Отандық құрылыс материалдары өндірісі саласын қандай тәуекел күтіп тұр?

Қазақстанның жылжымайтын мүлік нарығы дамуын жалғастырғанымен, өсім қарқыны баяулай бастағаны аңғарылады. Инфляциялық қысым, ірі қалалардағы инфрақұрылымдық шектеулер, сондай-ақ салық және реттеу саясатының өзгеруі нарыққа қатысушылар үшін жағдайды күрделендірді. Бұл үдеріс тізбекті реакция секілді құрылыс көлеміне әсер етіп, сонымен қатар құрылыс материалдарын өндірушілердің белсенділігіне ықпал етіп отыр, деп хабарлайды Egemen.kz.

Фото: freepik.com

Нарықтағы баяулау белгілері

Ұлттық статистика бюросы дерегінше, биылғы қаңтарда ел бойынша тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілелері 10,3%-ға қысқарған. Бір айда 27,7 мың пәтер мен жеке үй сатылған. Қаңтар айы дәстүрлі түрде белсенділігі төмен кезең саналады, әйтсе де, өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда әлсіз басталған.

2019 жылдан бергі кезеңге көз жүгіртсек, нарық айтарлықтай құбылмалы сипатқа ие. 2019-2020 жылдары жылдық мәміле саны 300 мыңнан сәл асқан. Ал 2021 жылы зейнетақы жинағының бір бөлігін мерзімінен бұрын пайдалану мүмкіндігі енгізіліп, мәміле саны 606,1 мыңға дейін жетті. Кейінгі екі жылда көрсеткіш төмендеп, 2024 жылы қайтадан 16,8%-ға өскен. 2025 жылы өсім 3,6%-ға дейін баяуласа, биылғы қаңтарда нарық іс жүзінде тоқырау кезеңіне жақындағанын көрсетті.

Баға қысымы және жаңа салықтар

Қазіргі ахуалға бірнеше фактор әсер етіп отыр. Соның бірі – құрылыс салушылар үшін 16% мөлшеріндегі қосылған құн салығының (ҚҚС) енгізілуі, ипотекалық саясаттағы ықтимал өзгерістер және тұрғын үй бағасының өсуі.

Қаңтар айында жаңа тұрғын үйлердің орташа бағасы өткен жылдардың осы кезеңімен салыстырғанда ең жоғары өсімді көрсетті – 17%. Бір жыл ішінде жаңадан салынған баспананың бір шаршы метрі 100 мың теңгеден астам қымбаттап, 604,8 мың теңгеге жетті.

Павлодарда құрылыс бөлімінің бұрынғы басшысы 2 жылға сотталды

Мегаполистерге түсетін салмақ

2025 жылдың қорытындысында ел бойынша пайдалануға берілген тұрғын үй көлемі 20,1 млн шаршы метрге жетіп, рекордтық деңгей тіркелді. Алайда жылдық өсім қарқыны 6% болып, алдыңғы жылдармен салыстырғанда баяулады.

Жалпы көрсеткіштің 44%-ы Алматы, Астана, Шымкент қалаларына тиесілі. Осы үш мегаполисте 8,8 млн шаршы метр тұрғын үй салынған. Дегенмен дәл осы қалаларда инфрақұрылымдық жүктеме күшейіп отыр – мектеп, аурухана, инженерлік желілер мен көлік жүйесіне түсетін салмақ артып жатыр. Бұл жағдай құрылыс қарқынын тежейтін факторға айналып отыр.

Құрылыс құны қымбаттады

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, өткен жылы бір шаршы метр тұрғын үй салуға жұмсалған орташа шығын 222,1 мың теңгені құраған. Бұл – 2024 жылмен салыстырғанда 8,6%-ға жоғары. Құрылыс материалдарының қымбаттауы, кейбір өнімдердің тапшылығы және импорт үлесінің артуы өзіндік құнға әсер етті.

Мысалы, «Строительная информация» компаниясының талдауына сәйкес, құрғақ құрылыс қоспалары сегментінде отандық өнім үлесі 92%-дан 88%-ға дейін төмендеген. Суэмульсиялы бояулар нарығында да жергілікті өндірушілер үлесі 88%-дан 82%-ға қысқарған.

Өндіріс көлемі де әркелкі. Құрғақ құрылыс қоспаларының шығарылымы шамамен 1,3 млн тоннаны құрап, небәрі 2,1%-ға артқан. Гипс өндірісі 5,6%-ға, гипсокартон 4,3%-ға артқан. Ал бояу жұмыстарына арналған шпатлёвка өндірісі 6,5%-ға азайған.

Қонаевта кәріз-тазарту жүйесінің құрылысына қанша қаржы жұмсалады?

Болжам және өңірлік бәсеке

Alina Group холдингінің болжамынша, 2026-2029 жылдары Қазақстанда тұрғын үйді пайдалануға беру көлемі 18-19 млн шаршы метр деңгейінде тұрақтап, өсім нөлдік деңгейге жақындайды. Сарапшылар Өзбекстан құрылыс қарқыны бойынша 2028 жылға қарай Қазақстанның көрсеткіш деңгейіне жетуі мүмкін екенін айтады. Ал Қырғызстан нарығы 2000 жылдардың басындағы Қазақстан кезеңін еске салады – бұл ірі девелоперлер үшін жаңа мүмкіндік.

Alina Group – 36 жылдан бері құрғақ құрылыс қоспалары мен лак-бояу өнімдерін шығарып келе жатқан жетекші компания. Холдингтің құрамында 19 өндірістік алаң бар, нарықтағы үлесі 40%-дан асады. Компания портфелінде кең танымал AlinEX және Alina Paint брендтері бар.

Салалық диалог алаңы

17 сәуірде Алматыда Alina Group бастамасымен ProForum Central Asia 2026 халықаралық конференциясы өтеді. Іс-шараны AlinEX бренді ұйымдастырады. Конференцияда отандық және шетелдік сарапшылар 2026-2027 жылдарға арналған трендтер мен болжамдарды талқылап, экономикалық құбылмалылық жағдайындағы тұрақты даму тетіктерін ұсынады.

Қорытындылай айтқанда, құрылыс пен құрылыс материалдары нарығы жаңа кезеңге қадам басты. Салықтық өзгерістер, баға қысымы және инфрақұрылымдық шектеулер саланың өсімін баяулатқанымен, сарапшылар бұл ахуалды жаңа мүмкіндіктерге жол ашатын кезең деп бағалайды. Нарық ойыншылары үшін ендігі басты міндет – тәуекелді тиімді басқарып, бәсекеге қабілеттілікті сақтап қалу.

Павлодарда салықтан жалтарған құрылыс алпауыттарынан 120 млн теңге өндірілді

Соңғы жаңалықтар

Балаларына вакцина салғызудан бас тартатындар көбейді: Себебі неде?

Қоғам • Бүгін, 16:55

Елімізде дәрі-дәрмек бағасы қымбаттады және тапшылық байқалуда: Себебі неде?

Қоғам • Бүгін, 16:52

Атырауда үшем дүниеге келді

Аймақтар • Бүгін, 16:42

Қостанайда ауылшаруашылық техникаларының көрмесі өтті

Аймақтар • Бүгін, 16:30

Astana Team командасы Канададағы халықаралық турнирдің жеңімпазы атанды

Хоккей • Бүгін, 16:25

Нашар тұрмыс теңсіздіктен туындайды

Экономика • Бүгін, 16:11

«Атырау» футбол клубы қанша теңгеге сатылуы мүмкін?

Спорт • Бүгін, 16:10

Михаил Шайдоров жалақысы туралы мәлімдеген Спорт министрлігіне ренішін білдірді

Спорт • Бүгін, 16:01

AERC: Жаңа үйлердің бағасы қымбаттауы мүмкін

Қоғам • Бүгін, 15:47

Таразда жол белгілерінің дұрыс орнатылмауы салдарынан жүргізушілерге 345 млн теңге айыппұл заңсыз салынған

Қоғам • Бүгін, 15:40

2025 жылы 83 ауыл жойылды: Елді мекендердің ертеңгі тағдыры қандай?

Ауыл • Бүгін, 15:30

Спортшылар мен өнер майталмандары Ата заң жобасын қолдауға шақырды

Ата заң • Бүгін, 15:23

LRT-ға кассирлер керек: CTS компаниясы үміткерлерге қандай талап қойып отыр?

Қоғам • Бүгін, 15:18

Президент Air Astana компаниясының бас атқарушы директорын қабылдады

Президент • Бүгін, 15:08

Мемлекет басшысы Astana Team балалар хоккей командасын жеңіске жетуімен құттықтады

Президент • Бүгін, 15:05

Барлық жаңалықтар