Астанадағы нөсерден кейін әйел көлігінен айырылды шығынды кім өтейді

Астанадағы нөсерден кейін көлігінен айырылған қала тұрғыны мемлекеттік органдардан өтемақы талап етіп отыр. Tengrinews.kz тілшісі шығынды өндіріп алу мүмкіндігі бар ма және бұл жағдайға қатысты әкімдік не дейтінін анықтап көрді.

Көлік нөсерден кейін су астында қалды: не болды?

Әлеуметтік желілерде Астана тұрғынының видеосы пайда болды. Онда әйел 23 шілдедегі нөсер кезінде көлігі жол үстінде суға батып кеткенін айтады.

Қыздың сөзінше, ТЖМ құтқарушылары көлікті судан шығаруға көмектескен. Алайда көлік енді қалпына келтіруге келмейді.

"Меніңше, бұл төтенше жағдай емес. Тек су бұру жүйесінің жұмыс істемейтіндігі. Көлігіміз суда жүзіп жүрді. (....) Өкінішке қарай, көлігімізден айырылдық. Ол жөндеуге келмейді", - деді қыз.

Астаналық тұрғынның айтуынша, ол өтемақы өндіруге ниетті.

Шығынды өндіріп алу мүмкін бе?

Адвокат Абзал Қасымжанов мемлекеттік органдардан шығынды өндіріп алу мүмкін деп санайды, бірақ ол үшін негіздер бар екенін дәлелдеу қажет. Оның айтуынша, сот көліктің зақымдану себебін анықтап, келтірілген шығынды кім өтеуі тиіс екенін шешеді.

"Егер бұған нөсер кәрізінің, жолдардың немесе басқа да инженерлік инфрақұрылымның тиісті деңгейде күтілмеуі себеп болса, шығынды өндіруге болады. Нөсер жауапты органдарды жауапкершіліктен босатпайды", – деп түсіндірді адвокат.

Анықтама. Адвокаттың айтуынша, Азаматтық кодекстің 917 және 921-баптарында, егер шығын жауапты тұлғаның заңсыз әрекеттері немесе әрекетсіздігі салдарынан болса, оны толық өтеу қарастырылған.

Ол талап қоюшыға тек көліктің су астында қалу фактісін растау жеткіліксіз екенін атап өтті.

"Төрт жағдайды дәлелдеу керек: шығынның өзі, жауапкердің әрекеті немесе әрекетсіздігінің құқыққа қайшылығы, себеп-салдарлық байланыс және шығын көлемі. Талап қоюшы көлік тек жаңбырдан емес, нөсер кәрізінің дұрыс күтілмеуі немесе пайдаланылмауы салдарынан зардап шеккенін дәлелдеуі тиіс", – деді Қасымжанов.

Адвокаттың айтуынша, егер көлік дұрыс жұмыс істеп тұрған нөсер жүйесі де төтеп бере алмаған аса қатты жауын-шашын салдарынан суға батса, талап арыздың қанағаттандырылу мүмкіндігі айтарлықтай төмендейді.

Анықтама: Абзал Қасымжанов – Алматы қалалық адвокаттар алқасының адвокаты. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ заң факультетінің бакалавриатын және "Болашақ" бағдарламасы бойынша Ұлыбританиядағы Глазго университеті (University of Glasgow) заң факультетінің магистратурасын бітірген. Жұмыс өтілі 15 жылдан асады.

Кім жауапкер болуы мүмкін?

Заңгер жауапкер кім болатыны оқиға орнына байланысты екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл әкімдік, бейінді басқарма, коммуналдық кәсіпорын немесе нөсер жүйесіне қызмет көрсетуге жауапты мердігер ұйым болуы мүмкін.

"Сот процесі барысында тиісті емес жауапкерді ауыстыру немесе бірден бірнеше жауапкерді тарту жиі кездеседі. Сондықтан талап арыз бермес бұрын, оқиға орнындағы жол мен нөсер жүйесі нақты кімнің теңгерімінде екенін анықтап алған жөн", – деді адвокат.

Заңгердің айтуынша, сотқа жүгіну үшін барынша көп дәлел жинау қажет: су басқан жердің суреттері мен видеосы, бейнетіркегіш жазбалары, қызмет көрсету орталығы мен тәуелсіз бағалаушының қорытындылары, "Қазгидрометтің" жауын-шашын туралы мәліметтері, БАҚ-тағы жарияланымдар және мемлекеттік органдардың өтініштерге берген жауаптары. Сондай-ақ ол жолдың осы учаскесінде су басу жағдайлары жиі қайталанатыны туралы ақпарат та істі қарау кезінде маңызды рөл атқаруы мүмкін екенін, өйткені бұл жүйелі проблеманы көрсететінін айтты.

Әкімдік форс-мажорға сілтей ала ма?

Адвокаттың айтуынша, мемлекеттік органдар бұған нөсер себеп болғанын алға тартуы мүмкін. Бірақ бұл уәж жеткіліксіз.

"Сот нөсер расында төтенше және алдын алу мүмкін болмаған сипатта болғанын, сондай-ақ дұрыс жұмыс істеп тұрған нөсер жүйесі салдарды болдырмауға немесе айтарлықтай азайтуға мүмкіндігі болған-болмағанын бағалауы тиіс. Егер шығын нөсер ағындарының бітеліп қалуынан немесе оларға қызмет көрсетілмеуінен туындаса, тек форс-мажорға сілтеу жеткіліксіз болады", – деп түсіндірді ол.

Адвокаттың айтуынша, КАСКО полисінің болуы көлік иесін шығынды өтету құқығынан айырмайды және ықтимал кінәлі тарапты жауапкершіліктен босатпайды. Ол сақтандыру төлемінен кейін кінәлі тарапқа талап қою құқығы сақтандырушыға өтетінін, ал егер өтемақы болмаса немесе шығынды толық жаппаса, көлік иесі өз бетінше талап арызбен жүгіне алатынын түсіндірді.

"Су басу көше-жол желісінің тиісінше күтілмегенін білдірмейді"

Астана әкімдігі де әрбір жағдай жеке қаралатынын мәлімдеді.

Анықтама. Баспасөз қызметі жол иесі, қызмет көрсетуші ұйым немесе нөсер кәрізінің операторы олардың кінәсі дәлелденген жағдайда ғана жауапты болатынын атап өтті.

Сонымен қатар, әкімдік істі қарау кезінде жүргізушінің өз әрекеттері де ескерілетінін баса айтты: егер ол су басқан учаскені көріп тұрып, қозғалысты жалғастырса, бұл өтемақы көлеміне әсер етуі мүмкін.

Елорда әкімдігі су басу жағдайлары кенет болатын табиғи құбылыс - нөсер салдарынан болатынын атап өтті. Онда дұрыс жұмыс істеп тұрған нөсер кәрізі де мұндай жағдайларда суды бірден ағызып жіберуге әрдайым қауқарлы емес екені айтылды. Сондай-ақ әкімдік қысқа мерзімді су басудың өзі көше-жол желісінің тиісінше күтілмегенін білдірмейтінін қосты.

Дегенмен қала әкімдігі өтемақы талап ету үшін автокөлік иесі келесі жайттарды құжатпен растауы қажет екенін ескертті:

оқиғаның нақты орны мен уақыты; жолды су басу фактісі; автокөлік қозғалысының мән-жайы; ескерту белгілері мен қоршаулардың болуы; көліктің зақымдануы; ТЖО немесе сарапшының қорытындысы; гидросоққының болуы және оның қозғалтқышқа су кіруімен байланысы; жөндеу құны; эвакуациялау, диагностикалау, бағалау және сақтау шығындары; жолдың немесе нөсер жүйесінің жай-күйі мен көліктің зақымдануы арасындағы байланыс.

Сондай-ақ әкімдік көлік иесі залалды ерікті түрде өтеу туралы шағымын болжамды кінәлі тарапқа жолдай алатынын қосты. Егер өзара келісімге келу мүмкін болмаса, дауды сот арқылы шешуге болады.

Астанадағы нөсер

23 шілдеде күндіз Астанаға нөсер жауды. Жауын-шашын найзағайға, кей жерлерде бұршақ және қатты желге ұласты.

Ауа райының қолайсыздығынан жолдарда терең шалшық пайда болып, көшелердің бір бөлігі су астында қалды, кейбір аудандарда электр жарығы өшіп қалды.

Бірнеше көлік толығымен суға батты, ал қоғамдық көлік жолаушыларына су кешуге тура келді.

Фотоны Tengrinews.kz оқырмандары жіберді

Әкімдік коммуналдық қызметтер күшейтілген режимде жұмыс істегенін хабарлап, су басуды жауын-шашынның шамадан тыс көп болуымен түсіндірді. Қала әкімдігінің мәліметінше, нөсер кәрізі қатты жаңбыр басылғаннан кейін орташа есеппен 40–60 минутта суды ағызып үлгереді.

Тағы оқыңыз: Астанадағы нөсерден зардап шеккен автокөліктер шығынын кім өтейді?

Астанада ауа райы тосын мінез көрсетті: бүгін бүкіл қала талқылап жатқан кадрлар

“Мұндайды бірінші рет көруім“. Астанада ауа райы күрт бұзылды

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу