Еңбек өтілі 30 жыл, бірақ зейнетақы аз Парламентте қазақстандықтарға төленетін төлемдер мәселесі көтерілді

Мәжіліс депутаты Серік Ерубаев 1998-2011 жылдар аралығындағы жеке кәсіпкерлердің еңбек өтілін есепке алу мәселесін көтерді. Оның айтуынша, есепке алудың бұрынғы және қазіргі ережелері арасындағы айырмашылыққа байланысты кейбір кәсіпкерлер зейнетақы тағайындау кезінде көп жылдық өтілін жоғалтып алуы мүмкін, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Мәжіліс депутаты Серік Ерубаев 1998-2011 жылдар аралығындағы жеке кәсіпкерлердің еңбек өтілін есепке алу мәселесін көтерді. Оның айтуынша, есепке алудың бұрынғы және қазіргі ережелері арасындағы айырмашылыққа байланысты кейбір кәсіпкерлер зейнетақы тағайындау кезінде көп жылдық өтілін жоғалтып алуы мүмкін, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Ерубаев жүйелі проблемалардың бірі жинақтаушы зейнетақы жүйесі қалыптасу кезеңінде міндетті зейнетақы жарналарын ай сайын емес, тоқсан сайын төлеген жеке кәсіпкерлерге қатысты екенін атап өтті.

"Бұл кезеңде арнаулы салық режимдерін қолданған жеке кәсіпкерлер сол кездегі қолданыста болған салық және зейнетақы заңнамасының талаптарына сәйкес міндетті зейнетақы жарналарын ай сайын емес, тоқсан сайын төлеп келген", - делінген сауалда.

Депутаттың сөзінше, бүгінде зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде еңбек өтілі ай сайынғы қағидат бойынша есептеледі. Соның салдарынан кезінде заңды түрде тоқсан сайын төленген жарналар толыққанды ай сайынғы еңбек өтілі ретінде танылмай отыр.

"Бұл азаматтардың зейнетақы құқықтарын негізсіз шектейді", - деді Ерубаев.

Депутат бизнес өкілдерімен кездесуде айтылған жағдайды мысалға келтірді: азамат 30 жыл жұмыс істеп, барлық міндетті төлемдерді уақытылы аударған, бірақ қазіргі есептеу тәртібі бойынша оның еңбек өтіліне тек 14 жыл ғана жатқызылған. Соның салдарынан оның зейнетақысының мөлшері едәуір азайған.

Серік Ерубаевтың сөзінше, мәселе жүйелі сипатқа ие және мыңдаған жеке кәсіпкерге қатысты болуы мүмкін.

"Мәселенің төркіні азаматтардың заң талаптарын бұзуында емес, есепке алудың бұрынғы және қазіргі әдістерінің арасындағы айырмашылықтарда жатыр", - деді ол.

Мәжілісмен мемлекет әкімшілендіру тәртібінің өзгеруінен туындаған жағымсыз салдарды азаматтардың иығына артпауы тиіс екенін баса айтты.

Парламент мүшесі 1998 жылдан 2011 жылға дейін міндетті зейнетақы жарналарын заңды түрде тоқсан сайын төлеген азаматтардың нақты санын анықтауды ұсынды. Сондай-ақ депутат пен оның әріптестері мұндай жарналарды қайта есептеу мүмкіндігін қарастырып, азаматтардың осы санатының зейнетақы құқықтарын қалпына келтіру үшін жүйелі шаралар әзірлеуді ұсынды.

Бұған дейін біз Қазақстанда зейнетақы тағайындау кезінде 1998 жылғы 1 қаңтарға дейінгі еңбек өтілі және осы күннен кейінгі міндетті зейнетақы жарналары аударылған кезең ескерілетіні айтылған. Еңбек министрлігі сол кезде базалық және ынтымақты зейнетақылардың мемлекеттік бюджеттен төленетінін, бірақ оларды тағайындау кезінде өтілдің маңызы бар екенін еске салған еді.

1998 жылдан бастап еңбек өтілі аударылған міндетті зейнетақы жарналарымен расталады. БЖЗҚ зейнетақы жарналарының тұрақтылығы тек жинаққа ғана емес, сонымен қатар жалпы еңбек өтіліне байланысты болатын базалық зейнетақы мөлшеріне де әсер ететінін атап өтті.

2026 жылы базалық зейнетақы мөлшері зейнетақы жүйесіне қатысу өтіліне байланысты болады. Ең төменгі базалық зейнетақы күнкөріс деңгейінің 70 пайызын құрайды, ал еңбек өтілі көбірек болған сайын төлем мөлшері де арта түседі.