Шпицбергендегі ақ аюлар климатқа бейімделіп жатыр

Ақ аюлар теңіз мұзында итбалықтарды аулайды, олар майлы тағамның негізгі көзі. Аюлардың май қоры энергия мен оқшаулауды қамтамасыз етеді, сонымен қатар аналықтардың өз төлі үшін қоректік сүт өндіруге мүмкіндік береді.

1992 және 2019 жылдар аралығында ғалымдар Шпицбергендегі 770 ересек аюды өлшеп, олардың айтарлықтай семіргенін анықтады.

Ғалымдардың пайымдауынша, аюлар құрлықтағы жануарларды, мәселен, бұғылар мен морждарды көбірек аулай отырып, жаңа жағдайға бейімделген.

Ғалымдардың Scientific Reports журналында жариялаған ақпаратында климаттың өзгеруі Шпицбергенге ауыр әсер етіп жатқанымен, мұндағы жағдай таң қалдыратыны жазылған.

— Аю неғұрлым семіз болса, соғұрлым оның жағдайы жақсарады. Мен теңіз мұзының айтарлықтай азаюынан жануарлардың жағдайы нашарлайды деп күткенмін, — деп түсіндірді Норвегияның полярлық институтының жетекші ғылыми қызметкері доктор Джон Аарс. 

Норвегияда морждар 1950 жылдардан бері ресми қорғауға алынған. Олар бұрын аңшылықтың кесірінен жойылу шегіне жеткен. Бұл қорғаныс олардың санының өсуіне ықпал етті, ал морждар ақ аюлар үшін майлы тағам болды.

— Қазір айналада морж көп. Олар итбалықтарды аулап үйренген болуы мүмкін, — дейді Аарс.

Ол теңізде мұз аз болған кезде итбалықтар бір жерге жиналып, кейін аюлардың оларды ұстауы оңай болатынын түсіндірді. Бұл арктикалық жыртқыштар үшін оңай олжа болғанымен, зерттеушілер бұл жағдайдың ұзаққа созылуы екіталай деп санайды.

Теңіз мұзы азайып бара жатқандықтан, аюлар аң аулайтын жерлерге жету үшін біраз қашықтықты жүріп өтуі керек. Бұл олардың көп энергия жұмсайтынын білдіреді.

Арктиканың басқа аймақтарында климаттың өзгеруі полярлық аю популяциясына керісінше әсер етіп жатыр. Қазір мұнда небәрі 20 ақ аю бар. Ғалымдар жануарлардың азаюын жаһандық жылынумен тікелей байланыстырады.

Доктор Уайтман алдағы жағдай қиын екенін айтып, ақ аюларға аман қалу үшін мұзды теңіздер қажет екенін ескертті.

Айта кетейік, Арктика үш есе тез жылынып барады. Осы мәселеге байланысты дүниежүзілік метеоұйым ескерту жасады.