ЖИ арқылы жасалған жұмыс таңбалануы қажет

Бұдан былай жасанды зердемен жасаған жұмысыңызды, таңбалауға міндеттісіз. Елімізде алғаш рет қабылданған жасанды интеллект туралы заң күшіне енді. 

Енді жасанды контенттің, шынайы еместігін ашық көрсетуге тура келеді.  Себебі әлеуметтік желідегі жылтыраған бейне, ертең адам тағдырымен ойнайтын, алаяқтың ай-лалы құралына айналуы әбден мүмкін. Қазақстан – мұндай заң жобасын қабылдаған алғашқы елдердің бірі. 

Айнұр Қуатқызы, тілші:

- Жасанды интеллект өмірімізге дендеп енді. Көпшіліктің жұмысын жеңілдетіп, тіпті бұдан тәп-тәуір пайда тауып отырғандар бар. Іскерлер де осы жасанды зердені пайдаланып-ақ, кәсібін дөңгелетіп келеді. Себебі заманауи интеллект режиссер, жүргізуші, сазгер тіпті әнші де бола алады. Технологияның адымы ашылған сайын шындық пен жалғанның ара-жігін ажырату қиынға түсіп тұрғаны. Тіпті бейәдеп бейнелерді салып, жас-кәріні адастырып жатқандар да кездесті. Әлеуметтік желіде «өтірікті шындай» етіп жұртты сергелдеңге салған жасанды блогерлерді де көруге болады. Бұларға да тықыр таянды. Енді елде заң бар. Бұл жасанды интеллектіні мүлде қолданба деген сөз емес. Тек жасанды зердені пайдаланып жасаған кез келген сурет, бейне, мәтіндеріңізді, «Жасанды интеллект жасаған» деп  таңбалауға міндеттісіз. Әйтпесе, қомақты айыппұл арқалауыңыз мүмкін.  

Бақберген Шәріпбек, ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің  мемлекеттік саясат басқармасының сарапшысы:

- ҚР жасанды интеллект саласындағы заңнаманы бұзған жағдайда келесідей ЖИ жүйелерінің немесе иегерлерінің тұтынушыны жаңылыстырылуы мүмкін. ЖИ жүйесінің қызметінің синтетикалық нәтижелері туралы оларға хабарлар беруін қамтамасыз етпеуі. Демек жеке тұлғаларға 15 , шағын кәсіпкерлік субъектілерге немесе коммерциялық ұйымдарға 20, орта кәсіпкерлік суб. 30, ірі кәсіпкерлік суб 100 аек мөлшерінде айыппұл көзделген. ЖИ меншік иелерінің немесе иегерлерінің адам денсаулығына немесе саламаттылығына тиым салынған жалған ақпарат жасауға немесе таратпауға, адам құқығын бұзуға, немесе өзге де зиян келтіруге алып келетін қауіп-қатер дәрежесі жоғары.

Жасанды зердемен жасаған жұмыс дүйім жұртты жаңылыстыратын болса, әкімшілік жауапкершілікке тартыласыз. Оны теріс мақсатта пайдаланғандар көлемі 15-тен, 200 айлық көрсеткішке дейін айыппұл төлейді. Заңды бір жыл ішінде қайта бұзса, айыппұл мөлшері екі есе өседі. 

Айнұр Қуатқызы, тілші:

- Жасанды интеллект адамның бет-әлпетін, іс-қимылы мен дауысын айна қатесіз қайталай алатын дәрежеде. Жаңа технология дамыған сайын алаяқтар да әккілене түскен. Сондықтан жаңа заң айлакерлердің аяғына тұсау болмақ. Егер жасанды интеллект жүйесі адамды алдап ықпал етуге тырысса, соның ішінде адамның санасына жасырын әсер ететін тәсілдер қолданылса, бұл да заңға қайшы. 

Дәулет Мұқаев, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты:

- ЖИ-ді былай бөліп қарауға болады. Адамды дүрліктіретін, дүрліктірмейтін деген секілді. Кейде мысық, ит күліп қана қарайсың. Кейде болады бір төтенше жағдай немесе бір саясатта немесе осы бір ғимараттардың құлап жатқанын, өртеніп жатқанын көріп, адам эмоцияға, психикалық ауытқуға да түсуі мүмкін соны көріп. Сондықтан да заң аясында сондай видео, фотоларға маркировка, таңбалану міндетті болып табылады.

Айнұр Қуатқызы, тілші:

- Ал осы Жасанды интеллектіні өз пайдасына жаратып, шығармашылығын шыңдап жүрген жастарымыз да бар. Астана тұрғыны Әлия Ахмедина 2023 жылдан бері жасанды зердені зерттеп жүр. Тіпті жақында ЖИ арқылы фильм жасап, Дубайда өткен халықаралық  байқауға қатысып қайтқан.

Әлия Ахмедина, дизайнер

- Біз тобымызбен  фильмді  жасанды интеллект көмегімен жасадық. Сценарийді де жасанды зердеге жазғыздық.  Осы туындымыз арқылы болашақтың қандай болатынын көрсеткіміз келді. Әрі жасанды интеллектің болашаққа қалай әсер ететінін және адам мен оның қарым-қатынасын көрсеттік. Жалпы бұл құралдарды өз жұмысымда жиі қолданамын.

Айнұр Қуатқызы, тілші:

- Қазақстан цифрлық державаға айналуы керек. Бұл –  қазіргі жаңа технология дәуірінде өркениетті ел болып қалудың бірден-бір жолы. Бұл – Президент жүктеген міндет. Демек әлемдік бәсекеде көштен қалмау маңызды. Қазірдің өзінде бұл технология бойынша АҚШ озып тұр. Ал Қытайда жасанды интеллект мәселесімен айналысатын бес мыңға жуық компания жұмыс істеп жатыр. Қазақстан да қамсыз отырған жоқ. Мемлекет басшысы биылғы жылды «Жасанды интеллект» жылы деп жариялады. Көп ұзамай мамандандырылған зерттеу университеті ашылады. Заң да бар. Тек тосырқап қалмай заманауи технологияның көшіне ілесе алсақ болды. 

Авторлары: Айнұр Қуатқызы Санжар Біргебаев