Елде ауылшаруашылық кооперативтері көбейеді

Алдағы он жылда әлемде мал етін тұтыну көлемі 233 миллион тоннаға дейін артады. Демек аграрлық елдер үшін экспорт әлеуетін арттыруға мүмкіндік мол. Соның ішінде Қазақстан Азия елдеріне ет шығаратын ең ірі экспорттаушыға айнала алады. Ол үшін бірқатар шара қабылданып жатыр. 

Елде ауылшаруашылық кооперативтері көбейеді. Мұны Мемлекет басшысы «Түркістан» газетіне берген сұхбатында да атап өтті. 

Шаруалар кооператив құрады

2035 жылға қарай әлемде мал етін тұтыну көлемі 233 миллион тоннаға дейін өсуі мүмкін. Ал оның импорты 27 миллион тоннаға дейін артады. Экономикасының күре тамыры – ауыл шаруашылығы болып тұрған Қазақстан үшін ет экспортын одан әрі ұлғайтуға мүмкіндік мол. Салаға жыл сайын ел қазынасынан қыруар қаражат жұмсалады. 2024 жылы шаруаларға 580 миллиард теңге, ал былтыр 1 триллион теңге жеңілдетілген несие берілді. Сонымен қатар субсидия қарастырылған. Дегенмен бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына қатысты күмәнді тұстар бар. «Пысықайлар» масылдық пиғыл туғызып, агросектордың дамуына қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан Үкімет кооперативтерге, яғни шаруалар бірлестігін құру мәселесін қайта қарастырып жатыр. Кооперативтер еңбек өнімділігін және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға тиіс.

Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:

- Дамыған елдердегі кооперация жақсы қырынан көрінді. Тіпті ірі корпорация деңгейіне жеткен бірлестіктер бар. Қазақстанның барлық ауылында табысты кооперация құруға негіз болатын алғышарттар жеткілікті. Шаруалар жазда малын бағып, сүт, ет, тері, жүн жинап, оны өңдеу үшін күш біріктіре алады. Солай етуге тиіс те. Күнкөрістен өсіп-өркендеуге бастайтын жол – осы.

Ет пен сүт экспорты ұлғаяды

Былтыр Қазақстан агросектор өнімдерін экспорттайтын жаңа нарыққа шықты. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметіне қарағанда, 16 ветеринарлық сертификат бойынша жеті мемлекетпен келісім жасалған. Соның ішінде Әзербайжанға сүт, ірі қара мен ұсақ мал еті, құс еті, бал және балық өнімдері, Моңғолияға тірі ұсақ мал, Мароккоға жем-шөп, Иранға былғары мен жүн экспортталады. Былтыр 10 ай ішінде шетелге сатылған сиыр еті 30 мың тоннадан асты. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 1,7 есе көп. Ал қой еті шамамен екі есе артып, 25 мың тоннадан асып жығылды. Ветеринарлық қауіпсіздік – экспорт кепілі. Елде бұған қажетті материалдық-техникалық базаны жаңғырту жұмыстары аясында 400 ветеринарлық бекет салынды. Сонымен қатар 890 арнайы техника мен жабдық сатып алынған. Осы ретте Шығыс Қазақстан облысындағы заманауи ветеринарлық зертхананың ашылуы маңызды рөл атқарады. Жоба негізінде Қытайға ірі қара терісін, құс еті мен қосымша өнімдерін жөнелту жоспарланып жатыр. Ауыл шаруашылығы министрлігі экспорт әлеуетін арттыру үшін тағы 12 мемлекетпен келіссөз жүргізіліп жатқанын хабарлады.

Цитата: ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі

Негізгі серіктестер қатарында Жапония, Малайзия, Оңтүстік Корея, БАӘ, Иордания және Пәкістан бар. Олармен ет және қосымша өнімдер, сүт өнімдерін жеткізу мәселелері талқылануда. Сауд Арабиясы, Қатар, Ұлыбритания, Канада және Гонконгпен сүт өнімдері, жем-шөп, бал экспортын дамыту мәселелері қарастырылуда.

Ет экспортына квоталар бекітілді

Ірі қараның етін экспорттауға арналған квоталар бекітілді. Өткен аптадан бастап Қазақстан аумағынан Еуразиялық экономикалық Одақ елдеріне және үшінші мемлекеттерге сиыр етін жөнелту үшін квоталарды бөлу қағидалары қолданысқа енгізіліп отыр. Бұл норма келер жылдың 30 маусымына дейін жарамды. Әрбір фермерге берілетін квота көлемі оның мал бордақылау алаңының сыйымдылығына тікелей байланысты. Бес мың бас ірі қара бордақылайтын шаруа мың тонна ет экспорттай алады. Он мыңнан 20 мың басқа дейін мал бордақылайтын шаруалардың квотасы екіден төрт есеге дейін ұлғаяды. Ал 50 мың бас үшін 10 мың тонна ет сатуға мүмкіндік бар.

Асыл тұқымды мал алуға несие беріледі

Елде қазір 8 млннан астам ірі қара, 21 млннан астам ұсақ мал, 4,5 млнға жуық жылқы бар. Биылдан бастап саланы дамытуға арналған бесжылдық кешенді жоспар жүзеге асырылады. Соның аясында шаруалардың айналым қаражатын толықтыруға, асыл тұқымды мал сатып алуына және инфрақұрылымды жақсартуға жеңілдетілген несие беріледі. Ол үшін ел қазынасынан кемінде 200 млрд теңге бөлу жоспарланып отыр.