын ресми пункт мәртебесін алып, ресейлік камчатка крабын Қытайға жеткізудің негізгі арнасына айналды.

2025 жылы Хуньчунь қаласының сыртқы сауда көлемі 30,23 млрд юаньды құрап, бір жылда 43,8 пайызға артты.

Айта кетейік, Қытай 2030 жылға қарай шай индустриясын 1,5 трлн юаньға жеткізуді көздейді.