Тұрғын үйді басқару жүйесіне қандай өзгерістер енгізілді?

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы мен су инфрақұрылымын жаңғырту – тұрақты дамудың негізгі факторы. Бұл туралы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы Жолдауында айтқан болатын. ТҮКШ саласын жаңғырту мақсатындағы нақты қадамдардың бірі саланы реттейтін заң жобасының күшіне енуі болды. Президент «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, кәсіпкерлік және экспорттық-кредиттік агенттіктің қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға шілде айында қол қойған еді, – деп хабралайды Aikyn.kz.

15 қыркүйекте күшіне енген жаңа заңға сәйкес,  Жер, Кәсіпкерлік, Азаматтық процестік, Әлеуметтік және Су кодекстеріне, оған қоса тағы 23 заңға түзету енгізілді.

– Үкімет пен жергілікті атқарушы биліктің әрекетсіздігі салдарынан еліміздің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы ондаған жыл бойы қараусыз қалып, бірте-бірте оның жай-күйі өте мүшкіл жағдайға түсті. Қазір бұл ахуалды өзгертіп, инфрақұрылымның тозу деңгейін төмендету үшін тиісті шаралар қабылданып жатыр. Соның ішінде тарифтерді ырықтандыру, энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының инфрақұрылымын басқарудың жаңа моделін қалыптастыру сияқты шаралар бар, – деп атап өткен еді Президент Қазақстан халқына Жолдауында.

Жаңа заңнама бойынша тұрғын үйді басқару жүйесіне қатысты қандай өзгерістер енгізілді?

Енді қазақстандықтар көппәтерлі тұрғын үйдегі басқару түрін өздері таңдайды. Бұл ретте пәтер иелеріне екі түрлі нұсқа ұсынылады:

Мүлік иелері бірлестігі (МИБ) – бұл басқару түрінде бір үйдің тұрғындары ортақ мүлікті күтіп-ұстау мәселелерін шешу үшін белгілі бір адамды төраға етіп сайлайды; Тікелей бірлесіп басқару – бұл жағдайда тұрғындар заңды тұлға сайламай-ақ, үйді басқаруға қатысты шешімдерді өздері қабылдауына болады.

Аталған екі тәсіл де қарапайым серіктестік принципіне ұқсас, бірақ оған қарасты пәтер санына шектеу қойылмайды. 

Пәтер иелерінің кооперативтері енді жаңа тәртіппен жұмыс істейді

Енді ПИК жеке басқару құрылымы емес, бірнеше тұрғын үйді біріктіріп, ортақ техникалық мәселелерді шешуге негізделген шаруашылық ұйым ретінде жұмыс істейді. ПИК басқарушы компаниялар сияқты тек мердігер ұйым ретінде қызмет ете алады. Бұл ретте тұрғындар ПИК-пен немесе басқарушы компаниямен келісімшарт жасауы тиіс. 

Осылайша, тұрғындар үйді басқаратын компанияны немесе ПИК-ті өздері таңдайды, қажет болған жағдайда оны ауыстыруға құқылы. Мұндай шешім келісімшарт негізінде тұрғындардың жалпы жиналысы арқылы ғана қабылданады. 

Сонымен қатар жаңа заңға сәйкес, бүгінде жұмыс істеп тұрған ПИК пен тұтыну кооперативтері міндетті түрде қайта тіркеуден өтуі тиіс. Егер бұл талап орындалмаса, тұрғын үй инспекциясы оларды сот арқылы мәжбүрлі түрде тарата алады.

Үш түрлі төлем

Заңға енгізілген түзетулерге сәйкес, тұрғын үйді күтіп ұстауға арналған жарнаның үш түрі белгіленді:

1. Тұрғын үйді күтіп-ұстау төлемі – үйдің ауласын тазалау, кішігірім жөндеу жұмыстары, жарықтандыру, өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету және басқа да ортақ күнделікті шығындарға жұмсалады. Төлем мөлшері пәтердің немесе белгілі бір нысанның ауданына қарай есептеледі. Ең төменгі тарифтің нақты мөлшері АЕК-пен өлшенеді. Ал автотұрақ пен қойма сияқты нысандардың ақысы бөлек әдіс бойынша есептеледі.

2. Жинақ төлемі – күрделі жөндеуге арналған. Төлемнің ең төменгі мөлшері заңмен белгіленген. Ол – 1 шаршы метрге 0,005 АЕК. Бұл қаражат тек тұрғындар жиналысының шешімімен және тек күрделі жөндеу жұмыстарына ғана жұмсалады.

3. Мақсатты төлем – тұрғындар жиналысының шешімімен қосымша қажеттіліктер үшін жиналады.

Осылайша, еліміздегі тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық жүйесін кешенді түрде жаңғырту бойынша нақты қадамдар жасалып жатыр. Азаматтар тарапынан жиі сынға ұшырайтын бұл салаға Президент өзі ерекше мән беріп, жүйедегі кемшіліктерді реттеуге бағытталған заң жобасы күшіне енді.