Қауіпсіздік саласына қатысты заң жобасы қаралды

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып ақпарат бөліседі..

Мәжіліс спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен палатаның кезекті жалпы отырысы өтті. Депутаттар бірінші оқылымда Арнаулы мемлекеттік органдардың қызметі мәселелері жөніндегі заң жобасы мен Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске енгізілетін ілеспе түзетулерді талқылады. Бұған қоса Мәжілістің салалық комитеттері «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы және 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа өзгерістер енгізу туралы хаттаманы ратификациялауға қатысты жаңа заң жобаларын жұмысқа қабылдады.

Мемлекеттік күзет қызметінің өкілеттігі кеңейеді

Төменгі палатаның жалпы отырысында депутаттар «Кейбір заңнамалық актілерге Қазақстанның арнаулы мемлекеттік органдарының қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы мен оған ілеспе құжатты бірінші оқылымда қарады. Құжат бойынша Мәжілістегі Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі Болат Керімбек баяндама жасады.

– Құжат ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдарында қызмет өткеру саласындағы заңнаманы одан әрі жетілдіру мақсатын көздейді. Заң жобасы мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты құрылымдар қызметінің тиімділігін арттыруға, құқық қолдану қызметі барысында анықталған құқықтық олқылықтардың орнын толтыруға бағытталған. Жалпы заң жобасы 3 кодекс пен 11 заңға түзетулер енгізуді көздейді, – деді Б.Керімбек.

Сонымен қатар заң жобасында ұлттық қауіпсіздік органдарының дағдарыстық жағдайлар туындағанда, төтенше және әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдай енгізілген кезде әрекет ету құзыретін нақтылау ескерілген. Бұл түзету «Төтенше жағдай туралы» заңға сәйкес келтіру мақсатында енгізіліп отыр. Сондай-ақ мемлекеттік органдар мен ұйымдарда мемлекеттік құпияларды қорғау жағдайын күшейту көзделген. Осы мақсатта заңда «мемлекеттік құпияларды қорғау деңгейінің төмендеуін» ұлттық қауіпсіздікке төнген қауіптердің бірі ретінде бекіту ұсынылды. Бұған қоса экстремистік және террористік материалдарды әкелуге, басып шығаруға, әзірлеуге және таратуға заңнамалық тыйым салудан басқа, заң жобасы оларды сақтауға қосымша тыйым салуды енгізуді ұсынады.

– Заң жобасында әскери және арнаулы оқу орындарына түсуге арналған конкурсты өткізу кезінде үміткердің емтиханнан алған балдары тең болған жағдайда, жекелеген санаттағы адамдарға басымдық беру тәртібін айқындау ұсынылды. Мәселен, жетім балалар, мектепті «Алтын белгімен» бітірген түлектер және халықаралық олимпиадалардың жеңімпаздары қамтылады. «Білім туралы» және «Әскери қызмет туралы» заңдарда аталған мүмкіндіктер қарастырылған. Алайда «Арнаулы мемлекеттік органдар туралы» заңында көзделмеген, – деді Мәжіліс депутаты.

Сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне Арнаулы мемлекеттік органдары қызметінің мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ілеспе заң жобасында мемлекеттік құпияларды қорғау саласындағы белгіленген талаптарды бұзғаны үшін әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған жауапкершілікті енгізу ұсынылады.

– Мемлекеттік күзет қызметінің жұмысын жеделдету мақсатында аталған мекемеге қызметі барысында орындалмаған нұсқамаларға әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасау құқығын беруді ұсынамыз, – деді Б.Керімбек.

Қысқасы, бұдан былай Мемлекеттік күзет қызметіне де әкімшілік хаттамалар толтыру өкілеттігі берілмек. Осы заң жобасы аясында IT саласындағы талантты жастарды, қабілетті мамандарды арнаулы мемлекеттік органдарға қызметке тарту тетігі де ұсынылды.

– Бүгінде қарапайым азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғауда интернет-қылмысқа қарсы тиімді күрес жүргізу жұмысы өте маңызды. Әр адамның жеке дерегінің, қаржысы мен күнделікті цифрлық өмірінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету өзекті. Ал бұл қызметті тиімді атқару заманауи цифрлық құзырет пен аналитикалық дағдылары бар жоғары білікті кадрларсыз мүмкін емес. Сондықтан заң жобасында IT саласындағы талантты жастарды, қабілетті мамандарды арнаулы мемлекеттік органдарға қызметке тарту тетігі ұсынылады, – деді Б.Керімбек.

Депутаттың айтуынша, халықаралық тәжірибе көрсеткендей, IT-мамандарды тартуда икемді тәсілдерді қолдану мемлекеттік институттардың инновацияларды тезірек енгізуіне, цифрлық дамудың тиімділігін арттыруына мүмкіндік береді.

Халықаралық валюта қорының кеңсесі жұмысын бастады

Мәжілістің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасы мен Халықаралық валюта қоры арасындағы Кавказ, Орталық Азия және Моңғолия үшін әлеуетті дамытудың өңірлік орталығына қатысты өзара түсіністік жөніндегі меморандумды ратификациялау туралы» заң қабылданды.

Бұл мәселе бойынша негізгі баяндама жасаған Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, меморандумның ережелері орталықтың Алматы қаласындағы кеңсесінің жұмыс істеуі мен орналасуы, сондай-ақ орталық қызметкерлерінің елімізде болу шарттарын регламенттейді.

– Бұл – еліміздегі халықаралық ұйымдардың қызметі туралы келісімдерге арналған стандартты ережелер жиынтығы. Халықаралық валюта қоры орталығының елімізде орналасуы елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпал етіп, экономикалық саясат пен мемлекеттік басқару саласындағы ұлттық институционалдық әлеуетті нығайтуға мүмкіндік береді. Мемлекетіміз үшін ХВҚ орталығы – консультациялар, кәсіби білім және экономикалық семинарлар алаңы ғана емес, сонымен қатар стратегиялық ресурс. Бүгінде орталық 100 миллионға жуық халқы бар 9 елді біріктіреді және ХВҚ-ның жаһандық желісінің бір бөлігі саналады, – деді Ұлттық банк төрағасы.

Оның айтуынша, бүгінде орталық жұмысын бастап кеткен. 615-тен аса іс-шара өткізіліпті. Бүкіл өңірден 4 670 маман, оның ішінде елімізден 1 370 маман оқудан өткен.

Теріс ағымдарға тосқауыл

Депутаттық сауал жолдауды Ермұрат Бапи бастады. Мәжіліс депутаты теріс діни ағымдарға тосқауыл қою мәселесін көтеріп, Бас прокурор Берік Асыловтың атына сауал жолдады.

– Сөз нәзік діни дүниені жалбағай жамылып, елдің интернет әлемінде халықтың санасына манипуляция жасайтын «псевдодіни авторитеттер» турасында болмақ. Турасын айтқанда, дүмше догманы тықпалаған бұл қарабайыр діндарлар ұлттық ұстанымды ірітіп, мемлекетіміз бен қоғамның тағанын теңселтіп барады, – деді Е.Бапи.

Осы орайда депутат ұлттық мәселені популизм жолында құрбан етуге құштар журналист әріптестер мен масс-медианың басқа да өкілдерін кәсіби, адами және азаматтық ұстанымға берік болуға шақырды.

Депутат егер біз бұл теріс догмаға бүгін өте қатаң және жүйелік тойтарыс бермесек, ертең қапыда қалуымыз әбден мүмкін екенін айтты. Себебі бүгінде әсіресе жастардың сенім-танымы мен қоғамдық көзқарасы дәстүрлі діннің мешіттерінде емес, әлеуметтік желілерде қалыптасып келеді.

– Егер бұл ресурстарда ресми институттардың жүйелі, авторитетті және заманауи ұстанымы тапшы болса, бұл бос қалған кеңістікті қарабайыр және қауіпті пропаганда толтырады. Бас прокуратура, тиісті құзыретті ведомстволар мен мемлекеттік органдар онлайн ортадағы осы қитұрқы құбылысты шектеу әрекетіне жедел кірісуі керек, – деді Ермұрат Бапи.

«Ауыл» партиясы фракциясының мүшесі Жигули Дайрабаев Премьер-министр Олжас Бектеновке жемшөп өндірісін дамыту шаралары жөнінде сауал жолдады. Айтуынша, бүгінде бұл салада бірқатар мәселе бар. Жемшөп өндірісі табиғи-климаттық жағдайларға тәуелді. Кейінгі жылдары суармалы жерлердің жеткіліксіздігі байқалады, каналдар тозған, су үнемдеу технологиялары жеткілікті деңгейде енгізілмеген. Мал азығы дақылдарының өнімділігі төмен, тұқым шаруашылығы жеткілікті дамымаған, селекциялық жұмыс пен тұқым жаңарту жүйесі әлсіз. Осыған байланысты депутат Үкімет басшысына жемшөп өндірісін дамытуға бағытталған жүйелі шаралар қабылдау қажет деген тұжырымын ұсынды.

Ал «Ауыл» партиясы фракциясының тағы бір мүшесі Қарақат Әбден Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның назарына еліміздегі донорлықты дамыту төңірегіндегі мәселелерді жеткізсе, Екатерина Смышляева Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназароваға медицина қызметкерлерінің кәсіби жауапкершілігін сақтандыру мәселесіндегі түйткілдерді көтеріп, ақхалаттылардың ахуалына алаңдаушылық білдірді.

Депутат Әділ Жұбанов мұнай-газ-химия жобаларында шетелдік мердігерлер тым арзан баға ұсынып (демпинг), отандық компанияларды ығыстырып жатқанын айтты. Соның салдарынан отандық үлес азаяды, ақша ел экономикасына толық қайтпайды, жұмыс орындары қысқарады. Сонымен қатар шетелдік жұмыс күшін көп тарту да ішкі еңбек нарығына қысым түсіреді деп алаңдайды. Сондықтан Үкіметке демпингке қарсы шара енгізуді, тендерлерде отандық үлесті кемінде 70% етуді, жергілікті мамандарға басымдық беруді ұсынды.

Ал депутат Respublica партиясы фракциясының мүшесі Екатерина Смолякова Үкіметке туризм маусымына дайындық нашар екенін айтып, нақты шараларды қолға алу мәселесін көтерді. Оның айтуынша, мардымды ақпарат жоқ: рейстер, пойыздар, бағалар, орындар туралы дерек кеш беріледі. Салдарынан туристер де, бизнес те сапарын жоспарлай алмай отыр. Ішкі туризм әлсіз – отандастарымыз өз елінде демалмай, сыртқа кетіп жатыр. Қауіпсіздік проблемасы да түпкілікті шешілмеген, жыл сайын суға бату фактілері көптеп тіркеледі, яғни құтқару жүйесі жеткіліксіз.

– Былтыр 62 адам суға батса, оның 24-і бала. Бұл қайғылы оқиғалар біздің дайындық деңгейіміздің тікелей көрсеткіші, – деді Е.Смолякова.

Сондықтан депутат барлық туристік ақпаратты алдын ала, ашық жариялауды талап етті. Көлік пен инфрақұрылымды ретке келтіріп, демалыс орындарында қауіпсіздікті күшейтуді ұсынды.

Соңғы жаңалықтар