Қарағанды облысында жыл басынан бері 380 адам қызылша жұқтырған

Қарағанды облысында қызылша дерті бойынша эпидемиологиялық жағдай күрделі күйінде қалып отыр. 2026 жылдың 1 қаңтарынан 23 сәуіріне дейін өңірде зертханалық тұрғыда расталған 380 жағдай тіркелген. Ауырғандардың басым бөлігі — 14 жасқа дейінгі балалар, олардың үлесіне барлық жағдайлардың 86%-ы тиесілі.

Мамандардың айтуынша, инфекцияның таралуындағы негізгі фактор — вакцинация деңгейінің төмендігі. Ауырғандардың 83,6%-ы — екпе алмаған балалар (318 адам). Вакцинадан бас тарту себептері әртүрлі: ата-аналардың 44,3%-ы екпеден саналы түрде бас тартады, 33,6% балалар жас ерекшелігіне байланысты вакцинациялауға жатпайды, 10,6%-ында медициналық қарсы көрсетілім бар, ал 11,5% жағдайда екпе мәртебесі белгісіз.

Ең күрделі жағдай Қарағанды мен Балқаш қалаларында, сондай-ақ Бұқар жырау және Қарқаралы аудандарында қалыптасқан. Мұнда сырқаттанушылық көрсеткіштері облыстық орташа деңгейден жоғары.

Ауру жағдайларының өсуіне байланысты өңірде иммундау шаралары күшейтілді. Қосымша жаппай вакцинация аясында 6-11 ай аралығындағы 1615 балаға екпе салынды (қамтылуы — 37,7%), тағы 2387 бала (60,6%) толықтырушы вакцинациямен қамтылды.

— Бүгінде біз вакцинация деңгейі мен қызылша дертінің таралуы арасында тікелей байланысты көріп отырмыз. Ауырғандардың басым бөлігі — екпе алмаған балалар. Вакцинация — қорғанудың ең тиімді тәсілі, және бір жайтты түсінген жөн: инфекцияның өзінен болатын асқыну қаупі екпеден кейінгі ықтимал реакциялардан әлдеқайда жоғары, — деп атап өтті Қарағанды облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Гүлжан Байғұтанова.

Санитариялық қызметтердің мәліметінше, Қазақстанда вакцинация Ұлттық егу күнтізбесі аясында тегін жүргізіледі. Ол 21 жұқпалы ауруды қамтиды және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынымдарына сәйкес келеді. Жүйелі иммундау нәтижесінде елде бірқатар қауіпті инфекциялар айтарлықтай азайған: мысалы, эпидемиялық паротит 100 еседен астам, А вирустық гепатиті де 100 есеге, ал В гепатиті 100 еседен астам төмендеген.

Қарағанды облысында көп жылдар бойы дифтерия мен қызамық тіркелмеген, ал сіреспе жағдайлары бірлі-жарым ғана. Дәрігерлер бұл нәтижелерге дәл вакцинацияның арқасында қол жеткізілгенін атап өтеді.

Алайда COVID-19 пандемиясы кезеңінде профилактикалық егумен қамту деңгейі төмендеп, ұжымдық иммунитет әлсіреді. Соның салдарынан 2023 жылдан бастап өңірде қызылша өршулері қайта тіркеле бастады, ал 2024 жылдан бері көкжөтел жағдайлары да байқалуда.

Дәрігерлер әлеуметтік желілерде таралатын жалған ақпараттың әсеріне де назар аударады. Тіпті қысқа уақытқа жалған мәліметтерге тап болу ата-аналардың вакцинацияға деген сенімін әлсіретіп, эпидемиологиялық жағдайға кері ықпал етуі мүмкін.

Мамандардың айтуынша, қызылшадан кейінгі асқынулар өте ауыр болуы ықтимал — жүйке жүйесінің зақымдануынан бастап өлім-жітімге дейін әкелуі мүмкін. Ал екпеден кейінгі реакциялар, әдетте, қысқа мерзімді және жеңіл түрде өтеді.

Қалыптасқан жағдайды ескере отырып, санитариялық дәрігерлер ата-аналарды балаларды уақытылы вакцинациялауға және жалған ақпараттың ықпалына берілмеуге шақырады. Себебі инфекцияның таралуын тежеудің негізгі құралы — вакцинация.

Бұған дейін Қазақстанда қызылшаға шалдығу деңгейінің төмендегені хабарланған болатын: соңғы аптада дерт жұқтыру жағдайлары шамамен үштен бірге азайған.