Үйімді бермеймін : Атырауда Ломоносов атындағы мектеп төңірегіндегі дауды меншік иесі қалай түсіндіреді

Жарияланымнан кейін редакцияға Ломоносов атындағы мектеп құрылысы жобасына кіретін жер телімі иесінің мүддесін қорғаушы адвокат Татьяна Мохначева хабарласты.

Ол ұсынған құжаттары мен сот актілері даудың 95 491 035 теңге сомасына емес, мүлікті тартып алу фактісіне байланысты туғанын көрсетеді.

Іс материалдарына сәйкес, Атырау қаласының әкімдігі Балықшы ықшамауданында «қолайлы мектеп» салу үшін жер телімі мен тұрғын үйді мәжбүрлеп алу туралы талап арызбен сотқа жүгінген. Тараптар келісімге келе алмағандықтан, мәселе сотқа өтті.

Адвокаттың айтуынша, меншік иесі бастапқыдан-ақ мүлікті тартып алуға қарсы болған. Бұған дәлел ретінде 2025 жылғы 25 қаңтарда қалалық ТКШ бөліміне жолданған жазбаша өтініш ұсынылды. Онда ол келісімшарт жобасын қайтаратынын, үйді бұзуға келіспейтінін және құжаттағы сандардың цифрмен және жазумен көрсетілген нұсқаларында айырмашылық бар екенін атап өткен.

«Жеке меншік Конституциямен қорғалады. Ешкім сот шешімінсіз мүлкінен айырылмайды. Мәжбүрлі түрде тартып алу тек ерекше жағдайларда ғана рұқсат етіледі — мемлекеттік қажеттілікті басқа жолмен қанағаттандыру мүмкін болмаған кезде және құнына тең өтемақы төленген жағдайда», — дейді адвокат Татьяна Мохначева.

2025 жылдың 1 тамызында Атырау қалалық соты талапты ішінара қанағаттандырып, жер телімі мен үйді 95 491 035 теңге өтемақымен алуға рұқсат берді. Алайда 25 желтоқсанда облыстық сот бұл шешімді өзгертіп, мәжбүрлі түрде тартып алудан бас тартты.

Сот мектеп салудың қажеттілігін жоққа шығарған жоқ, бірақ әкімдік дәл осы телімсіз жобаны жүзеге асыру мүмкін еместігін және меншік иесіне балама шешімдер ұсынылғанын дәлелдей алмады деп көрсетті.

Сот шешімінде рәсімдік заң бұзушылықтар да көрсетілген. Мүлікті тартып алу туралы қаулы белгіленген мерзімде жарияланбаған, тиісті хабарлама берілгенін дәлелдейтін құжаттар ұсынылмаған. Құжатқа өзгерістер мерзім өткеннен кейін енгізілген, ал заң бойынша өзгерістерден соң рәсім қайта жүргізілуі тиіс еді. Бұдан бөлек, мәжбүрлі түрде тартып алу мерзімі заңда белгіленген шектен асып кеткен.

Сот бағалауға қатысты да сұрақтар қойған. Есептеулерде 2003 және 2013 жылдары салынған үйлер пайдаланылған, ал дау туғызған үй 2023 жылы тұрғызылған болатын.

Құжаттардан мектеп жобасы ол кезде әлі толық рәсімделмегені көрінеді. Құрылыс басқармасының жауабында бастапқы нұсқа қолда бар аумаққа сыймағаны, оған өзгерістер енгізілгені, ал жаңа эскиздік жоба бекітілмей, мемлекеттік сараптамаға жіберілмегені айтылған.

Материалдарда 2025 жылғы 15 қазанда облыс әкімінің жеке қабылдау хаттамасы да бар. Онда жобаға өзгерістер енгізілгені және арыз берушінің жер телімі бұзылуға жататын тізімнен шығарылғаны көрсетілген.

Ал сот құжаттарында дәл осы жер телімі бойынша әкімдік мәжбүрлі түрде тартып алуды талап еткені көрсетілген.

Алайда әкімдіктің жерді алу туралы қаулысына қосымшада көрсетілген учаскелер тізімінде дау туғызған телімнің кадастрлық нөмірі (04-066-045-087) жоқ.

Меншік иесі тарапы телімнің Бас жоспарға кірмегенін де айтады. Бірақ сот шешімінде бұл тұжырым бекітілмеген. Сот бас жоспарды емес, тартып алу рәсімінің өзін қарастырып, онда заң бұзушылықтар болғанын атап өткен.

Ұсынылған материалдарда мектепті орналастырудың жұмыс жоспары да бар. Онда жобаланған аумақтың ішінде бір бөлігі бөлек көрсетілген, бұл жобалау кезеңінде кейбір учаскелер бойынша мәселе шешілмегенін аңғартады.

Құжаттардан жалпы көрініс мынадай: дау бір телім төңірегінде ғана емес, одан да ауқымды жағдайдың бір бөлігі болып шықты. Жоба толық бітпеген, учаскелер тізімі өзгеріп отырған, тартып алу рәсімі заң бұзушылықтармен жүрген. Ақырында сот оны дәл осы себептерге байланысты тоқтатыпты.

Соған қарамастан, әкімдік пен меншік иелерінің ұстанымдары басты мәселені өзгертпейді: осы уақыт бойы мыңдаған оқушы түрлі ғимаратта әрі шамадан тыс жүктемемен оқып келді.

Бұл дау да әлі аяқталған жоқ. Мектепті бұзуға дайындалып жатыр, бірақ оның аумағында бір үй қалып отыр, сол үй төңірегінде дау жалғасуда. Алда құрылыс жұмыстары басталып, кем дегенде тағы бір оқу жылы дәл осы жағдаймен өтпек.

Анастасия ШЕРСТЯНКИНА

Бүгін, 14:17