Қазақстан уран өндірісін арттырады

Еліміздің энергетика саласының жаңа кезеңі басталады.

Оған Орталық Азия + АҚШ форматында өткен келелі келіссөздер куә. Яғни таяу болашақта Қазақ - Америка тарапы шикізат өндірісін арттырып, ортақ жобаларды іске асырады.

Уран өндірісі елдің тау-кен өнеркәсібінде жетекші орынға ие. Ресми статистикаға сүйенсек, Қазақстан жылына шамамен 20 мың тоннадан астам уран өндіреді. Бұл - бүкіл әлемдегі уран өндірісінің 40 пайызы. Біздегі уранның ең ірі тұтынушылары: Қытай және АҚШ. Мәселен, былтыр АҚШ-қа тасымалданған радиоактивті металдың үлесі 25 пайызға жеткен. Бүгінде шикізаттың 95 пайызы сыртқы нарыққа шығарылады. Енді бұл көрсеткіш еселене түседі. Себебі Америка мен Қазақстан тарапы осындай келісімге келді. 

КЕСТЕ: 

Өндіріледі:  Жылына  20 мың тоннадан астам уран

Ең ірі тұтынушылар:    АҚШ - 25 %

Рүстем Қабжанов, энергетика саласының сарапшысы:

- Қазақстан дүние жүзінде ең ірі уран өндіруші ел. Сондықтан экономикаға пайда әкеліп отырған басым сала ретінде қарастыруға болады. Уран секілді стратегиялық ресурстың арқасында біздің ел ірі державалармен қоян-қолтық байланыс орнатып отыр. Оған мысал АҚШ. Өйткені ондағы атом электр станциялары тұрақты отын көзіне мұқтаж.      

Иә, қойнауында Менделеев кестесінің барлық элементі бар Қазақстан географиялық тұрғыда анағұрлым ұтымды орналасқан. АҚШ сынды алып державалардың Орталық Азияда біздің елге көз салуының сыры осында, дейді сарапшылар. Уран тасымалы үшін бүгінде Орта дәліздің маңызы зор. Ақтау құрық порты арқылы Еуропа одан әрі Америкаға шикізат жөнелтудің төте әрі қауіпсіз жолы. 

Жеңісбек Төлен, саясаттанушы:

- Орталық Азия, оның ішінде Қазақстан территориясы ауқымды болғандықтан, Қазақстан үшін өте маңызды. АҚШ-тың тәжирбесін пайдалану. Және Транскаспий айлағы бар, сол бағытта да АҚШ-тың инвестициясын тарту Қазақстан үшін өте маңызды. АҚШ-тың вагондарын сатып алу, технологиясын сатып алу мәселесі көзделеді. 

Мамандардың пайымынша, "Жасыл энергетикаға" бет бұрған еліміз үшін уран өндірісін арттыру маңызды. Себебі ол таза әрі тұрақты қуат көзі саналады. Айталық, 1 келі уран 400 тонна көмірді алмастырады. Осылайша, ядорлық отынның жеткілікті қорын қамтамасыз ету арқылы энергетикалық өндіріс шығындарын азайтуға мүмкіндік бар. 

Назерке Тоқжан