Түркия балаларға әлеуметтік желіні шектейді

Түркияда балалардың әлеуметтік желіге кіруіне тыйым салынады. Билік 16 жасқа дейінгі жеткіншектердің кейбір онлайн платформаларды пайдалануын заңмен реттеуді көздеп отыр.

Қазір цифрлық қауіпсіздікке қатысты құжат Түркия Парламентінде қызу талқыда. Ал сарапшылар, бұл бастама балалардың ақпаратқа қол жеткізу құқығын шектеумен тең дейді. 

Түркияда балалардың әлеуметтік желіге ерте жастан қол жеткізуі алаңдаушылық туғызып отыр. Ресми статистикаға сәйкес, елде 6 мен 15 жас аралығындағы балалардың 91 пайыздан астамы интернетті тұрақты пайдаланады. Ал олардың үштен екісі әлеуметтік желіде белсенді. Бұл балалар арасында кибербуллинг, ойынқұмарлық сияқты әбес әрекеттің артуына себеп болады, - дейді мамандар. Сол себепті Түркия билігі балалардың цифрлық қауіпсіздігін күшейтуді көздеп отыр.

Махинур Өздемир Гөкташ, Түркияның Отбасы және әлеуметтік қызметтер министрі:

- Біз балалармен, ата-аналар, қоғамдық ұйымдар және әлеуметтік желі өкілдерімен жиі кездесіп, интернет пен онлайн ойындарды реттеп отыратын арнайы заң қажет екенін түсіндік. Қазір әлеуметтік желі тек байланыс құралы емес, балалардың психикасына тікелей әсер ететін қуатты қаруға айналды. Сондықтан әлеуметтік желі мен интернет ойындарды біріздендіретін жаңа заң қабылдағалы жатырмыз.

Десе де таяқтың екі ұшы бар. Мамандар ғаламторды заңмен шектеу түбегейлі шешім емес дейді. Ал екіншіден, бұл тыйым балалардың ақпаратқа қол жеткізу құқығын шектейді дегенді алға тартады.

Еркан Йылдырым, заңгер:

- Ақпаратқа қол жеткізу - Конституциялық норма. Оны бұзуға ешкімнің құқығы жоқ. Толық тыйым мәселені керісінше ушықтырып жіберуі мүмкін. Сондықтан заңды жүзеге асырудың тиімді тетіктерін қарастыру керек. Балаларға ненің қауіпті, ненің қауіпсіз екенін үйренетіндей мүмкіндік берген дұрыс.

Ал ата-аналардың басым бөлігі бастаманы құптап отыр. Дегенмен заң қабылданған жағдайда оның қалай бақыланатынына алаңдаулы.

Мәселенің тек тыйыммен шешілмейтіні түсінікті. Осыны ескерген тиісті министрлік «Балалардың қауіпсіздігі» деп аталатын жаңа қосымша мен интернет платформа дайындап жатыр. Бұл жерде ата-анадан бастап, мұғалімдер мен оқушыларға әлеуметтік желі һәм интернеттің зияны туралы ақпарат беріледі. Ал құжат парламентте мақұлданса, келесі жылы қолданысқа енеді.

Авторлары: Ә.Нұрлыбаева, Ж.Сүйіндіков