Жосықсыз жалға алушыларды пәтерден шығару Әділет министрлігі заң қалай жұмыс істейтінін түсіндірді

Жаңа Конституциядағы тұрғын үйден міндетті түрде сот арқылы шығару нормасы көп талқыланған тақырыптардың бірі болды. Кейбір қазақстандықтарда бұл норма пәтерді жалға алушыларға сот шешімін күтіп, бірнеше ай бойы ақысыз тұруға мүмкіндік береді деген ой қалыптасты. Әділет министрлігі бұл пікірталасқа нүкте қойды, деп хабарлайды TengriHome.

Жаңа Конституциядағы тұрғын үйден міндетті түрде сот арқылы шығару нормасы көп талқыланған тақырыптардың бірі болды. Кейбір қазақстандықтарда бұл норма пәтерді жалға алушыларға сот шешімін күтіп, бірнеше ай бойы ақысыз тұруға мүмкіндік береді деген ой қалыптасты. Әділет министрлігі бұл пікірталасқа нүкте қойды, деп хабарлайды TengriHome.

Министрлік тұрғын үйден сот шешімінсіз шығаруға тыйым салуды түсіндірді.

2026 жылғы 15 наурызда референдумда мақұлданған Қазақстан Республикасы Конституциясының 28-бабы (1 шілдеден бастап күшіне енеді).

1. Тұрғын үйге қол сұғуға болмайды. Сот шешiмiнсiз тұрғын үйден айыруға және шығарып жіберуге жол берiлмейдi. Тұрғын үйге басып кiруге, оны қарап-тексеруге, тiнтуге заңда белгіленген жағдайда және көзделген тәртiппен жол берiледi.

2. Қазақстан Республикасында өз азаматтарын тұрғын үймен қамтамасыз етуге жағдай жасалады. Тұрғын үй соған мұқтаж азаматтардың заңда көрсетiлген санаттарына заңда белгіленген нормаларға сәйкес берiледi.

Хабарламада 2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Ата заңда тұрғын үйден тек сот шешімі бойынша шығару нормасы бекітілгені еске салынған.

Бірақ бұл норма Қазақстан заңнамасы үшін жаңалық емес. Бұл 1997 жылы қабылданған "Тұрғын үй қатынастары туралы" заңда қарастырылып, шамамен 20 жыл бойы меншік иелері мен жалға алушыларға қатысты өзгермей қолданылып келеді.

"Заң меншік иесіне артықшылық береді – ол шартта адал емес жалға алушыларды шығару үшін кез келген негіздерді өзі белгілей алады. Заң жалға алушы өз міндеттемелерін сақтамаған жағдайда, мәжбүрлеп шығару үшін сот тақылауының механизміне кепілдік береді. Сондықтан келісімшарт тарапы жалдау шарттарының талаптарына мұқият болу керек", - делінген Әділет министрлігінің хабарламасында.

Әділет министрлігі тұрғын үй иесі өз мүлкін басқаруға, соның ішінде оны босатуды талап етуге басым құқыққа ие екенін атап өтті.

"Егер жалға алушы шарт талаптарын бұзса – жалдау ақысын төлемесе, төлем мерзімдерін бұзса немесе мүлікке зиян келтірсе, онда меншік иесі шартты бұзып, тұрғын үйді босатуды талап етуге толық құқылы", - деп қорытындылады ведомство өкілдері.

Әділет министрлігі жаңа конституциялық кепілдік жалға берушілер мен жалға алушылар арасындағы қатынастарды құқықтық деңгейге көтеруге мүмкіндік береді деп санайды. Екі тарапқа да қатынастарды жалдау келісімшарты арқылы рәсімдеу тиімді болады. Бұл тұрғын үй иелерінің ықтимал өз бетінше әрекет етуінен қорғайды.

"Нормаға конституциялық мәртебе беру мемлекет тарапынан азаматтарды негізсіз тұрғын үйден шығарып жіберуден қорғауды ең жоғары деңгейде қамтамасыз етуге ұмтылысын растайды", - делінген Әділет министрлігінің түсіндірмесінде.

Осы мақсатта Ата заңда тұрғын үйден шығаруға тек сот шешімі бойынша жол берілетіні тікелей бекітілген.

Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін бұл жаңашылдыққа қатысты сарапшылар пікір білдірген болатын.

Сілтемесіз жаңалық оқисыз ба? Онда Telegram желісінде парақшамызға тіркеліңіз!

Следите за нашими новостями в Google News