Бразилиядағы қантөгіс халықты дүрліктірді

Рио-де-Жанейрода есірткі саудасымен айналысатын қылмыстық топтарға қарсы ауқымды полиция операциясы барысында 100‑ден астам адам мерт болған.

Құрбандар саны әлі де өсуі мүмкін. Өйткені жұрттың мынадай сорақы жағдайдан соң тыншуы да қиын.

Рио-де-Жанейрода есірткіге қарсы рейд кезінде 119 адам мерт болды. Оның төртеуі полиция қызметкері. Бұл әзірге белгілісі ғана. Құқық қорғаушылардың мәліметі бойынша, құрбандар саны 130-дан асуы мүмкін. Қала полициясының баспасөз хатшысы Фелипе Кури бұл әрекетті сот шешімі бойынша жүргізілген заңды рейд деп мәлімдеді.

Фелипе Кури, Рио-ДЕ-Жанейро полициясының баспасөз хатшысы:

- Біз тек заңға сай әрекет жасадық. Бізге қарсы шыққандар залалсыздандырылды. Ешқандай заңсыздық болған жоқ. Полиция тек қылмыскердің әрекетіне жауап береді. Барлығы тиісті ережелер шеңберінде жасалды.

Операцияға шамамен 2 жарым мың әскери және полиция қызметкері жұмылдырылған. Олар Пенья және Алемао фавелаларында әрекет еткен «Қызыл команда» деп аталатын ірі есірткі тобының ісін тоқтатуға тырысқан. Нәтижесінде 118 қару мен жарылғыш заттар тәркіленді. 113 күдікті ұсталды. Оның ішінде 10 жасөспірім бар.

Алайда қанды рейдтің арты жаппай көтеріліске ұласты. Ашулы жұрт Рио штаты әкімшілігінің алдына жиылып, полицияның ісіне наразылық білдірді.  Тұрғындар Бразилия туын қызыл бояумен бояп, «Қанішерлер!» деп айғайлады.

Рут Салес, шеруге қатысушы:

- Полицияның мұндай қатыгездігіне қалайша адамдар бейжай қарай алады? Тағы қанша ана өз баласын жоқтап жылай беруі керек? Ертең дәл сондай қайғы кез келген отбасының басына түсуі мүмкін. Осындай жағдайдан кейін біз өзімізді қалайша болашағымыз бар елміз деп айта аламыз?

Рейдтің салдары күткеннен де ауыр болды. Қаза тапқандар саны алғаш айтылғаннан әлдеқайда көп болып шықты. Тергеу барысында орманнан мәйіттер табылған. Тіпті кейбірінде пышақ жарақаттарының белгілері бар екені анықталды. Осыған байланысты, БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі өкілі Марта Уртадо да жағдайға байланысты алаңдаушылық білдіріп, Бразилия үкіметін адам құқықтарын сақтауға және оқиғаны жан-жақты тергеуге шақырды.

- Марта Уртадо, БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі өкілі:

- Біз «Қызыл команда» сияқты қауіпті әрі жақсы ұйымдасқан қылмыстық топтармен күрестің оңай еместігін жақсы түсінеміз. Кейінгі жылдары мұндай операциялар көптеген адамның, соның ішінде қара нәсілді тұрғындардың өліміне жиі себеп болып отыр. Бұл жағдай бізді қатты алаңдатады. Осыған байланысты БҰҰ Бразилия билігін елдегі зорлық-зомбылықты дереу тоқтатып, полицияның іс-әрекеті халықаралық заңдар мен адам құқықтары талаптарына сәйкес болуын қадағалауға шақырады.

Рио-де-Жанейродағы бұл операция Бразилия тарихындағы ең қанды рейдтердің қатарына енді. Бұған дейін де елдің түрлі аймақтарында есірткі саудасына қарсы қақтығыс кезінде адам шығыны болған. Алайда бұл жолғысы соның бәрінен асып түсті.

Авторы: Динара Орынтай