Екібастұз тұрғындары 10 жылдан бері орталық жылуға қосыла алмай отыр

Аталған шағынаудан Екібастұз қаласының шеткері бөлігінде, № 23, 25, 26 шағынаудандармен жапсарлас орналасқан. Мұндағы баспанасың бәрі — жер үйлер.

Жаңа аудан ретінде 2008 жылдан салына бастап, арада 7 жыл өткенде барлық жер телімдерінде құрылыстар толықтай бой көтерген. Яғни, аумақта бос жер жоқ деуге болады.

Үй иелері баспаналарын пеш жағып жылытады. Қысқы мезгілде үйлер бұрқыраған қою түтінге көміліп, ащы ыстың иісі есік-терезеден кіреді. Тұрғындар далаға кір жая алмайтындарын айтады. Ал көшеге шығып, серуендейін десе ауадағы көмірқышқыл газын жұтуға мәжбүр.

Жұртшылық үйлерінің дәл жанынан өтетін орталық жылу магистраліне қосыла алмай отыр. Себебі көшелерге жылу құбыры жүргізілмеген.

Фото: Дана Әмірова

— 2010 жылы үйімізді салып, көшіп келдік. Қара күзден көктемге дейін үзбей пеш жағамыз. Жолдасым екеуіміз жұмыстамыз, ал үйде ұлым ғана. Ол пеш жаға алмайды. Кейде аңыраған суық бөлмеде бізді кешке дейін күтіп отыруға мәжбүр. Айналамыздағы жер үйлердің көбі ұзақ жанатын пештер қойып алған. Құрылғылар қауіпсіздік талаптарына сай емес, кейде жарылып, өрт шығады. Жалпы аудан бойынша өрт көп, 2023 жылы біздің көшеде бір үй отқа оранып, ішінде кішкентай бала қалып қоя жаздады. Одан кейін дүкен мен монша өртеніп кетті. Тағы екі баспана толығымен күлге айналса, бірнеше үйдің жанында бөлек шығарылған пештері жарылды. Әрбір оқиға біздің өмірімізге үлкен қауіп. Құдай бетін аулақ қылсын, егер төтеннен үлкен өрт тұратын болса, онсыз да тығыз салынған тұтас көшелер күлге айналғалы тұр, — деп қынжылады Петренко көшесінде тұратын Дана Әмірова.

Фото: Дана Әмірова

Үйлерін орталық жылу желісіне қосып беруді сұраған көпшілік 2017 жылдан бері әкімдікке, тиісті органдарға хат жазумен келеді. Әкімнің есептік кездесулерінде де жиі көтерілетін мәселенің біріне айналған. Алайда биліктің сырғыма жауабы жергілікті тұрғындарды қанағаттандырмай отыр.

Бір қызығы, бұл аумақтан кейін бой көтерген № 23 шағынаудандағы барлық жеке үйлер орталық жылуға қосылған. Тұрғындардың айтуынша, ол ауданда баспаналар әлі күнге толық салынып бітпеген, бос кеңістіктер баршылық. Ендеше билік пен жылуға жауапты кәсіпорын № 22 шағын ауданды неліктен елемей отырғаны түсініксіз.

— Орталық жылу құбыры дәл жанымыздан өтсе де, соған қосыла алмай отырғанымыз өкінішті. Қаланы жылумен қамтып отырған жылу-энергия орталығы жақын жерде орналасқан. Кейде жел бағыты өзгергенде одан ұшқан түтін мен шаң-тозаң борап, үйімізден шығудан қаламыз. Бір қыста шамамен 100-150 мың теңгенің көмірін жағамыз. Ондай шығынды біз сияқты қарапайым адамдардың барлығының қалтасы көтере бермейді. Мұнда жалғыз басты қарт адамдар мен көпбалалы отбасылар тұрып жатыр. Олардың жағдайын ойлап отырған ешім жоқ. Қала басшылығы жаңа жыл мерекесінде бюджеттен миллиондаған теңге қаражат бөліп, шаһардың ішін әлем-жәлем етіп әшекейлеп қояды. Сол қаражатты біздің мұң-мұқтажымызды шешуге бағыттаса болмас па? — дейді Дана Әмірова.

Фото: Дана Әмірова

Ал зейнеткер Сағила Қырықбесова «2023 жылы 22-ші шағын ауданға жылу құбыры тартылады» деген биліктің сөзіне сеніп, отбасымен көшіп келгенін жеткізді.

Алайда арада 3 жылдай уақыт өтсе де, уәде орындалмаған. Ұзақ жылғы бейнетінің зейнетін көретін шаққа жеткенде де қиындықтан көз ашпай, күні бойы үйіне шелектеп көмір тасып, пеш жағумен өмірін өткізуде.

— Былтыр күзде үйімізден шығарылған күлдің шоғы желмен ұшып, гаражымызды өртеді. Абырой болғанда өрт сөндірушілер жедел жетіп, сөндіріп алды. Көшелерде орталық кәріз жүйесі бар, бірақ оны жағдайы жететін тұрғындар ғана тартып алған. Кейбір үйлер әлі күнге жеке септикті пайдаланады. Бұл да үлкен мәселенің бірі. Бұдан бөлек, көшелерде әлі күнге асфальт төселмеген, ол жылу құбыры жүргізілген соң пайда болады деп отыр биліктің адамдары. Көктемде қар ерігенде толарсақтан саз кешеміз. Мына жақта 23-ші шағынаудан бізден кейін тұр, жылу құбыры соларға өтіп кетеді де, бізде жоқ. Жылу құбыры тіпті айдаладағы ипподромға дейін салынып тасталған. Ол құбырларға жылу барып тұрса да, жерге көміліп бостан-бос жатыр. Ортада шарасыз күйде қалып отырмыз, — мұңын шақты зейнеткер.

Фото жеке архивінен

Мәселенің ізімен Екібастұз қаласы әкімдігіне хабарластық. Әкімдіктің дерегінше, аталған шағын ауданда 45 екі қабатты және 216 бір қабатты жеке тұрғын үйлер орналасқан.

Бұл баспаналарда шамамен мыңнан астам тұрғын тіршілік етуде. Қолданыстағы желілерде қысым параметрлері жеткіліксіз болуына байланысты аумақты орталық жылу магистраліне қосуға мүмкіндік болмай келген.

— Дейтұрғанмен 2024 жылы ТМ 7/1 қосымша жылу магистралі салынғаннан кейін жобаны іске асыруға жол ашылды. 2025 жылы 22-ші шағын ауданның жылу желілерінің жобасын әзірлеу үшін техникалық шарттар алынды. Қазір ЖСҚ-ны әзірлеу бойынша жұмыстар жүргізіліп жатыр. Аудан бойынша жылу құбырларының жалпы ұзындығы 4 километр болады. ЖСҚ биыл маусым айына дейін әзірленіп болуы керек. Ал әзірше аумақ тұрғындарына шыдай тұруға тура келеді. Атап өтерлігі, мұндағы осал топтардың жағдайы біздің назарымызда. «Богатырь Көмір» ЖШС жыл сайын қайырымдылық көмек ретінде пешпен жылытылатын үйлердің тұрғындарына (әлеуметтік жағдайы төмен) тегін көмір үлестіреді, — дейді Екібастұз қаласы әкімінің орынбасары Қаныш Әділжанов.

Фото: gov.kz

Оның сөзінше, негізі Екібастұз қаласында жылу желілерінің құрылысы кезең — кезеңімен жүргізілуде. 2019-2021 жылдар аралығында 23-ші шағынауданның және ипподром ауданының жылу желілерін салу бойынша екі жоба іске асырылған.

Бір ғана ипподром маңына 1,3 млрд теңге жұмсалған. Нәтижесінде қазіргі уақытта қала бойынша орталық жылумен қамтылған жер үйлер саны — 6,5 мыңға жетіп отыр.

Алайда 22-ші шағынаудандағы жер үйлерге құбыр тартуға қаражаттың қашан және қандай көлемде бөлінетінін билік өкілдері айта алмайды.

Фото: Дана Әмірова