Балаларды вакцинациядан дер кезінде өткізудің маңызы зор дәрігер

БҚО денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Айнаш Ғұбайдуллинаның вакцинация мәселесіне қатысты өңірлік коммуникациялар қызметі өткізген дөңгелек үстел отырысында мәлім еткеніндей, елімізде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен мақұлданған, сертификаттаудан өткен, қауіпсіз әрі тиімді, Қазақстанда тіркелген вакциналар қолданылады.

Айнаш Жұбанышқызының сөзіне қарағанда, вакциналар әр түрлі елдерден сатып алынады. Мысалы, гексаксим, пентаксим (күл, көкжөтел, сіреспе, полиомиелит, вирусты гепатитке қарсы вакциналар) Франциядан жеткізіледі.

- БЦЖ екпесі, қызылша, қызамық және эпидпаротитке қарсы вакциналар Үндістаннан сатып алынады. Ал қыз балаларға егілетін адам папилломасы вирусына қарсы вакцина АҚШ-та шығарылады. Гриппол (тұмауға қарсы вакцина) Ресей Федерациясында өндіріледі. Күні бүгінге дейін 60 мың доза сатып алынды. Облыс бойынша осы күзде 51 585 адам екпемен қамтамасыз етілді, - дейді А.Ғұбайдуллина.

Оның айтуынша, вакциналарды сараптау 6 кезеңнен тұрады. Вакцинаны тіркеу мен қолдануға дейін оның қауіпсіздігі, тиімділігі және сапасы кешенді тексеруден өткізіледі.

Адам папилломасы вирусының кең таралғаны белгілі, мұның 200-ден астам түрі бар және олардың кейбірі онкогенді, яғни қатерлі ісік тудыруы мүмкін. Осыған қарсы Қазақстанда төрт валентті «Гардасил» (АҚШ) вакцинасы қолданылады, ол аталмыш вирустың қауіпті түрлерінен қорғауды қамтамасыз етеді.

- ҚР Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2024 жылғы қаулысына сәйкес ата-анасының келісімімен 11 жастағы қыздар жоспарлы түрде вакцинациядан өтеді. Сонымен қатар 12-13 жастағы қыздарға екінші доза салынады. Вакцинаның тиімді және қауіпсіз екендігі әр түрлі клиникалық сынақтар мен бақылауларда расталған. Екпе енгізілген елдерде вирустың таралуы мен жатыр мойны обырымен ауыру көрсеткіші төмендеген. Қазақстанда 2025 жылдың шілдесіне дейін 149,3 мыңнан астам қыз бірінші, 90 мыңға жуығы екінші дозаны алған. Ал облыс бойынша 2024 жылдың қыркүйегінен бері 5 801 қыз бала егілді. Ешқандай жағымсыз реакциялар тіркелген жоқ, - дейді басқарма басшысының орынбасары.

Дәрігер балаларды вакцинациядан дер кезінде өткізудің маңыздылығын атап өтті.

- Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұжымдық иммунитетті сақтау мақсатында нысаналы топ балаларын жыл соңында иммундаумен қамтудың 95 пайыздан кем болмауын ұсынады. Алайда ата-аналардың екпеден бас тартуы бұл көрсеткішке қол жеткізуге кедергі болып отыр. Биылғы тоғыз айда 4 568 ата-ананың бас тартқаны тіркелді. Соның ішінде 2 676-сы жеке көзқарасқа байланысты, 1 198-і діни себеппен, 573-і екпеге сенбеушіліктен, 170-і әлеуметтік желідегі жалған ақпаратқа сену салдарынан баласын ектірмеген, - деді ол.

БҚО санитариялық-эпидемиологиялық департаменті инфекциялық және паразиттік ауруларды эпидемиологиялық бақылау бөлімінің басшысы Назгүл Ажымұратова жұқпалы аурулармен күресте ең тиімді әдістердің бірі вакцинация екендігін жеткізді.

- Вакцинация арқылы адам ағзасында иммунитет қалыптасып, қауіпті ауруларға қарсы қорғаныс күшейеді. Вакцинация – қоғамның денсаулығын сақтау жолындағы сенімді әрі ғылыми дәлелденген әдіс. Алдын ала вакцинациялау адамның өмір сүру ұзақтығының артуына, бала өлімінің төмендеуіне айтарлықтай ықпал етеді. Қазір көптеген адамдар балалық шақта бір рет жасалған екпелерді өмір бойы қайталау керек екенін білмейді. Вакцинацияланған адамдардың есебінен ұжымдық иммунитет қалыптасады, бұл инфекцияның таралуына және эпидемияның пайда болуына кедергі болып табылады, - деді Н.Ажымұратова.

Еске сала кетейік, бұдан бұрын Батыс Қазақстанда 49 мыңға жуық адамның тұмауға қарсы екпе алғанын жазған едік.