Көппәтерлі үйді басқару ережесі өзгерді

Елде тұрғын үй саласына қатысты өзгеріс енгізіліп жатыр. Жыл соңына дейін кондоминиум нысандарын басқаратындардың ұлттық жария тізімі жасалады. Бұл жаңашылдықтың тиімді тұсы неде?

Ұлттық жария тізім - бұл тұрғын үйлерді басқаратындар туралы электронды ақпарат. Оған жауапкершілігі шектеулі серіктестік, пәтер иелеренің кооперативі және тұрғын үйлерді басқаратын жеке ұйымдар кіреді. Жаңа жүйеде тарифтен бастап тұрғынжайға қатысты барлық дерек тайға таңба басқандай көрсетіледі. Яғни қарапайым тұрғын ай сайынғы төлемнің қайда, қалай жұмсалып жатқанын көре алады. Ең бастысы: үйді басқарушы ауысса да, енгізілген мәлімет сол күйі сақталады. Мамандардың айтуынша, бұл заңсыз схемалар мен алаяқтықтың алдын алып, сала жұмысын ашық әрі оңтайлы етуге септеседі.

Мағжан Садыханұлы, «Әділетті Қазақстан» ғылыми-инновациялық орталығының директоры:  

- Бұрын бармақ басты, көз қысты болды. Ақша қайда кетті? Ешкім білмейді. Ал бұл жерде бәрі қадағаданып отыруы керек. Бір кірпіш құлады ма, есік алдында бір орындық сынды ма, соған осынша ақша кетті деп барлығының анық-қанығын біліп отыру керек. Енді ақша жиналғаннан кейін соны бір бақылайтын қоғамдық ұйым керек сияқты. Айғай-шу болып жататынын білеміз ғой. Бұл Заң дер кезінде дұрыс қабылданған.

Жалпы осыған дейін азаматтар мүлік иелерінің бірлестігін құруға міндеттелген еді. Алайда соңғы бес жылда 47 мыңнан астам көппәтерлі тұрғын үйдің 7 мыңға жуығы ғана бірлестік құрған. Осылайша, реформа тұрғындардың басым көпшілігінің үйді басқару құқығын өз қолына алуға дайын емесін көрсетті. Ал Жаңа Заңда пәтер иелері басқару формасын өздері таңдайды. Оның екі түрі бар: мүлік иелерін біріктіру және тікелей бірлескен басқару.

Мөлдір Құлтанбаева, Мүлік иелері бірлестігінің төрағасы:

- 36 пәтерге дейін үйде тұрсаңыз, онда өздеріңіз бірігіп басқара бересіздер. Сіздерге ОСИ, КСК міндетті емес. Бізге жақсы жаңалық болғаны, 1 жылдан 3 жылға дейін өкілеттілігіміз өзгергені. Мысалы, менде 700 пәтер. Әрі қарай жұмыс істеуім үшін жыл сайын қол жинап жүретін едім. Мен оны 1-2 ай жинаймын. Енді қазір бізге ең тиімдісі үш жылға ұзартты.

Сондай-ақ бұдан былай тұрғын үй инспекцияларының өкілеттілігі кеңейеді. Енді олар тұрғын үйлердің жылыту маусымына дайындық барысын пысықтап, жеделсатылардың жағдайын тексеріп отыруға міндетті. Бұл өзгеріс ең алдымен тұрғындардың құқығын қорғауға бағытталған, - дейді сала мамандары. Жаңа жүйенің тағы бір маңызды тұсы кәсіби басқарушылардан біліктілік сертификаты талап етіледі. Бұрын ағымдағы және жинақ шотын ашпағаны үшін, сондай-ақ ай сайын есеп бермегені үшін ескерту жасалса, енді 50-ден 100 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл салынады. Әрі оны бірлестік төрағасы өз қалтасынан төлейді.

Авторлары: Назерке Тоқжан, Диас Қобланбаев