ChatGPT алғаш рет дәлелденбеген математикалық есепті шешуге көмектесті

SciTechdaily материалына сүйенген Aikyn.kz математикалық дәлелдер жасаудағы ChatGPT-5.2 мүмкіндігінің өсуін талдайды.

Жаңа зерттеу ChatGPT-5.2 моделінің түпнұсқа математикалық дәлелдер құра алатынын көрсетті. Зерттеушілер мұны ЖИ аясындағы пайымдаудың жаңа тәсілі ретінде сипаттап, оны «интуицияға сүйенген дәлелдеу» деп атады. ЖИ ғылыми жаңалықтарды жеделдетуі мүмкін, бірақ адам тарапынан тексеру әлі де қажет.

VUB деректерді талдау зертханасының зерттеушілері коммерциялық тілдік модельдер түпнұсқа математикалық дәлелдер жасай алатынын хабарлады. Өз зерттеуінде топ OpenAI-дың ChatGPT-5.2 (Thinking) үлкен тілдік моделі математикалық есепті өздігінен шеше алатынын көрсетті.

Бұл жолы машинаға 2024 жылы математиктер Ран мен Тэн ұсынған жорамалды дәлелдеу тапсырылды. Жорамал (гипотеза) – бұл белгілі бір заңдылықтар мен қайталанатын нәтижелерге сүйене отырып шын деп саналатын, бірақ әлі формалды түрде дәлелденбеген тұжырым. Дұрыс дәлел табылғаннан кейін жорамал теоремаға айналады.

Зерттеуге сәйкес, соңғы дәлел ChatGPT-мен өткен жеті чат-сессия және уәждің біртіндеп дамыған төрт нұсқасы негізінде қалыптасқан. Модель ықтимал тәсілдерді іздеуде негізгі рөл атқарған. Ал адам зерттеушілер пайымдаудың дұрыстығы мен логикалық толықтығын тексерген.

Зерттеушілер ChatGPT-5.2 (Thinking) дәлел құрылымының басым бөлігін адамның араласуын барынша аз қажет ете отырып жасағанын анықтады. Зерттеу тобының ғылыми қызметкері Брехт Вербекен:

«Мен ChatGPT шешілмеген математикалық есептерді дәлелдеуге көмектесе алатынына сенбегенмін. Соған қарамастан, мұның соншалықты тиімді жұмыс істегеніне таңғалдым», – дейді.

Модельдің елеулі үлесіне қарамастан, зерттеушілер дәлелдің соңғы тексеруі және қалған олқылықтарды жою үшін адамның қатысуы қажет екенін баса айтуда. Бұл үдеріс тілдік модельдердің қай жерде көбірек пайдалы екенін, ал қай жерде валидация мәселелері әлі де сақталып отырғанын да көрсетеді.

Бұл жұмыс ЖИ-дің теориялық зерттеулердегі мүмкіндігі үшін маңызды қадам болып саналады. Енді тілдік модельдер тек бағдарламалау немесе мәтін жазу міндеттеріне ғана емес, адам тарапынан мұқият бақылаумен ұштасқанда, түпнұсқа математикалық жаңалықтарға да үлес қоса алады.  VUB зерттеушісі, профессор Андрес Алгаба:

«Енді ықтимал дәлелдерді тұжырымдау әлдеқайда жылдам жүре алады, бірақ бір кемшілік – адамның тексеруі. Бұл уақыт алады. Алайда тілдік модельдер бұл тұрғыдан да бізге көмектеседі», – деп ойлайды.