“Орбан дәуірін” “Ле Пен дәуірі” басталмай тұрып аяқтау: 11 ел вето құқығын жоюды талап етуде

Австрия, Бельгия, Германия, Дания, Испания, Люксембург, Нидерланды, Румыния, Финляндия, Франция және Швеция Еуропалық одақтың сыртқы саясат мәселелерінде бірауыздан шешім қабылдау принципінен білікті көпшілік дауыс беру жүйесіне көшуді қолдап отыр, деп хабарлайды Tengrinews.kz Euronews басылымына сілтеме жасап.
Еуроодақтың 11 елінен құралған топ "обструкционистік вето" тәжірибесінен бас тартуға шақырады. Олардың пайымдауынша, дәл осы вето құқығы кейінгі жылдары ЕО-ның сыртқы саясатын тығырыққа тіреген.

"Одақтағы консенсус мәдениеті оның легитимділігінің маңызды қайнар көзі. Сондықтан біз бұдан былай да мүмкіндік бар жерде ортақ мәмілеге келуге ұмтыла береміз. Бірақ бұл консенсус мәдениеті бірлескен іс-қимылдарға кедергі келтірмей, керісінше оған ықпал етуін қамтамасыз етуіміз керек. Әйтпесе бізде легитимділік болғанымен, қауқар болмайды", - делінген сыртқы саясат жөніндегі жоғарғы өкіл Кая Калласқа жолданған хатта.

ЕО ережелеріне сәйкес, сыртқы саясат мәселелері қатаң түрде бірауыздан шешім қабылдау принципіне бағынады, бұл кез келген ел талқыланып жатқан мәселеге кез келген сәтте бұғаттау қоя алатынын білдіреді.

Бұл схема, атап айтқанда, Венгрия премьер-министрі Виктор Орбан билікте болған 16 жыл ішінде бірнеше рет қолданылды. Ол вето құқығын пайдалану немесе оны қолданамын деп қоқан-лоқы көрсету арқылы үнемі дау-дамай мен наразылық тудырып келді.

Осы жылдың басында ол бұрын-соңды болмаған дағдарысқа себепкер болды: Киевпен арадағы "Дружба" мұнай құбырына қатысты дауға байланысты ЕО лидерлері жеке келіскен Украинаға арналған 90 миллиард еуро көлеміндегі несиені бұғаттап тастады.

"Орбан дәуірінен" алынған сабақтар негізінде хатқа қол қоюшылар ЕО-ның сыртқы саясатын жақсартуға тиіс бес принципті тұжырымдады:

адал ынтымақтастық пен өзара солидарлық принциптерін ұстану; вето қоюдың орнына сындарлы қалыс қалу тетігін жиірек пайдалану;
сыртқы саясат бойынша шешімдерді екінші дәрежелі мәселелермен байланыстырудан аулақ болу; ЕО шарттарында қарастырылған бірауыздан шешім қабылдаудан білікті көпшілік дауысқа көшу мүмкіндіктерін зерделеу; мұндай көшуге бөгет жасау үшін "негізделген өмірлік маңызды себептерді" ұсыну.

Бірауыздан шешім қабылдаудан білікті көпшілікке көшу мүмкіндігі ЕО-ның негіз қалаушы құжаттарында көрсетілген. Бұл идея Брюссельде бұрыннан талқыланып келеді, ал Ресейдің Украинаға қарсы соғысы басталғаннан кейін бұл мәселе тіпті өзекті бола түсті.

Көшу процесі сыртқы саясаттың барлық саласында бірден емес, біртіндеп және жекелеген мәселелер бойынша жүзеге асырылуы мүмкін.

ЕО-ның сыртқы саясатын реформалау қозғалысы Орбан кеткеннен кейін қарқын алды - 11 елдің дипломаттары келесі жылы Франциядағы президенттік сайлауда еуроскептицизмімен танымал Марин Ле Пен жеңіске жетсе, бұл мүмкіндік терезесі жабылып қалуы мүмкін екенін меңзеп отыр.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу