Қазақстанда салық жүйесін цифрландыру қарқыны артып келеді

Серік Жұманғарин ҚР Қаржы министрлігінің кеңейтілген алқасында бюджет-салық саясатының негізгі басымдықтарын айқындады.

Вице-премьердің айтуынша, Үкімет алдында тұрған ауқымды міндеттерді жүзеге асыруда Қаржы министрлігінің рөлі шешуші. Ол өткен жылы мемлекеттік қаржыны шоғырландыруға бағытталған реформалар жүргізілгенін атап өтті.

«Мемлекеттің әлеуметтік бағытын сақтай отырып, бюджет шығыстарын қатаң бақылауда ұстауымыз қажет», – деді Жұманғарин.

2026 жылы басты басымдықтардың бірі – тиімсіз шығыстарды қысқартып, бюджеттік бағдарламаларды қайта қарау. Сонымен қатар, салықтық әкімшілендіруді жетілдіру арқылы бюджетке 4 трлн теңгеден астам түсім қамтамасыз ету көзделіп отыр.

Бұл бағытта цифрландыруға ерекше мән берілмек. Атап айтқанда, Smart Data Finance талдамалық жүйесі енгізіліп, салық төлеушілердің қызметін бақылау цифрлық форматқа көшірілуде. Жаңа модель салық жүйесінің тиімділігі мен ашықтығын арттыруға бағытталған.

Сондай-ақ, бизнесті жаңа Салық кодексіне бейімдеу үшін «Таза парақ» акциясы іске қосылды. Оның аясында микро және шағын бизнес өкілдері негізгі қарызын өтеген жағдайда айыппұл мен өсімпұлдан босатылады.

Бұдан бөлек, 2026 жылға дейін бірқатар жеңілдік шаралары қарастырылған:
– камералдық бақылау уақытша тоқтатылды;
– салықтық тексерулер мен әкімшілік жазаларға мораторий енгізілді;
– мәмілелерді жарамсыз деп тану бойынша талап қоюлар тоқтатылды.

Алдағы кезеңде салық жүйесін толық цифрландыру жалғасады. Олардың қатарында декларацияларды автоматтандыру, есептілікті алдын ала толтыру, жасанды интеллектке негізделген сервистерді енгізу және ведомствоаралық деректерді интеграциялау бар.

Сонымен қатар, заңды тұлғалар үшін «Салық әмияны» тетігі іске қосылып, төлемдерді автоматты түрде есептен шығару мүмкіндігі қарастырылады. «Цифрлық ҚҚС» жобасы да жалғасып, мемлекеттік сатып алуда цифрлық теңгені қолдану бойынша пилоттық жоба іске қосылмақ.

Қазіргі таңда мемлекеттік кірістер органдары көрсететін 42 қызметтің 92 пайызы электронды форматқа көшірілген. Олардың 13-і толық автоматтандырылған, ал 37 қызмет eGov.kz порталы арқылы қолжетімді.