Ораза айт 20 наурыз 2026: Айт намазы қалай оқылады

Әбу Ханифа мәзһабында Ораза айт намазы әрбір мұсылманға – уәжіп. Уәжіп болуының басты себебі – Мұхаммед пайғамбар (с.ғ.с.) дүниеден өткенше ешқашан айт намаздарын тастамаған, әрі жұртқа бұл күні намазға шығуларын бұйырған. Биыл айт намазы 20 наурызда оқылады. 

Қазақстан мұсылмандары діни бірлестігі Қазақстан өңірлерінде айт намазын оқу кестесін жариялады. 

№1. Айт намазының шарттары

Айт намазының дұрыс орындалу шарттары жұма намазының шарттарымен бірдей. Мысалы: уақыттың кіруі, жамағатпен оқылуы (айт пен жұма намазы жеке оқылмайды) секілді шарттар. Тек құтпаның үкімі бұдан тыс. Яғни, құтпа жұма намазы үшін шарт болса, айт намазы үшін сүннет қана және құтпа айт намазынан кейін оқылады.

№2. Айт намазы қашан оқылады

Ораза айт намазы күн найза бойы көтерілгенде, яғни күн шыққаннан кейін 45 минут өткен соң мешіттерде оқылады. Айт намазын оқып жатқанда күн тас төбеге көтерілген болса, намаз бұзылады. Айт намазын күн шығып жатқан уақытта оқыса, намаз жарамсыз. Биыл Ораза Айт намазы жұма күнге сай келеді, сондықтан ол өз уақытында, жұма намазы өз уақытында оқылады. Ораза айт намазы жұма намазының орнына жүрмейді. Ораза айт намазын алғашқы уақыты кіре салысымен емес, біраз уақыт өткізіп оқу – мұстахап. Бұл көпшілік пітір садақасын беріп үлгеруі үшін тиімді.

№3. Айт намазы қалай оқылады

Айт намазы екі рәкаттан тұрады. Азан мен қамат айтылмайды. Айт намазының өзге намаздан ерекшелігі, Айт намазының әрбір рәкатында үш тәкбір айтылады. Бұл тәкбірлерді орындау – уәжіп. Бұл тәкбірлер бірінші рәкатта қырағаттан бұрын, ал екінші рәкатта қырағаттан кейін айтылады.

Бірінші рәкат: Имам намазды бастағанда, айт намазына ниет етіп "Аллаһу әкбар" деп тәкбір алғаннан кейін, қолын кіндік тұсына байлап, "субханака" дұғасын оқиды. Жамағат та: "Айт намазын оқуға ниет еттік, ұйыдық имамға" деп ниет етеді де тәкбір алып, қолдарын кіндік тұсына байлайды да "сүбханака" дұғасын оқиды. Артынша имаммен бірге үш рет тәкбір тартады. Имам екі қолын құлақ тұсына апарып "Аллаһу әкбар" деп дауыстап бірінші тәкбірді алады да, қолын кіндік тұсына байламай, екі жағына түсіреді. Жамағат артынша бәсең дауыспен имамның тәкбірін қайталап, қолды құлақ тұсына апарып тәкбір алып, имам секілді қолды байламай екі жанына түсіреді. Осылайша екінші және үшінші тәкбір айтылады. Имам үшінші тәкбірді айтқаннан кейін қолды байлап, іштей "ағузу" мен "бисмиллаһты" оқиды. Сосын "Фатиха" сүресі мен қысқа сүре немесе аяттардан дауыстап оқиды. Артынша басқа намаздардағыдай рукуғ пен сәжде жасалады.

Екінші рәкат: Имам мен жамағат екінші рәкатқа тұрады, қол кіндік тұсына байланады. Имам "Фатиха" сүресі мен қосымша бір сүре дауыстап оқиды (жамағат үнсіз тұрады). Артынша бірінші рәкаттағы секілді үш мәрте тәкбір алады, әр тәкбірде (бірінші рәкаттағыдай) қолды кіндік тұсына байламай екі жағына түсіреді. Төртінші мәрте тәкбір айтып рукуғқа барады. Бұл төртінші тәкбір, рукуғтың тәкбірі болып саналады. Артынша сәжде жасалады, соңғы отырыста "әт-Тахият" пен салауат, дұға оқылып намаз тамамдалады.

№4. Ораза құтпасы

Ораза құтпасын оқу – сүннет. Намаздан кейін имам мінберге шығып құтпа оқиды. Құтпада Аллаға шүкіршілік пен мақтаулар, пітір садақасы жайлы айтылғаннан кейін, "Аллаһу әкбар, Аллаһу әкбар, лә илаһа иллаллаһу уаллаһу әкбар, Аллаһу әкбар уа лиллаһил-хамд" деп тәкбір айтады. Жамағат бұл сөздерді имаммен бірге бәсең дауыспен қайталайды. Имам Ораза Айт құтпасын жұма құтпасы секілді екіге бөліп, арасында аз кідіріспен айтады.

Ораза Айтта мешітке бара жатып іштей тәкбір айтылады. Мешітке келгенде, намазға тұратын уақытқа дейін жамағатпен тәкбір айтылады.