Қазақстандық колледждер енді кімдерді даярламайды

Қазақстанда техникалық және кәсіптік білім беру жүйесінен 41 жұмысшы біліктілігін алып тастау жоспарланып отыр. Бұл туралы Үкімет отырысында оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеді, деп хабарлайды Tengri Edu тілшісі.

Министрліктің мәліметінше, өзгерістер еңбек нарығының трансформациясына байланысты. Қазіргі уақытта 125 мамандық жойылып бара жатқандар қатарына жатқызылған. Сонымен қатар 200-ден астам мамандық жаңа деп танылса, тағы 100-ге жуығы трансформацияланушы мамандықтар саналады.

Осыған байланысты колледждердегі даярлау бағдарламаларынан 41 біліктілікті алып тастау көзделіп отыр. Олардың қатарында домна пешінің көрікшісі, отқа төзімді бұйымдарды қалыптаушы, суықтай илемдеу станының қақтаушысы, ас тұзын өндіру операторы, қышшы, шикізат диірмендерінің машинисі, тері илемдеуші және басқалары бар.

"Оқыту 188 мамандық бойынша жүргізіледі. Сұраныстың болмауына байланысты 32 мамандықты, соның ішінде 41 жұмысшы біліктілігін алып тастау мүмкіндігі қарастырылып отыр. Сонымен қатар тізілімнен еңбек нарығының талаптарына сәйкес келмейтін 66 білім беру бағдарламасы шығарылды", - деді Жұлдыз Сүлейменова.

Сонымен қатар колледждердегі мамандықтар тізімі экономиканың жаңа қажеттіліктерін ескере отырып жаңартылып жатыр. Кейінгі жылдары 20-дан астам жаңа мамандық пайда болды. Олардың ішінде:

робототехника және кіріктірілетін жүйелер; наноматериалдар негізіндегі бұйымдар технологиялары; өндірістің аддитивті технологиялары; қашықтан басқарылатын авиациялық жүйелер; ғимараттарды жобалау мен пайдаланудың автоматтандырылған жүйелері.

Сүлейменованың айтуынша, бүгінде техникалық және кәсіптік білім беру жүйесі барлығы 188 мамандық пен 352 жұмысшы біліктілігін қамтиды. Тізілімде 14 494 білім беру бағдарламасы бар, оның 552-сі кәсіптік стандарттар негізінде әзірленген. Тағы 66 білім беру бағдарламасы тізілімнен шығарылып үлгерді.

Қандай мамандар қажет болады?

Оқу-ағарту министрлігінің болжамы бойынша, 2030 жылға қарай Қазақстан экономикасының кадрларға жыл сайынғы қажеттілігі 225–256 мың адамды құрайды. Ең сұранысқа ие мамандықтардың 70 пайыздан астамы дәл осы техникалық және кәсіптік білім беру жүйесіне тиесілі.

Бұл ретте 2035 жылға дейін өнеркәсіптегі кадр тапшылығы 183 мың адамды, құрылыста - 102 мың, ауыл шаруашылығында - 73 мың, ақпараттық технологиялар саласында - 12 мың адамды құрайды деп бағаланып отыр.

2025–2030 жылдары жұмысшыларға деген ең көп сұраныс Алматы қаласында - шамамен 35,6 мың адам, Жетісу облысында - 33,3 мың, Қызылорда облысында - 28,1 мың, Қостанай облысында - 24,2 мың және Астанада - 23,9 мың адам деңгейінде болжанып отыр.

Министрлік мамандарды даярлау мен нарық қажеттілігі арасындағы теңгерімсіздікке де назар аударды. Мысалы, құрылыс саласындағы болжамды қажеттілік 102 мың маманды құраса, қазір небары 22,4 мың адам оқып жатыр, ал ауыл шаруашылығында 73 мың маман қажет болса, білім алушылар саны - 12,7 мың.

Колледждердің қазіргі жағдайы

Бүгінде Қазақстанда 763 колледж жұмыс істейді, оның 435-і мемлекеттік, 328-і жекеменшік. Оларда 556,2 мың студент білім алып жатыр. Мемлекеттік тапсырыс 393,3 мың орынды құрайды.

Кейінгі үш жылда колледждерге қабылдау 5,8 пайызға өсіп, 57,8 мың адамға жетті, ал түлектерді жұмысқа орналастыру деңгейі 16 пайызға артып, 79,3 пайызды құрады.

Өткен жылы Еңбек министрлігі жасанды интеллект елдегі 2,2 миллионға жуық жұмыс орнына әсер етуі мүмкін екенін мәлімдеген болатын.

Ең алдымен, күнделікті қайталанатын жұмысы көп мамандықтар қауіпке ие: хатшылар, көмекшілер, операторлар, іс жүргізушілер, бухгалтерлер және басқа да кеңсе қызметкерлері. Сондай-ақ өндіріс (конвейер жұмысшылары), көлік (жүргізушілер), сауда (кассирлер), колл-орталықтар мен ауыл шаруашылығы (тракторшылар мен комбайншылар) сияқты салаларда да өзгерістер болуы мүмкін.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу