Ақорда төрінде. Республика күні қарсаңында кімдер және қалай марапатталды?

Ақорданың салтанатты залында бір әйел жоғары қарап тұрды. Tengrinews.kz тілшісі ол неге қарап тұрғанын бірден түсіне қоймады.

Айналадағы жұрт марапаттау рәсімінің басталуын күтіп тұрған еді. Ақордада әдеттегідей  көбі толқып, үнсіз қалған.

Ол мынаған қарап тұр екен. Ақорданың салтанатты залының төбесі. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Республика күні қарсаңында мұнда еліміздің түкпір-түкпірінен адамдар шақырылды: Солтүстік Қазақстан облысынан келген механизатор, Жезқазғаннан келген балқытушы, мұғалімдер, медбике, композитор, альпинист, кино және театр актерлері. Олардың көптігі сонша, бәрін әдетте шет мемлекет басшыларын қарсы алатын холлға жайғастырған.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Осыдан он бір күн бұрын осы шаңырақ астында Бельгия королі Филипп пен патшайым Матильданы қарсы алу рәсімі өткен болатын. Құрмет қарауылы сап түзеп, оркестр Қазақстан мен Бельгияның әнұрандарын орындаған еді.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Төбеде не бар?

Төбеге көз тіккен әйел "Астана балет" театрының балетмейстер-хореографы болып шықты. Расында, ол жерде көз тоқтатарлық дүние бар екен. Ортада ашық аспан мен бұлттар бейнеленген шеңбер орналасқан. Аспанның қақ ортасынан зәулім люстра ілініп, жарық шашып тұр. Шеңбер алтын түсті оюмен жиектелген, ал оның айналасында ою-өрнекті және көк түсті жарығы бар шаршы тізбектелген. Алғашқыда мағынасы түсініксіз болуы мүмкін. Кейін люстра күнге айналып, аспан, күн мен ою-өрнектен Қазақстан туының бейнесі құралады.

Балетмейстер Айгүл Тәти. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Әйелдің есімі - Айгүл Тәти. Жасы 63-те, оның 45 жылын би өнеріне арнаған. 2012 жылы "Астана балет" театрын құруға атсалысқан.

Балетмейстерді ою-өрнектер қызықтырды.

- Біздің ұлттық ою-өрнектерімізге қарап отырып, көзім тоймайды. Қандай нәзік, қандай сан алуан десеңізші.

Айгүл Тәти үшін бұл жай ғана безендіру емес. Оның "Астана балеттегі" қойылымдарының арасында "Өрнектер" миниатюрасы бар. Айта кетейік, бұл - театр тарихындағы алғашқы қойылымдардың бірі. Төбедегі оюлардан ол қошқармүйізді көрген. Біз оны жиі көретініміз соншалық, бәлкім, мән бермейтін де болған шығармыз. Оның айтуынша, бұл иірімдер шексіздік белгісіне де, қызғалдаққа да ұқсайды. Ақорда төбесіндегі қошқармүйіз жоғары, әрі төмен қарап тұрғандай әсер береді.

- Тілін түсіне білсең, олар сөйлейді, - деп түсіндірді балетмейстер.

Ақорда төбесіндегі қошқармүйіз. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Өзі де ұлттық нақыштағы киіммен келген: сырт киімінің арқасында сәукеле мен әшекей таққан қыз бейнеленген. Айгүл Тәти бұл киімді жай таңдамаған. Оның айтуынша, бұл орынның сәулеті мен салтанатына сай болғысы келген.

Ол Ақордаға шақырту туралы бір күн бұрын, кешке қарай білген. Мерекелік киіммен келуді сұраған.

- Мен елімнің патриоты ретінде 7:30-да келдім. Кешікпей, - деп жымиды ол.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Балетмейстер Ақордада бұрын да жұмыс бабымен болған. Бірақ салтанатты марапаттау рәсіміне алғаш рет шақырылып тұр. Қандай марапат берілетінін ол әлі білмеген.

- Марапат үшін емес, ләззат алу үшін еңбек етесің, адамдарға, туған жеріңе пайдаң тисін деп тер төгесің. Ал марапат соңынан келеді. Егер ол сені іздеп тапса, міндетті түрде келеді.

Айгүл Тәти үшін мойындалудың басқа да өлшемі бар еді. Ол күнделікті бірге жұмыс істейтін жас әртістері, олардың күлкісі мен жанып тұрған жанары туралы айтып берді.

- Оларға керек екеніңді сезіну, олармен бірге шығармашылықпен айналыса алу - ең басты марапат осы шығар.

Есімдер мен тұлғалар

Көп ұзамай рәсімнің ресми бөлімі басталды. Қасым-Жомарт Тоқаев жиналғандарды келе жатқан Республика күнімен құттықтап, 1990 жылғы 25 қазанда Қазақстанның Егемендігі туралы декларация қабылданғанын еске салды. Биыл еліміз Тәуелсіздіктің 35 жылдығын атап өтеді.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Президент өткен жол, нышандар, шекара мен жетістіктер туралы айтты. Жеті жыл ішінде экономика шамамен 30 пайызға өсіп, елге 155 миллиард доллар шетелдік инвестиция келген. Содан кейін Қасым-Жомарт Тоқаев алдында отырған қауымға көшті.

- Біздің тарихи деректерге толы даңқты жолымызды жігерлі, табанды, жасампаз тұлғалар жазды, - деді Тоқаев.

Президенттің айтуынша, мемлекеттік марапаттарды ел бойынша екі мыңнан аса адам иеленеді. Олардың арасында 129 еңбек ардагері, 473 өнеркәсіп, көлік, құрылыс және ауыл шаруашылығы еңбеккері, екі жүзден аса кәсіпкер, 150-ден аса педагог пен ғалым және 120-ға жуық медицина қызметкері бар. Сондай-ақ әскери қызметшілер, құқық қорғау органдарының қызметкерлері, спортшылар, мәдениет және өнер қайраткерлері марапатталады.

Президент жұмысшы мамандық иелеріне ерекше тоқталды. "Қазір осы жерде адал еңбегімен зор табысқа жеткен нағыз еңбек адамдары отыр", - деді ол. Тоқаев еңбек адамына құрмет көрсетуді мемлекеттік саясаттың мызғымас басымдықтарының бірі деп атады.

Қасым-Жомарт Тоқаев жиналғандар алдында сөз сөйледі. Фото: Ақорда баспасөз қызметі

Ол алдымен Жезқазған мыс қорыту зауытының балқытушысы Әбдірашит Доспановтың есімін атады. Доспанов әке жолын қуып, металлургия саласында қырық жылдан аса уақыт еңбек етіп келеді. Президент оған Алтын жұлдыз бен "Отан" орденін тапсырып, еліміздегі ең жоғары дәрежелі ерекшелік белгісі - "Қазақстанның Еңбек Ері" атағын берді.

Әбдірашит Доспанов (сол жақта) бірінші қатарда отыр. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Басқа да есімдер аталды. Әндері қазақ өнерінің алтын қорына енген композитор Алтынбек Қоразбаев. Планетаның ең биік шыңдарын бағындырған альпинист Қазбек Валиев. Ерекше балалардың мұғалімі Наталья Сафиулина. Опера әншісі Талғат Мұсабаев.

Кезек Сергей Пустыльниковке келгенде, ол ІІІ дәрежелі "Еңбек Даңқы" орденін алуға шықты.

- Осы айтулы күнде біз Солтүстік Қазақстан облысының Шал ақын ауданынан келген механизатор Сергей Николаевич Пустыльниковке лайықты құрмет көрсетеміз. Ол отыз жылдан бері ауыл шаруашылығы саласында жемісті жұмыс істеп, жиған тәжірибесін жас буынға үйретіп келеді, - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Ол Президентпен бірге фотографтар алдында тұрғанда жымиды. 

Сергей Пустыльников пен Қасым-Жомарт Тоқаев. Фото: Ақорда баспасөз қызметі

Сергей Николаевич қолпаштау мен фотоаппараттарға қарағанда егістікке көбірек үйренген адамдай, төмен қарап қайтты.

Сергей Пустыльников өз орнына бара жатыр. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Қызылордадағы спектакль

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, актер Дәурен Серғазин "Құрмет" орденінің иегері атанды. Марапаттауға дейін ол залға қайта-қайта көз тастаумен болды. 

- Толқып тұрсыз ба?

- Жоқ, жоқ. Кешкісін спектаклім бар еді.

Дәл осы күні Қызылордада оның қойылымы өтеді, сондықтан Ақордадан шыға сала солай қарай бет алуы керек.

Дәурен Серғазин. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

- Осының бәрі қазір бір күнде болып жатыр. Сәл абдырап тұрмын.

Марапат туралы оған бір күн бұрын хабарлаған, бірақ қандай орден берілетінін ол  білмеген.

Актердің сахнада жүргеніне жиырма жыл болды: 2006 жылы өнер академиясын профессор Нұрқанат Жақыпбайдың жетекшілігімен бітіріп, бір жылдан соң онымен бірге Астанада "Жастар" театрын ашты. Ұстазы да биыл жазда Ақордада марапат алған болатын. (Бұл туралы репортаж мына жерде: “Көрмегелі көп болды“: Ақордада марапат алған ескі достар)

- Өнердегі жиырма жыл бір үтір іспеттес.

"Ел бірлігі" орденін Қазақстан немістері бірлестігінің атқарушы директоры Дмитрий Редлер алды. Ол марапат туралы жұмыс бабымен барған Берлинде естіп, Астанаға бүгін түнде оралған. Рәсім алдында ол Tengrinews.kz тілшісіне екі-ақ сағат ұйықтап үлгергенін айтты.

Дмитрий Редлер. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Фортунаның қараңғыда көргені

Горький атындағы орыс драма театрының әртісі Светлана Фортуна да марапат туралы  кеше кешке білген. Қайсысы табысталатынынан бейхабар болған.

- Мен үшін бұл жұмбақ болды. Қуаныштан жылап жібердім.

Оның таңертеңгі уақыты әбігермен өтті: Ақордаға шашын кептіріп те үлгермей келген. 

- Қаланың арғы шетінен мұнда небәрі 10 минутта жеттім. Мына үстімдегіні көріп тұрсыз ба? Қараңғыда көзіме не көрінді, соны кие салдым.

Светлана Фортуна. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Горький театрының сахнасында жүргеніне биыл 24-маусым. Таныстары оны баяғыдан-ақ әзілдеп "еңбек сіңірген әртіс" деп атайтын. Бүгін Фортуна Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері атанды.

- Бұл марапатты Президенттің қолынан ала отырып, сахнада өткізген мыңдаған сағатпен осы атаққа лайық болғанымды түсінемін.

Оның жастарға айтар кеңесі мынадай:

- Ең бірінші кеңес: тәртіп. Екінші кеңес: тәртіп. Және үшінші кеңес: тәртіп.

Ордендегі ою-өрнек

Айгүл Тәти енді ою-өрнекті төбеден ғана емес, өз кеудесінен де тамашалай алады. Оған "Парасат" ордені табыс етілді. Бұл - ортасында геометриялық өрнегі бар сегіз қырлы жұлдыз. Ал жұлдыз қазақи ою түріндегі кішкентай буын арқылы бекітілген.

Айгүл Тәти мен Наталья Сафиулина. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Айсұлтан Құлшыманов

Ортақ суретте Айгүл Тәтидің қасында Қарағандыдағы №3 арнайы мектеп-интернаттың сурдопедагогі Наталья Сафиулина тұрды. Оған "Қазақстанның еңбек сіңірген ұстазы" атағы берілді. "Жаңашыл ұстаз ерекше балаларды оқытуда озық тәсілдер енгізіп отыр", - деді Тоқаев мінберден. 

Сафиулина бұл мектепте қырық жылдан бері еңбек етеді.

- Еңбек кітапшамда бір ғана жазба бар.

Қазір ол ата-анасы да естімейтін, есту қабілеті бұзылған балалар тобына сабақ береді. Сафиулина оларды сөйлеуге үйретіп жүр.

- Жеті жасар баланың бірде-бір дыбыс шығара алмай, "ана" деген сөзді айта алмай, тіпті өз есімін де білмей келіп, кейін сөйлей бастағанын әрі түсінгенін көру... Бұл өте құнды дүние..

Оның түлектерінің арасында аспаздар, ұлттық киімдер тігетін тігіншілер, тхэквондодан сурдлимпиадалық жарыстардың жүлдегерлері бар.

- Оқушылардың саны мыңнан асқан шығар?

- Мыңдаған деп айта алмаймын. Бізде сыныптағы оқушы саны ондай көп емес.

- Жүздеген бе?

- Иә. Бірақ мен балаларымның бәрін танимын. Жақсы көремін, араласып тұрамын.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу