Әуежайдан басталған жаңғыру

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздің шалғай өңір­лер­ін­дегі көлік қолже­тімділігін арт­тыру мәселесін бірнеше рет көтер­ген болатын. Осы тапсыр­ма аясында Шығыс Қазақстан облы­сының Зайсан және Ка­тон­қарағай аудан­дарында жаңа әуежайлардың құрылысы бас­тал­ды. Бұл – тек құрылыс ныс­ан­дары емес, өңірдің инвести­циялық және туристік әлеуетін арттыратын страте­гия­лық жобалар. Нысандардың құры­лысын «ЭЛХОН» ЖШС жүр­гізуде.

Бүгінде Зайсандағы әуежай құрылысында жұмыстардың ба­сым бөлігі аяқталған. Былай­ша айт­қанда, 87 пайыз бітіп тұр. Ұшу-қону жолағы, рульдеу жолы, пер­рон, дренаж жүйесі, кіреберіс жол мен инженерлік инфрақұрылым толық салынып болған. Қазір ком­андалық-диспетчерлік пункт пен әкім­шілік ғимараттардың құрылысы жүргізілуде.

Ал Катонқарағайдағы құры­лыс жұмыстары жоспарға сай жалғасып жатыр. Мұнда құры­лыс-монтаждау жұмыс­тарының 66 пайызы орындалған. Ұшу-қону жолағы мен перронның негізгі бөлігі аяқталуға жақын. Терминал ғимараты мен қосал­қы нысандар бой көтеруде. Жұ­мыстардың са­па­лы әрі бекітіл­ген кестеге сәйкес жүргі­зілуі облыс әкімі Нұрымбет Сақ­тағановтың тұрақты бақы­лау­ында. 

Бұл екі әуежайдың пайда­лануға берілуі өңір тұрғын­дары­ның жол жүру уақытын қыс­қартып қана қоймайды. Әсіресе табиғаты ерекше Катон­қара­ғайдың турис­тік әлеуеті жаңа деңгейге көтері­леді. Ал Қытай­мен шекаралас Зай­сан ауданы үшін әуе қатына­сы­ның ашылуы сауда-логистика саласының дамуына тың мүмкін­дік береді. Маман­дардың пікірін­ше, көлік қол­жетімділігі артқан сайын инвес­тиция тарту, кәсіп­кер­лікті дамыту және қызмет көр­сету саласын кеңейту де жеңіл­дей түседі.

Тұрғын үй құрылысы қарқынды жүруде

Облыста инфрақұрылымдық жобалармен қатар тұрғын үй құры­лысы да қарқын алды. Биыл Шығыс Қазақстанда бар­лық қар­жы­ландыру көзі есебі­нен 961 мың шаршы метр тұрғын үй салу жос­парланып отыр. Оның 860 мың шаршы метрі көп­қабатты үй­лер болса, қалған 101 мың шар­шы метрі жеке тұр­ғын үйлердің үлесі­не тиесілі.

Жыл соңына дейін пайда­ла­нуға берілетін тұрғын үй көлемі 408,4 мың шаршы метр болады деп жоспарланған. Бұл өткен жылғы көрсеткіштен жоғары. Ал алғашқы жартыжылдықтың қо­ры­­тындысы бойынша 150,6 мың шаршы метр тұрғын үй пай­­да­­лануға берілсе, шілде айы­ның қорытындысы бойын­ша бұл көрсеткіш 156,1 мың шаршы метрге жетеді деп күтілуде.

Тұрғын үй құрылысының бас­ты мақсаты – тек құрылыс көле­мін арттыру емес, баспа­наға мұқ­таж азаматтардың мәсе­лесін ше­шу. Осы бағытта биыл әлеу­мет­тік осал топтарға арналған 701 пәтер сатып алу жоспар­ланған. Оның 401-і «Бірқабатты Шығыс» бағдар­ламасы аясында облыстың 52 елді мекенінде салынған үй­лерден алынады. Қалған 300 пәтер Өскемен қаласы мен Зайсан, Ал­тай, Катонқарағай және Үлкен На­рын аудандар­ындағы көпқа­батты тұрғын үйлерден сатып алын­бақ.

Қазіргі уақытта өңірде жал­пы саны 1 302 пәтерді қамти­тын 21 кре­диттік тұрғын үй салынып жатыр. Жыл соңына дейін тұр­ғын үй кезегінде тұрған аза­мат­тарға 232 кредиттік пәтер бері­леді. Жалпы есеппен алғанда, биыл 933 тұрғын жалдамалы немесе кредит­тік тұрғын үйге қол жеткізеді.

Жол-көлік инфрақұрылымы да басты назарда

Өңірдің тұрақты дамуы жол-көлік инфрақұрылымының сапа­­­сына да тікелей байланысты. Сон­дықтан облыста көпірлерді жөн­деу мен жаңа көпір салу жұмыстары қатар жүргізілуде. Қазір Язовое көліне апаратын жолдағы Ақ Берел өзені арқылы өтетін көпір қайта жаңғыртылып жатыр. Бұл жоба жол қозғалы­сының қауіпсіздігін арттырып, шал­ғай елді мекен­дердің көлік қатынасын жақсар­туға мүм­кіндік береді.

Осинов асуындағы қайта жаң­ғырту жұмыстары да маң­ызды жобалардың бірі сана­лады. Мұнда Козловка өзені арқылы өтетін жаңа көпірдің құрылысы аяқтал­ған. Ал Пих­товка өзені арқылы өтетін көпір пайда­лануға берілген соң, қайта жаң­ғыртылып жатқан жол учаскесі толықтай көлік қозға­лысына ашылады.

Өскемен қаласының көлік жүйе­сін дамыту бағытында да ауқымды жобалар қолға алын­ған. Серікбаев көшесін Ертіс өзені арқылы өтетін жаңа көпір­мен байла­ныстыратын жол салу жос­парланып отыр. Бұл жоба қала ішіндегі көлік ағынын оң­тай­лан­дырып, кептелісті азай­туға ықпал етеді. Сонымен қатар «Шемонаиха – Усть-Таловка» автожол­ын­дағы Үбі өзені арқы­лы өтетін көпір қайта жаңғыр­тылуда. Ал Шнайдер көпіріне түсетін жүкте­мені азайту үшін Үлбі өзені арқы­лы жаңа авто­көлік көпірінің жобасы әзір­леніп жатыр.

Бір-біріне тығыз байланысты жобалар

Туризм саласын дамытуға ба­ғыт­­талған жұмыстар да жүйе­лі жалғасуда. Былтыр Катон­қарағай ауданындағы тарихи Ескі Аустрия жолындағы ұзын­дығы 24 метр болатын көпір қалпына келтіріліп, туристік бағыт қайта ашылды. Бұл өңір­дің тарихи және табиғи мұра­ларын тамашалауға келетін сая­­хат­шылар үшін қолайлы жағдай қалыптастырды.

Шығыс Қазақстанда жүзеге асып жатқан бұл жобалардың бар­лығы бір-бірімен тығыз байла­ныс­ты. Әуежайлар көлік қатынасын жақсартады, жол-

дар мен көпірлер өңір ішіндегі байла­нысты күшей­теді, ал тұрғын үй құрылысы ха­лық­тың әлеуметтік жағдайын көтеруге ықпал етеді. Инфрақұры­лым­ның жаңаруы инвестиция тар­ту­ға, туризмді дамытуға және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Сондықтан бүгінгі құрылыс жұмыстары тек жаңа нысандар салумен шектелмейді. Бұл – өңір­дің ұзақмерзімді дамуына салын­ған инвестиция. Жоспар­ланған жобалар сапалы әрі уа­қытында аяқталса, Шығыс Қазақстанның экономикалық әлеуеті артып, тұрғындардың өмір сүру деңгейі де жаңа белес­ке көтеріледі.

Омар Ұларбекұлы