Авиаотын тапшылығы: Таяу Шығыс шиеленісі саяхат құнына қалай әсер етті

Ұйым төрағасы Инна Рейдің айтуынша, Қазақстандағы салыстырмалы түрде тұрақты жағдайға және отын логистикасының жалғасып жатқанына қарамастан, жаһандық процестер сөзсіз әсер етеді. Әуе компаниялары халықаралық әуежайларда кері рейстерге жанармай құяды, ал онда отын бағасы айтарлықтай өзгеруі мүмкін.

— Әдетте көктемгі демалыс және демалыс маусымында Таяу Шығысқа сұраныс көп болатын. Соңғы оқиғалардан кейін қызығушылық айтарлықтай төмендеді. Туристер саяхат күндерін немесе демалатын елді өзгертіп жатыр. Бұл әрине, нарыққа және басқа бағыттардағы бағаға әсер етеді. Дегенмен, көп жағдайда болжанғандай, бағаның өсуі болған жоқ. Нарық та, бағалар да тұрақты болып қалды, — деп түсіндірді Инна Рей.

Дегенмен, қазіргі уақытта турлардың қымбаттауына басты себеп — жанармай дағдарысы. Отын тапшылығы мен оны жеткізудегі қиындық салдарынан көптеген елде авиакеросин тапшылығы күшейіп отыр. Бұл жағдай жаһандық нарыққа әсер етіп, әуе компанияларын таңдау жасауға мәжбүр етті: не рейстер санын қысқартып, кей бағыттарды уақытша тоқтату немесе мүлде алып тастау, не өсіп жатқан шығындарды өтеп, бағаны көтеру.

Қазақстанда жағдай анағұрлым тұрақты болғанымен, авиаотын бағасы өсіп келеді. Бұл қымбатшылық әуе сапарларының өзіндік құнына әсер етеді. Әуе тасымалдаушылары туроператорларға билет бағасының қымбаттайтынын алдын ала ескертіп жатыр. Бұл авиаотын шығындарын өтеуге арналған қосымша төлем болып отыр.

— Жанармай алымы деген ұғымның өзі жаңалық емес, ол бұрыннан бар. Тек біз оны көп қолданған жоқпыз, себебі жанармай бағасы салыстырмалы түрде тұрақты болды. Қазір әуе компаниялары шығындарын өтеу үшін осы тәсілге жүгінуге мәжбүр. Сондықтан бәрімізден түсіністік пен сабыр қажет. Бұл — алыпсатарлық та, пайда табудың амалы да емес, — деп атап өтті спикер.

Алдын ала төленген турларға келсек, қолданыстағы заңнамаға сәйкес, көлік тарифтері айтарлықтай өзгерген жағдайда жолдаманың құны қайта қаралуы мүмкін. Жанармайға байланысты қосымша төлем туроператордың табысы емес, бұл қаражат тікелей әуе компаниясына аударылады.

Спикер туристерге сабыр сақтап, қажет болған жағдайда қосымша төлем жасауға кеңес береді. Осылайша сапарды кейінге қалдырмауға болады. Сонымен бірге, кейбір туроператорлар турдың толық құнын алдын ала төлеу арқылы бағаны бекіту мүмкіндігін ұсынып отыр. Мұндай жағдайда бағаның қымбаттау сын-қатерін компаниялар өз мойнына алады, ал туристер осы мүмкіндікті пайдалана алады.

Жалпы, сарапшы Таяу Шығыстағы дағдарыс аяқталған соң жағдай біртіндеп тұрақтанып, баға арзандауы мүмкін екенін айтуда. Ал әзірге сабыр сақтап, сапарды жоспарлауға ұтымды қарап, нарықта теңгерімді баға саясатын қалыптастыруға ұмтылу қажет.

Түптеп келгенде, шетелге шығатын бағыттарда жанармай үшін қосымша ақы алу — әлемдегі әуе компаниялары мен туроператорлар тап болған объективті әрі жаһандық мәселе. Сондықтан қазақстандық туристерге берілер негізгі кеңес — сапар алдында бағадағы ықтимал өзгерістерді нақтылап, қосымша шығындарға дайын болу. Бұл жоспарланған демалысты бұзбай жүзеге асыруға мүмкіндік береді.

Айта кетейік, Парсы шығанағы аймағында қарулы қақтығыс басталғаннан бері Ормуз бұғазы арқылы өтетін мұнай танкерлерінің саны 90% азайды.