Qazaq24.com
Qazaq24.com
close
up
RU
Menu

Қазақстандық жеңілдікке келісіп, 20 миллион теңгесінен айырылды

Үкіметте теміржолдың мәселесі талқыланды

Францияда TGV пойызы жүк көлігімен соқтығысып, машинист қаза тапты

Венгрия Украина бойынша АҚШ пен Ресей саммитін өткізуге дайын Орбан

Актөбеде бір тәулікте екі бала терезеден құлап кеткен

Ақтауда мектеп оқушысы биіктіктен құлап қаза тапты

Астана әуежайында уақытша шектеу: рейстер қайта жоспарланды

Қытайда жерлеу қызметтеріне арналған ресми веб портал іске қосылды

16 жастағы қазақстандық теннисші Алжирдегі жарыста чемпион атанды

Алматылық полицейлер жаңа тәсілге көшті: жүзден астам жүргізуші ұсталды

Ырыздықты молайтуға ұмтылыс

Банктер қазақстандықтардың мобильді аударымдары туралы деректерді салық органдарына бере бастады. Нені білу керек?: 06 сәуір 2026, 15:49 жаңалықтар

Атыраудағы субұрқақтарды жазға дайындауға 332,4 млн теңге бөлінді

Қазақстан көмірі қай елдерге экспортталады

Бублик Монте Карлодағы ATP 1000 турнирінде Монфисті екі сетте жеңді

Айбек Оралбай Азия чемпионатының финалына ірі жеңіспен шықты

16 қылмыстық іс : Қазақстанда дәріханалардағы заңсыздықтар ашылды

Астананың қай бөлігінде жаңа саябақ пен гүлзарлар ашылады?

Қостанайда есірткіні жарнамалайтын 100 ден астам граффити жойылды

Қырғызстан 2028 жылғы Азия кубогын өткізуге өтінім берді

Жоғалып табылған сурет

Жоғалып табылған сурет

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып жаңалық жариялады..

Мына бір көпке танымал сурет 1921 жылы 5 мамыр күні Ташкент қаласының қарапайым шайханасында түсіріліпті. Бейнеде өзбекше киінген үш адам отыр. Бұлар сол тұстағы қазақтың бетке ұстар арыстары. Ортада отырған Міржақып Дулатұлы. Оған қорқор тұтатып беріп жатқан – Ғазымбек Бірімжанұлы. Ал оң жақта ақ шәйнектен шай құйып беруші – Ахметсафа Юсупов.

Бұл фото туралы М.Дулатұлының артында қалған асыл тұяғы Гүлнар апай Міржақыпқызының естелігі бар. Онда: «Папам 1920 жылдары Ташкентке келіп, Түркістан республикасының органы «Ақ жол» газетінде қызмет істеп жүрген тұста шаһар тұрғындары, оның ішінде өзінің пікірлес, қаламдастары, бауырластары бір-бірін жақын тартып сыйласып тұрыпты. «Өзбек халқы меймандос, кеңпейілді, өте сыпайы, адамды тез баурап әкететін майда тілді жандар» деп айтып отыратын папам. Папам суретке түскенді тәуір көретін, өзінің айтуынша, бір күні өзбек жолдастары: «Мирякуб әфенді, қызық болсын, сіздер Шәйхантәуірде кейіфленіп қорқор тартып, жайылған дастарқан басында көк шай ішіп, Ғазымбек, Ахметсафа мырза үшеуіңіз гәпләшіп отырғандай суретке түсіп, бізге ескерткіш етіп қалдырыңыз деген соң осы суретті қалдырған екен. Суреттің төменгі жағына папам өз қолымен «Осартившиеся киргизы в чайхане, 5.V.1921 г.» деп жазыпты. Өзбек салты бойынша шапан киген адам мойнын жаппай, төсін ашық ұстайды екен. Оны білетін Ғазымбек Бірімжанов пен Ахметсафа Юсупов осы салтты сақтапты. Ал папамның көйлегінің жағасы шапанының ішінен көрініп тұр. Осы жа- йында папам: «Қасымдағы Ғазымбек пен Ахметсафа бәрін аңғаратын жастар емес пе, менің есіме салмағандықтан өзбекше киінгеніммен қазақтығым бір бүйірінен бұлтиып көрініп тұрғанын көрмейсіңдер ме?», деп мәз болып, қарқылдап күлетін», деп жазыпты (Ғазымбек Бірімжанов. Шығармалар жинағы. – Алматы: 2021 ж. 180-б).

Қысқасы, бұл сурет – Торғай топы­ра­ғынан шыққан үш азаматтың бір-біріне деген жақындығының, достығының белгісі іспетті. Ол күндер туралы Алаш арысының қызы Гүлнар апамыз: «Ғазымбек аға бес-алты жастағы менің шүлдірлеген тілімді қызық көріп, оны-мұны айтқызып, сөйлете береді екен. «Мына Гүлнардың мұрны біздің арғындарға тартпаған, сірә, түнде тістеп тастауым керек шығар», депті. Мен ағаның сөзін шын көріп, бүркеніп ұйықтап қалыппын. Ертеңіне ояна: «Мама, мама, мұрным өзімде», деп қуаныппын» деп жазады.

Өткен ғасырдың 30-жылдары заман өзгереді. «Қазағым дегенде жүрек майын шам қылған» (С.Торайғыров) арыстардың басына күн туады. Алды түрмеге қамалып, көбі жазықсыз атылды.

Содан бертінде Міржақып атамыздың жары Ғанижамал (Гая) өзі дүниеден өтерінен бір тәулік бұрын, яғни 1940 жылы 15 қыркүйек күні 25 жастағы жалғыз қызы Гүлнарды шақырып алып: «Гүлнар, сенің көңіліңе қарап, айтар сөзімді кейінге қалдыра беруші едім, соның реті бүгін келген сияқты, сен мені тыңда!  Сөзімді жадыңа мықтап сақта! Менің халім бітті. Соңымда жалғыз қалып барасың. Сүйенер кісің де жоқ. Бірақ қолың аузыңа жетті. Міржақыптың мұрагері сенсің. Папаңның киім­дерін, құжаттарын, суреттерін қолың­нан шығарып алмай сақта!» деп ақыр­ғы өсиетін айтып, қолындағы сақинасын сыпырып алып, қызының саусағына кигізеді де бір дүркін терең дем алып, бақиға аттанған екен («Жұлдыз» журналы. 2015. №10. 172 - б).

Осы оқиғадан кейін Гүлнар апамыз әке мұрасынан көз жазып қалмау мақсатында қолынан келгеннің бәрін істеп баққан. «Бұл құнды дүниелер өз қолымда тұрса, тіміскілеген біреулердің қырына шалынып, айырылып қалармын» деген күдік­пен, Шымкентте тұратын анасының үл­кен апасы Сара мен әкесінің бажасы Ах­метсафа Юсуповтың қызы – өзінің бө­лесі Ләйліге сақтап беріңдер деп аманаттайды.

Кейін, шамамен 1960 жылдары болса керек, Гүлнар апамыз нағашы апасы мен бөлесіне сақтауға берген жәдігер­ле­рін алуға барады. «Сақтауға берген дүние­лерімнің тізімін көрсем, әкемнің «Азамат» атты өлеңдер жинағы және Сәкен Сейфуллиннің «Тар жол, тайғақ кешу» кітабының 1927 жылы шыққан алғашқы нұсқасы, сонымен қатар әкемнің 1921 жылы достарымен (Ғазымбек, Ах­метсафа) бірге түскен осы суреті жоқ болып шықты. Туыстарына қатты рен­жідім, әсіресе суреттің жоғалғаны жаныма батты» деп жазыпты апамыз кейінгі естеліктерінде.

Үздіксіз іздестірудің нәтижесінде Гүлнар Міржақыпқызы 1985 жылы Шымкентте тұратын бөлесі Серік Юсу­повтың үйінен мына фотоны тауып алыпты. «Қуанғаным соншалық, сол жерде сурет­ті фотостудияға барып бірқанша нұсқа көбейтіп, түпнұсқасын өзім алдым да, кө­шір­мелерін туысқандарға таратып бердім», деп еске алыпты апамыз.

Соңғы жаңалықтар

Майталман маман, тәжірибелі тәлімгер

Еңбек • Бүгін, 08:17

Биометриялық төлем: Жаңашылдық пен қауіпсіздік

Технология • Бүгін, 08:15

Халыққа жылу сыйлаған

Еңбек • Бүгін, 08:12

Апатты баспаналар азаймай тұр

Қоғам • Бүгін, 08:10

Қаржыны тиімді басқару жоспары бекітілді

Экономика • Бүгін, 08:07

Құқықтық мемлекет қағидаттарының арқауы

Ата заң • Бүгін, 08:05

Бағаны өсіруге негіз жоқ

Инфляция • Бүгін, 08:03

Туристік нысандардың дайындығы тексерілді

Туризм • Бүгін, 08:00

Өңдеу өнеркәсібінде өсім бар

Саясат • Бүгін, 07:58

Ағаш өндірісіндегі игі бастама

Өндіріс • Бүгін, 07:55

Мемлекеттік билік тарихы туралы анықтамалық

Саясат • Бүгін, 07:53

Көмір саласы кешенді дамуға бет алды

Саясат • Бүгін, 07:50

Жер берудегі заманауи формат

Саясат • Бүгін, 07:48

Қасым-Жомарт Тоқаев Таяу Шығыстағы соғысты толық тоқтату туралы келісімді құптайды

Президент • Бүгін, 07:47

Фокус, команда және нәтиже

Саясат • Бүгін, 07:45

Барлық жаңалықтар

Жағдайды бақылауды жалғастырыңыз, Qazaq24.com әрқашан ең жаңа жаңалықтарды ұсынады.
seeКөрілімдер:62
embedДереккөз:https://egemen.kz
archiveБұл хабарлама дереккөзден мұрағатталған 08 Сәуір 2026 08:42
0 Пікірлер
Кіру, пікір қалдыру үшін...
Жарияланымға бірінші жауап беріңіз...
topЕң көп оқылғандар
Қазір ең көп талқыланатын оқиғалар

Қазақстандық жеңілдікке келісіп, 20 миллион теңгесінен айырылды

06 Сәуір 2026 14:08see121

Үкіметте теміржолдың мәселесі талқыланды

06 Сәуір 2026 15:45see117

Францияда TGV пойызы жүк көлігімен соқтығысып, машинист қаза тапты

07 Сәуір 2026 20:00see116

Венгрия Украина бойынша АҚШ пен Ресей саммитін өткізуге дайын Орбан

07 Сәуір 2026 20:26see116

Актөбеде бір тәулікте екі бала терезеден құлап кеткен

06 Сәуір 2026 21:37see116

Ақтауда мектеп оқушысы биіктіктен құлап қаза тапты

06 Сәуір 2026 21:36see115

Астана әуежайында уақытша шектеу: рейстер қайта жоспарланды

06 Сәуір 2026 21:15see115

Қытайда жерлеу қызметтеріне арналған ресми веб портал іске қосылды

06 Сәуір 2026 23:00see115

16 жастағы қазақстандық теннисші Алжирдегі жарыста чемпион атанды

06 Сәуір 2026 15:35see115

Алматылық полицейлер жаңа тәсілге көшті: жүзден астам жүргізуші ұсталды

06 Сәуір 2026 18:38see115

Ырыздықты молайтуға ұмтылыс

07 Сәуір 2026 09:30see115

Банктер қазақстандықтардың мобильді аударымдары туралы деректерді салық органдарына бере бастады. Нені білу керек?: 06 сәуір 2026, 15:49 жаңалықтар

06 Сәуір 2026 15:56see114

Атыраудағы субұрқақтарды жазға дайындауға 332,4 млн теңге бөлінді

06 Сәуір 2026 11:56see114

Қазақстан көмірі қай елдерге экспортталады

07 Сәуір 2026 10:41see113

Бублик Монте Карлодағы ATP 1000 турнирінде Монфисті екі сетте жеңді

07 Сәуір 2026 20:48see113

Айбек Оралбай Азия чемпионатының финалына ірі жеңіспен шықты

07 Сәуір 2026 11:54see113

16 қылмыстық іс : Қазақстанда дәріханалардағы заңсыздықтар ашылды

07 Сәуір 2026 14:00see112

Астананың қай бөлігінде жаңа саябақ пен гүлзарлар ашылады?

06 Сәуір 2026 16:08see112

Қостанайда есірткіні жарнамалайтын 100 ден астам граффити жойылды

06 Сәуір 2026 23:00see111

Қырғызстан 2028 жылғы Азия кубогын өткізуге өтінім берді

06 Сәуір 2026 23:00see110
newsСоңғы жаңалықтар
Күннің ең жаңа және өзекті оқиғалары