Бурабай ормандарындағы әсем ән: құстар табиғаттағы мінсіз жүйені қалай сақтайды

Бурабайда құстардың 221 түрі тіршілік етеді. Олардың 16-сы Қазақстанның Қызыл кітабына енген. Ал 21 түрі Халықаралық табиғатты қорғау одағының тізімінде бар. Жойылып бара жатқан құстар ретінде сұңқылдақ аққу, балықшы тұйғын, бүркіт, аққұйрық субүркіт, лашын, дала қыраны, ақбас тырна және үкіні атауға болады. Бұл құстардың экожүйені сақтаудағы орны ерек.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі

Жазғытұрым табиғат қайта тірілгендей әсер қалдырады. Мәселен, қазірдің өзінде көлдерге аққулар қонған. Мұндай әр құбылыс – кездейсоқтық емес, мыңдаған жыл бойы қалыптасқан табиғи жүйенің мінсіз үйлесімі.

«Бурабай» ұлттық паркінің экожүйесінде негізгі рөлді құстар атқарады. Олар жәндіктермен және ұсақ жануарлармен қоректеніп, зиянкестердің көбейіп кетуіне жол бермейді. Сондай-ақ ағаш және өсімдік тұқымдарын таратуға үлес қосып, орманның өсіп-кеңеюіне ықпал етеді. Бұдан бөлек, құстар – биоиндикатор, яғни олардың жағдайы мен санына қарап, тұтас табиғаттың жайы жөнінде білуге болады.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі

Халық арасында «Құстарды қоректендіруге бола ма?» деген сұрақ жиі туындайды. Жалпы, ұлттық парк аумағында жабайы жануарларға қорек беруге тыйым салынған. Бұл – ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы бұлжымас ереже. Алайда жылы жақтарға ұшпай, қыстап қалатын ұсақ құстар үшін арнайы жем салғыштар бар. Олар көлдердің жағасында, елдімекендерде орнатылған. Оқушыларды табиғатты қорғауға тәрбиелеу мақсатында осындай арнайы орындарда құстарға жем беруге рұқсат етіледі. Әдетте, балалар шымшық, көктеке, сауысқан және көгершіндерді қоректендіреді.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі

Ескеретін маңызды жайт – аққу, бүркіт т.б. ірі, жабайы және жыртқыш құстар қолдан қоректендіруге мұқтаж емес. Олар өз азығын өзі тауып жей алады және адамнан қашып, аулақ жүреді. Қанаттылардың тіршілігіне араласып, килігу оларға кері әсерін тигізеді, қоректену, тіршілік ету дағдысын бұзады.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі

Құстар – көктемнің символы ғана емес, сонымен қатар экожүйенің нәзік әрі ажырамас бөлігі. Оларға зарар келтіру бүкіл табиғатты ойрандауы мүмкін. Сондықтан ұлттық паркте құстар мен жануарлардың ұяларын, апандарын, індерін және құмырсқа илеулерін бұзуға қатаң тыйым салынады. Бұл – қағаз жүзіндегі ереже емес, табиғатты сақтауға ауадай қажет шаралар.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі

Бүгінде Бурабай ормандарында құстар сайрап, төңіректі әуез бен әуенге толтырған. Осындай әсем әнді ертең ести аламыз ба? Бұл біздің табиғатқа деген қамқорлығымызға тікелей байланысты.

Фото: «Бурабай» ұлттық паркі