Қазақстанда төрт мыңнан астам адам бүйрек ауыстыру кезегінде тұр

Бүйрек аурулары — бүкіл әлем бойынша 800 миллионнан астам адамды қамтитын жаһандық қоғамдық денсаулық сақтау мәселесі. Мамандардың бағалауынша, әлемде әрбір оныншы адам осы дерттен зардап шегеді.
Созылмалы бүйрек ауруы (СБА) ерте кезеңдерде көбіне симптомсыз өтеді. Алайда ауру асқынған сайын жүрек-қантамыр ауруларының дамуына, өмір сапасының төмендеуіне және бүйрек жеткіліксіздігіне әкеледі.
Аурудың терминалдық сатысында пациенттің өмірі бүйректі алмастырушы терапияға — диализге немесе бүйректі трансплантаттауға тәуелді болады. Бұл ретте қолданыстағы емдеу әдістерінің ешқайсысы толық сауығуды қамтамасыз етпейді, бұл сырқаттанушылық пен өлім деңгейінің жоғары болуына әсер етеді.
Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі СБА-ны ерте анықтау пациенттердің денсаулығы мен өмірін сақтаудағы негізгі фактор екенін атап өтті. Қарапайым, инвазивті емес әрі қолжетімді диагностикалық әдістер — қан мен несеп талдаулары бүйрек функциясының бұзылуын дер кезінде анықтауға және аурудың өршуін баяулатуға мүмкіндік береді.
Қант диабеті, артериялық гипертензия, жүрек-қантамыр аурулары, семіздікпен ауыратын, сондай-ақ бүйрек аурулары бойынша тұқым қуалайтын анамнезі бар адамдар жоғары қауіп тобына жатады. Ерте диагностика бүйрек қызметін сақтауға ғана емес, сонымен қатар қымбат емдеуге деген қажеттілікті азайтуға мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта бүйректі трансплантаттауды күту парағында 4506 пациент, оның ішінде 123 бала бар.
Елімізде нефрологиялық көмекті жетілдіру мақсатында жүйелі шаралар кешені жүзеге асырылуда. Атап айтқанда, «UMC» корпоративтік қоры базасында консервативтік нефрология, диализ және трансплантаттауды біріктіретін Республикалық нефрология орталығы құрылды.
2026 жылдан бастап облыстық ауруханаларды жаңғырту жұмыстары басталды. Оның аясында нефрологиялық бөлімшелер мен мамандандырылған төсек-орындар ашу, сондай-ақ Ақтөбе, Алматы, Қостанай, Маңғыстау және Жетісу облыстарында амбулаториялық-кеңес беру орталықтарын кеңейту көзделген.
Мамандарды даярлауға арналған сертификаттау курсы бекітіліп, еліміздің медициналық жоғары оқу орындарында 50-ден астам дәрігер резидентура бағдарламалары бойынша білім алуда.
Нефрологиялық көмек көрсету стандарты қайта қаралып, жаңартылды, онда пациенттің медициналық-санитариялық алғашқы көмек деңгейі мен трансплантаттаудан кейінгі сүйемелдеуге дейінгі барлық кезеңдердегі бағыты нақты айқындалған.
Алғаш рет артериялық гипертензиясы және 2 типті қант диабеті бар пациенттерде бүйрек функциясының бұзылуын ерте анықтауға арналған зерттеулер (несептегі альбумин/креатинин арақатынасын анықтау) енгізілді. Бұл көрсеткіштер медициналық қызметтердің сапасын бағалау жүйесіне қосылды.
Бүйрек донорлығын дамыту мақсатында Трансплантаттау және жоғары технологиялық медициналық қызметтерді үйлестіру жөніндегі республикалық үйлестіру орталығы құрылды. Қазіргі уақытта 11 трансплантаттау орталығы жұмыс істейді, санитариялық авиация мен қан қызметінің ресурстары тартылған.
Денсаулық сақтау министрлігі азаматтарды өз денсаулығына мұқият қарауға, уақытылы профилактикалық қарап-тексерулерден өтуге және қауіп факторлары болған жағдайда бүйрек жағдайын тұрақты бақылауға шақырады.
Бүйректің амандығын сақтау — әрбір адамның жалпы әл-ауқаты мен өмір сапасына қосылған маңызды үлес.

Айта кетейік, Қазақстанда алғаш рет үштік айқас бүйрек трансплантациясы жасалды.

БҚО-да бүйрек синдромды геморрагиялық қызбаға шалдыққандар саны 1,7 есе өсті.