Баспана саласындағы мемлекеттік саясат ұсыныстың орнына сұранысты арттырып, бағаны өсірді экономист

"Taldau Talks" подкастында Шамсутдинов еліміздің ірі қалаларында жылжымайтын мүлік бағасы инфляциядан да жылдам қымбаттағанына назар аударды. Оның есебі бойынша, мегаполистердегі тұрғын үй құнының өсімі инфляциядан шамамен 8,6%-ға озып кеткен. Бұл ретте, экономистің айтуынша, халықтың табысы сол кезеңде мұндай жоғары қарқынмен өскен жоқ.

Шамсутдиновтің пікірінше, соның салдарынан сатып алушылардың мүмкіндіктері барынша қарыз қаражатымен алмастырылды.

"Шын мәнінде, нақты төлем қабілеттілігі сұранысы кредиттік сұраныспен алмасты. Негізінде бұл қалыпты жағдай, бірақ біздің шынайы өмірімізді ескерсек, бұл бәрібір бағаны жоғары қарай итермеледі", - дейді экономист.

Сұранысты күшейткен факторлардың қатарына ол тұрғын үй бағдарламаларының бір мезгілде жұмыс істеуін, жылжымайтын мүлік сатып алу үшін БЖЗҚ зейнетақы жинақтарын пайдалануды және пандемиядан кейінгі кейінге қалдырылған сұраныстың іске асырылуын жатқызады.

Шектеулер кезінде ақшасы мен баспана сатып алу ниеті бар қазақстандықтардың бір бөлігі физикалық тұрғыдан мәміле жасай алмады. Олар шектеулер алынып тасталғаннан кейін нарыққа шықты. Шамсутдиновтың бағалауы бойынша, ұсыныс сұраныстың мұндай өсіміне үлгеріп жауап бере алмады, бұл жылжымайтын мүлік құнын қосымша жоғары қарай көтерді.

Экономист мемлекеттің баспананың қолжетімділігін арттыру жөніндегі шаралары іс жүзінде бірінші кезекте сұранысты ынталандыруға бағытталғанын айтады.

"Баспананың қолжетімділігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік саясат ұсынысты арттырудың орнына сұранысты арттырды", - дейді Шамсутдинов.

Ләззат Ибрагимова экономистке жауап бере отырып, бүгіндері тұрғын үй құрылысы көлемінің айтарлықтай артқанын атап өтті. Оның айтуынша, 2005 жылы Қазақстанда жыл сайын шамамен 5 млн шаршы метр тұрғын үй салынған болса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 20 млн шаршы метрге жеткен. Осылайша, екі онжылдықта көрсеткіш шамамен төрт есеге өсті.

Сондай-ақ "Отбасы банк" басшысы жылжымайтын мүлік бағасының шамадан тыс қымбат екендігі туралы пікірмен келіспейді. Оның сөзінше, есептеулер ұзақ мерзімді перспективада тұрғын үй бағасының жалпы инфляция қарқынымен шамалас өскенін көрсетеді.

"Елімізде тұрғын үй бағасы басқа тауарлардың өсу қарқынымен бірдей өсті. Мен адамдардың: "Енді тұрғын үй арзандайды, өйткені баға тым қымбат" дейтін логикасын түсінбеймін. Ол аса қымбат емес", - деді Ибрагимова.

Бұған дейін президент Ұлттық банк төрағасын қабылдаған болатын. Мемлекет басшысы 2026 жылғы қаңтар-шілде айларындағы ақша-кредит саясатын жүзеге асыру қорытындысы туралы есепті тыңдады