Көмек сұрауға асықпаңыз! : философ бірнеше ғасыр бұрын қоғамның қалай өзгеретінін болжаған

Оның әйгілі рубаилары әлі күнге дейін пікірталас тудырып, психологтардың өзі сол ескі философияда адам қарым-қатынасына қатысты ащы шындық жатқанын мойындайды, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.

«Өзің істей алатын істі досыңнан сұрама! Сұрасаң, әрі досыңнан, әрі құрметтен айырыласың», – деп жазған еді О. Хайям XI ғасырда. Бүгінгі таңда осы сөздерге ғылыми зерттеулер арқылы жаңа көзқараспен қарауға болады.

Неліктен көмек сұрау қауіпке айналды?

Қазіргі психология бұл құбылысты бірнеше себеппен түсіндіреді:

Эмоциялық күйзеліс

Үнемі стресс пен ауыртпалыққа толы заманда тіпті ең жақын жандардың өзі басқаларға көмектесуге күш таппай жатады. Әлеуметтік психология профессоры Елена Мальцева былай дейді:

«Көмек сұрау жиі қайталанса, қарым-қатынаста тепе-теңдік бұзылады. Біреуі мәңгі борышкер, екіншісі мәжбүрлі құтқарушы рөлінде қалады. Мұндай жағдай эмоционалдық шаршауға әрі алыстауға әкеледі».

Өз бетіңмен өмір сүру мәдениеті

Қазіргі қоғам ұжымдық қолдаудан гөрі жеке жауапкершілікті жоғары қояды. Көмек сұрау әлсіздік белгісі ретінде қабылдануы мүмкін, тіпті ол көмек шын қажет болса да.

Қарым-қатынастың үстірттігі

Цифрлық дәуірде достық жиі формалдылыққа айналды. Мұндай жағдайда шынайы қолдауға сену қиындап барады.

Қашан көмек сұрау шын мәнінде қауіпті?

Мынадай жағдайда көмек сұрау қарым-қатынасты бұзуы мүмкін:

- Егер сіз әлі өз мүмкіндігіңізді толық пайдаланбаған болсаңыз;

- Егер сұраған көмек көп уақыт немесе ақша талап етсе;

- Егер сіздің ара-қатынасыңыз дағдарыс кезеңінде болса;

- Егер сіз бұл адамнан бұрын да бірнеше рет көмек алған болсаңыз.

Бұдан шығар жол бар ма?

Әрине, шынайы достық өзара қолдауға негізделеді. Бірақ О.Хайямның даналығы бізге бір нәрсені еске салады. Жалпы көмек сұрар алдында өзіңізбен шынайы болыңыз! Бұл мәселені өзіңіз шеше алмайсыз ба? Көп жағдайда адам өз мәселесін өзі шешсе, бұл оның мінезін күшейтіп, өзгелердің құрметін арттырады.

Мүмкін дәл қазір әлеуметтік тұрақсыздық пен эмоциялық шаршау кезеңінде, парсы ойшылының сөздері ерекше мағынаға ие болар. Бірақ анығы сол, бұл сөздер көмек сұрамауға емес, ақылмен әрекет етуге, өз бетіңмен өмір сүруге және өзгенің шекарасына құрметпен қарауға шақырады.