Жаңа кітапхананың жаңалығы мол

Мемлекет басшысы жиында биылғы жыл Қызылорда облысы үшін маңызды бастамалардың тоғысқан кезеңі болатынын жет­кізді. Атап айтқанда, жыл енші­сін­де өңірде жаңа заманауи кітап­хана мен драма театр құрылысы жоспарланып отырғанын жария­лады. Өз кезегінде бұл жобалардың әрбірі аймақтың мәдени-рухани дамуына тың серпін беретінін ерекше атап өтті.

Жалпы, Сыр өңірінде кітап­ха­на салу бастамасы жоғары мәнге ие. Жаңа құтхана тек кітап сақ­тай­тын орын емес, білім мен мәден­иеттің, цифрлық технологиялар мен инновациялардың орта­лы­ғына айналдыруға бағытталып отырған бірегей жоба саналады. Өйткені жаңа кітапхана ғимара­тын заманауи инфрақұрылыммен жабдықталған көпфункционалды орталыққа айналдыру көзделген.

Аймақтық айшықты келбетіне айналатын жаңа кітапхана ғима­раты өңірдің ірі зияткерлік орта­лығы болады деп күтілуде. Жалпы аумағы 13 мың шаршы метрді құрайтын нысанда миллионнан астам кітап қоры сақталатын болады. Оған жыл сайын 300 мың­ға жуық оқырман келіп, білім нәрімен сусындайды деп жос­пар­ланған. Заманауи құтханада ашық оқу залдары, медиа-зертхана, подкаст студиясы және цифрлық ресурстармен жұмыс істеуге ар­нал­ған арнайы кеңістіктер қарастырылатын болады.

Негізі, Қызылорда облысы­ның кітапхана саласында соңғы жылдары қарқынды даму үдерісі байқалады. Бүгінде өңірдегі 209 мемлекеттік кітапхана халыққа заман талабына сай қызмет көр­сетіп келеді. Бұл жөнінде Әбділда Тәжібаев атындағы Қызылорда облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы басшысының мінде­тін атқарушы Айгүл Жанғабылова­дан сұрап білдік.

«Аймақта кітап оқу мәдениетін қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Халықтың кітап оқуға деген қызығушылы­ғының артып келе жатқаны бай­қалады. Мұны кейінгі кездегі оң көрсеткіштен байқауға болады. Атап айтқанда, өткен жылдың қоры­тындысы бойынша кітапха­налар 266 103 оқырманды қамты­ған. Сондай-ақ былтыр облыс кітапханаларында 10 818 мәдени іс-шара ұйымдастырылып, оған 257 557 адам қатысты. Бұл іс-ша­ра­лар оқырман санын арттырып қана қоймай, рухани құндылық­тарды дәріптеуге де үлкен үлес қосып отыр», – дейді бұл жөнінде Айгүл Есенқызы.

Кітапхана басшылығының мәлімдеуінше, облыста жастарды кітапханаға тарту мақсатында жаңа форматтағы жүйелі бастама­л­арға бетбұрыс жасала бастады. Оның ішінде кітапханалардан  коворкинг орталықтарын ашу ісінде ілгерілеушілік бар. Нәти­жесінде, аймақтағы 89 кітапханада коворкинг орталығы жанданып, жастардың білім алып, шығарма­шылықпен айналысуына мүм­кіндік беретін заманауи алаңға айналдырыпты.

Өткен жылы Ә.Тәжібаев ат­ын­дағы облыстық әмбебап ғыл­ыми кітапханасы ғимаратына ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілген. Соның негізінде оқу залы, өнер залы, мерзімді басы­лымдар бөлімі, коворкинг орта­лығы мен электронды оқу залы жаңартылып, мүмкіндігі шектеулі азаматтарға қолайлы жағдай жа­сал­ды. Мұны кітапхананы зама­науи талаптарға сай бейімдеудің нақты көрінісі деуге болады.

«Аймағымызда ашылған «Руханият» орталықтары да кітапхана қызметінің жүйесіне жаңа серпін беріп отыр. Әсіресе, аудандарда ашылған  орталық­тарда түрлі мәдени-танымдық шара өткізіліп тұрады. Оған келушілер саны да жыл санап артып келеді. Осы орайда облысқа қарасты Сырдария ауданындағы Нағи Ілиясов және Бесарық ауыл­дық кітапханалары жергілікті кәсіпкерлердің қолдауымен тол­ық­тай жаңғыртылғанын да ерек­ше атап өтер едім. Биылғы өңірде өткен Ұлттық құрылтай барыс­ында Мемлекет басшысы Қыз­ыл­­­ордада заманауи кітапхана салу қажеттігін атап өткені көпке мәлім. Бұл бастама сала маман­да­рына жігер сыйлады. Жаңа орталық еліміздің мәдени-рухани дамуына тың серпін беретініне зор сеніммен қараймыз», – дейді облыстық әмбебап ғылыми кітап­ханасы басшысының міндетін атқарушы.

Өңірде кітапхана ісін дамыту арқылы білім беру, мәдениет, ақпарат және демалыс орталығын қалыптастыру жоспары бар. Бұл бағытта кітапханалар дәстүрлі кітап мәдениеті мен заманауи цифрлық технологияларды қатар үйлестіріп келеді.

Биылғы 2026 жыл Прези­денттің пәрменімен «Цифрлан­дыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялағаны мәлім. Бұл кітапхана саласына да жаңа міндеттер жүктеп отырғаны аң­ғарылады. Яғни, кітапханашылар атаулы жыл аясында жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайда­ланып, оқырмандарға қызмет көрсетуді жетілдіре бастаған. Нақты айтқанда, цифрландыру бағытында  облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында 74 компьютер жергілікті желіге қосылып, интернет 100 мбит/сек жылдамдықта жұмыс жасап тұр. Соның негізінде, электронды каталогтағы кітап саны 403 091 данаға жетсе, оның ішінде қазақ тіліндегі кітап қорының үлесі айтарлықтай басым.

Сонымен қатар бүгінгі күнге дейін кітапханада 9399 кітап (1 858 119 бет) цифрлық форматқа көшірілген. Сол сияқты сирек қордағы 917 кітап пен облыстық газеттердің жүздеген топтамасы да цифрландырылғанын айтады.

Кітапхана басшысы сала ма­мандарының жетістіктерімен де мақтанатынын жеткізді. Бұл тұрғыда өткен жылы кітапхана­шылар республикалық және облыстық байқауларда жүлделі орындарға ие болып, кәсіби біліктіліктерін жоғары деңгейде таныта білгенін ерекше атап өтті.

Жалпы, Сыр өңіріндегі дәстүр мен жаңашылдықты ұштастырған руханият ордаларында атқарылған жұмыстардың ауқымы кең. Ал­дағы уақытта заманауи талаптарға сай салынатын жаңа кітапхана аймақтың зияткерлік әлеуетін ны­ғайтып, цифрландыру мен жасанды интеллект мүмкіндік­терін одан әрі кеңінен пайдалануға оң ықпал боларына сенім зор.

Ербақыт ЖАЛҒАСБАЙ,

Қызылорда облысы