14 мың қазақстандық есім сойын өзгертті

Өзге де жаңалықтар. Биыл елде 15 мыңға жуық адам аты-жөніне өзгеріс енгізді. Бірі грамматикалық қатесін түзесе, бірі тегін өзгертеді немесе қазақшалайды. Ал кей жан тіпті есім сойын толық ауыстырып жатыр. Бұған не себеп? Заң не дейді?

Атын өзгертуге көбіне қыз-келіншектер әуес. Ұлбала, Ұлту, Ұлжан, Ұлболсын сияқты есімдерге көбінің көңілі толмайды. Әрине, мұның артында ұзақ жыл ұл күткен ерлі-зайыптының үміті жатқаны белгілі. Дегенмен қарапайым ырым қыздың тағдырына кері әсер етеді, - дейді мұндай есімді иеленгендер. Олардың пікірінше, қоғамда өздерін жайсыз сезініп, психологиялық қысымға тап болады. Сондықтан кейінгі жылдары есім сойын заңды түрде ауыстыруға өтініш беру жиілеген. Астаналық Ұлжан Досжан 30аты жастан асқанда есімін Бегім деп өзгертіп, бала күнгі арманы орындалғанын айтады.

Бегім Досжан, Астана қаласының тұрғыны:

- Әлі күнге дейін анам Ұлжан деп айтып қалады. Бірақ ақырын-ақырын ортам, достарым жаңа есімімді «Бегім» деп айта бастады. Сондықтан мен еш өкінбеймін. Қазір жаңа танысқан адамдар есімімді естіген кезде «мә, не деген күшті есім» деп айтады. Сосын мағынасын сұраған кезде одан сайын тамсанады.

Неке және отбасы туралы Кодекске сәйкес, кез келген қазақстандық аты-жөніне өзгеріс енгізе алады. Балалар үшін ата-ана өтініш береді. Ал 16 жастан бастап әрбір азамат өзі таңдау жасайды. Өтініштердің көбі сосын тегіндегі -ов, -ев жұрнақтарын алып тастауға қатысты болып отыр. Енді бірі ескі құжаттағы қателіктерді түзетуге ниетті. Әлгіндей есімін түбегейлі өзгерткісі келетіндер де көп. Осындай себептердің барлығын қоса алғанда, былтыр 26 мыңнан астам адам, ал биыл 9 ай ішінде 14 мыңнан астам адам аты-жөніне өзгеріс енгізген.

Меңтай Сатыбалдина, «Азаматтарға арналған үкімет» МК тіркеу қызметі департаментінің бас менеджері:

- Есімді көбіне адамдардың аты оғаш естілген жағдайда немесе ата-анасының ұлттары өзгеше болса, сол таңдаған ұлтына сай немесе өмірде қалыптасқан есімін алғысы келген жағдайда атын өзгертуге өтініш бере алады.

Құжатта басқаша жазылып кеткен, ал күнделікті өмірде басқаша есіммен жүрген азаматтар аз емес. Қаласа олар да кең қолданыстағы атын заңды түрде қолдана алады. Алайда бұл үшін жақын-жуығынан қолхат талап етіледі.

Талғат Уәли, ҚР Әділет министрлігінің ресми өкілі:

- Осындай жағдайларда кез-келген азамат өзінің есімін өзгертуге құқылы. Ол үшін таныстарынан, туыстарынан қолхат алып келеді. Шын мәнінде, оның есімі былай және құжатта басқаша жазылғандығы жазбаша расталады. Содан кейін 5 жұмыс күні ішінде бұл мәселе қарастырылып, кез келген азамат өзінің есімін өзгерте алады.

Өтінішті халыққа қызмет көрсету орталықтарына немесе азаматтық хал актілерін тіркеу орталықтарына тапсыруға болады. Аты-жөніне өзгеріс енгізілген соң, жеке куәлік пен төлқұжат ауыстырылады. Ал өзге құжаттарды жаңарту үшін тиісті мекемелерге қайта өтініш жазу керек немесе ішкі істер органдарынан анықтама, яғни ілеспе анықтама алу қажет.

Авторы: Еркебұлан Смадияров