Қазақстан ​Конституциясы мазмұнының 84% жаңарып, түбегейлі өзгереді

Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов Конституциялық реформа комиссиясы мүшелеріне Ата заңға енгізілетін өзгерістердің жиынтық жобасын таныстырды. Бұл туралы Azattyq Rýhy хабарлады.

Аталған құжат азаматтардан, саяси партиялардан, қоғамдық ұйымдар мен сарапшылардан түскен ұсыныстар негізінде әзірленген. Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, жаңартылған Конституция жобасы Преамбуладан, 11 бөлімнен және 104 баптан тұрады. Сонымен қатар «Халық кеңесі» және «Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу» атты екі жаңа бөлім енгізіліп, тағы төрт бөлімнің атауы өзгертілген.

Жалпы алғанда, өзгерістер мен толықтырулар Конституцияның барлық бөлімдерін қамтып, 77 бапқа түзету енгізу көзделіп отыр. Бұл Ата заң мәтінінің 84 пайызын құрайды.

Конституциялық комиссия мүшесінің пікірінше, ұсынылған өзгерістер тұжырымдамалық тәсілдерді жаңартып, құқықтық дәлдікті күшейтуге және Конституция сапасын арттыруға бағытталған маңызды әрі салмақты қадам болып табылады.

Жиынтық жоба білікті заңгерлер мен лингвистерден құралған жұмыс топтарында қатар пысықталуда. Бақыт Нұрмұхановтың мәлімдеуінше, Конституция нормаларын сауатты жазу, мағыналық сәйкессіздіктер мен қарама-қайшылықтарды, сондай-ақ түсініксіз тұстарды болдырмау бағытында ауқымды жұмыс атқарылған.

Жобада ұсынылған конституциялық новеллалар Қазақстанның негізгі конституциялық қағидаттарын қамтып, елдің құқықтық келбетін түбегейлі өзгертуге бағытталған. Бұл түзетулер көзделген институционалдық және құрылымдық реформаларды іске асыру үшін елеулі әлеуетке ие.

Сонымен қатар, адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын іске асыру және қорғау кепілдіктерін күшейту көзделіп отыр. Президенттік басқару нысаны сақталғанымен, мемлекеттік билік жүйесінде айтарлықтай өзгерістер енгізіледі.

Негізгі жаңашылдықтардың қатарында бір палаталы Парламент моделін енгізу, азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысу мүмкіндіктерін кеңейту, сондай-ақ Конституциялық соттың құқық қорғау тетіктері мен Ата заң негізінде құқық үстемдігін қамтамасыз ету бағытындағы қызметінің тиімділігін арттыру бар.

Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, ұсынылып отырған конституциялық өзгерістер мемлекет миссиясын, оның функцияларының мазмұнын, мемлекеттік органдар, қоғамдық ұйымдар мен азаматтар арасындағы өзара іс-қимыл қағидаттарын жаңа қырынан түсінуге мүмкіндік береді және азаматтық қоғам институттарын мемлекеттік маңызы бар мәселелерді шешуге кеңінен тартуға жол ашады.

«Бұл Конституция мазмұнының жаңарып, түбегейлі өзгеріп жатқанын көрсетеді», – деп түйіндеді ол.

Бүгін, 18:36