Киров су қоймасы жаңғыртылып жатыр

Киров су қоймасына автоматтандырылған басқару және есептеу жүйесі енгізіледі.

Бұл Батыс Қазақстан облысында орналасқан бөгет. Қазір жаңғырту жұмыстары жүріп жатыр. Ал келесі жылы Жайық-Көшім жүйесі бойындағы Бітік, Дөңгелек, Пятимар су қоймалары мен 7 магистралдық каналды жөндеу жұмыстары басталады.

Облысымыздың 5 ауданын тіршілік нәрімен қамтамасыз етуші Жайық-Көшім суармалы-суландыру жүйесіндагі 4 су қоймасының алғашқысына келіп тұрмыз. Киров қоймасынан Бударин, Көшім, Шежін, Первомай каналдары арқылы 4 бағытта су тарайды. Су қоймасы 1965 жылы салынған. Содан бері жөндеу көрмеген. 2002 жылы осы қойманы жаңғырту жұмыстары басталды. Құрылыс құны 2 млрд жарым теңге.

Осы мерзімде сыйымдылығы 63 млн текше метрлік су қоймасының бөгет жақ беті бетон плиталармен қайта шегенделген. Магистральды каналдардың шығар қақпасы, имараттары жөнделген. Плотинаның айналасы қоршалып, енді жолына асфальт төселмек. Қазір құрылыс жұмыстары 85% атқарылды.

Ербол Арыстанғалиев, учаске бастығы:

- Жайық-Көшім суару-суландыру жүйесі деп атаймыз. Оның каскадында бірінші тұрған Киров су қоймасы,  одан кейін Бітік су қоймасы. Одан әрі Дөңгелек, Пятимар - осы  төрт су қоймасы жүйеде тұрған. Осы аймақтағы Ақжайық, Бәйтерек, төмен қарай Жаңақала аудандарындағы мал шаруашылығы,  басқа да дәнді дақылдар егетін шаруашылықтарға осы суармалы-суландыру жүйесі болып табылады. Биыл жоспар бойынша аяқталады.

Жыл сайын Көшім жүйесіне Жайық өзенінен 607 млн текше метр су алуға лимит бекітілген. Дария деңгейіне байланысты әр жылы келетін су көлемі құбылып тұрады. Қуаңшылық жылдары мал мен жан тіршілік нәрінен тарығып та қалады. Бұл ретте суды ысырап қылмай, есепке алудың маңызы зор. Биыл жаңғырту жұмыстары аясында Киров су қоймасынан шығар каналдардың бәріне автоматтандырылған басқару және есептеу жүйесі енгізіледі.

Рауан Құсайынов, «Қазсушар» РМК БҚО филиалының директоры:

- Су тастағыш имараттарының жапқыштары қазір оларды инженер-мамандар  басына келіп ашып жүрсе қазіргі уақытта, су қоймасы біткесін, бұлардың бәрі автоматты түрде кнопкамен ашылып-жабылатын болады. Одан бөлек судың шығыны жөніндегі ақпарат автоматты түрде берілетін болады. Су қойманың су деңгейі, қай жерде су тастағыш имараттардан қанша су өтіп жатыр. Соның бәрі автоматты түрде диспетчерлік пунктке түсіп, компьютерден ақпаратты алып отырамыз.

Дәл осындай автоматты жүйе келесі жылы Жайық-Көшім жүйесіндегі Бітік, Дөңгелек, Пятимар су қоймаларына да орнатылады.   Қоймалармен қатар 7 магистральды канал жаңғыртылады. Мамандардың мәлімдеуінше, тиісті жоба-сметалық құжаттар жыл соңына дейін дайын болады.

Авторлары: Е. Жылқайдарұлы, Б. Жарылғасов