Сирия президенті жалпы рақымшылық туралы жарлық шығарды

Президент әкімшілігінің мәліметінше, 2026 жылғы №39 заң осы жарлық шыққан күнге дейін жасалған қылмыстарға қатысты жалпы рақымшылықты қарастырады.

Жарлыққа сәйкес, өмір бойына бас бостандығынан айыру және өмірлік қамау жазасы 20 жылдық мерзімге ауыстырылады. Алайда адамға ауыр зиян келтірген қылмыстар бұл жеңілдіктерге кірмейді. Мұндай жағдайда жәбірленуші жеке құқығынан бас тартса ғана жаза жеңілдетілуі мүмкін. Тек өтемақы төлеу жеке құқықтан бас тарту болып саналмайды.

Егер жәбірленуші жеке талап арыз бермеген болса, оған жарлық жарияланған күннен бастап үш ай ішінде арыз жазу мүмкіндігі беріледі. Көрсетілген мерзімде арыз түспесе, жаза жеңілдетіледі.

Сондай-ақ жарлық емделмейтін ауыр дертке шалдыққан немесе 70 жастан асқан адамдарды белгілі бір шарттармен толық босатуды қарастырады.

Рақымшылық ұсақ құқықбұзушылықтар мен кейбір арнайы заңдарда көрсетілген қылмыстарға, соның ішінде есірткіге, контрабандаға, қаржылық бақылауға, заңсыз валюта операцияларына, субсидияланған тауарларды заңсыз тасымалдауға және тұтынушылар құқығын қорғауға қатысты кейбір істерге таралады.

Сонымен қатар 2024 жылғы 8 желтоқсанға дейін жасалған белгілі бір қылмыстар, Әскери қылмыстық кодекс пен Киберқылмыс туралы заңның кейбір баптары да қамтылған.

Кейбір істер бойынша шартты рақымшылық қарастырылған. Мысалы, адам ұрлау дерегі бойынша күдікті жәбірленушіні белгіленген мерзім ішінде өз еркімен, өтемақысыз және зиян келтірмей босатса, рақымшылыққа ілігуі мүмкін. Қару-жараққа қатысты қылмыстарда үш ай ішінде қаруды тапсыру талабы қойылады.

Уақытша жаза мерзімінің жартысы қысқартылып, кәмелетке толмағандарға қолданылған қайта тәрбиелеу және бақылау шаралары жойылады.

Кей жағдайларда рақымшылық алу үшін күдіктілер 60 күн ішінде өз еркімен келіп, жеке талаптардан бас тартып немесе жүктелген міндеттемелерді орындауы тиіс.

Алайда «сирия халқына қарсы ауыр құқықбұзушылықтар», азаптау, адам саудасы, жезөкшелік, электр және телекоммуникация желілерін ұрлау, ұйымдасқан қылмыс және есірткіге қатысты кейбір ауыр қылмыстар рақымшылыққа жатпайды.

Құжатта азаматтық-құқықтық сипаттағы өтемақы айыппұлдары рақымшылыққа кірмейтіні, ал бас бостандығынан айырумен байланысты айыппұлдар қамтылатыны көрсетілген. Жарлық шыққанға дейін төленген қаражат қайтарылмайды.

Сонымен бірге әділет министрінің шешімімен медициналық комиссиялар құрылып, денсаулық жағдайына байланысты істерді қарайды. Рақымшылыққа өтініш беру мерзімі – екі ай. Жарлық ресми жарияланған сәттен бастап күшіне енеді.

Осыған дейін Сирия билігі мен күрд күштері кешенді келісімге қол қойғанын жазған болатынбыз.