Қазақстандықтардың зейнетақы қаражаты қайда инвестицияланады БЖЗҚ ның жаңа мәліметтері

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып жаңалық жариялады..

БЖЗҚ-ның зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша 28,45 триллион теңгеге жетті. Қаражаттың басым бөлігі - 28,30 триллионы - Ұлттық банктің басқаруында, ал инвестициялық портфельді жеке басқарушыларға (ИПБ) 151,28 миллиард теңге сеніп тапсырылған, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

БЖЗҚ-ның соңғы есебіне жасалған талдау мемлекеттік реттеуші мен жеке қаржы институттарының қазақстандықтардың жинақтарын инвестициялауға қатысты тәсілдерінің бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленетінін көрсетеді.

Зейнетақы қаражаты қалай бөлінген?

Елдегі барлық зейнетақы жинақтарының құрылымында үш негізгі блок айқындалады:

Ұлттық банктің басқаруындағы негізгі портфель (міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары, ерікті зейнетақы жарналары) - 26,95 триллион теңге. Бұл қазақстандықтардың жеке міндетті және ерікті жарналары. Ұлттық банктің басқаруындағы жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналарының (ЖБМЗЖ) портфелі - 1,35 триллион. Бұл жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасатын қаражат. Жеке ИПБ портфелі - 151,28 миллиард теңге. Қаражаттың бір бөлігін жеке басқарушы компанияларға аудару туралы шешім қабылдаған азаматтардың жинақтары. Инвестиция құрылымы: Ұлттық банк пен жеке компаниялардың айырмашылығы Ұлттық банктің стратегиясы

Ұлттық банк негізгі назарды мемлекеттік бағалы қағаздар мен теңгедегі құралдарға аудара отырып, теңгерімді әрі консервативті саясат жүргізеді.

Негізгі портфельде ең үлкен үлесті Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздары - 43,46 пайыз алады. Квазимемлекеттік компаниялардың облигацияларына 8 пайыз, Ұлттық банктегі депозиттерге - 3,42 пайыз, қазақстандық банктердің облигацияларына - 2,53 пайыз, ал қазақстандық эмитенттердің акциялары мен депозитарлық қолхаттарына - 2,14% тиесілі. Шет мемлекеттердің мемлекеттік бағалы қағаздарына 1,75 пайыз, ал халықаралық қаржы ұйымдарына - 0,99 пайыз инвестицияланған. Валюталық белгісі бойынша активтердің 58,99 пайызы теңгемен, ал 41,01 пайызы доллармен көрсетілген. Портфельдің үштен бірінен сәл астамы (37,38 пайыз) индекстік басқаруда.

Жұмыс берушілер жарналарының арнайы портфелі (ЖБМЗЖ) барынша консервативті түрде инвестицияланады: қаражаттың 96,30 пайызы Қазақстан Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздарына бағытталса, қалған 3,69 пайызы Ұлттық банк депозиттеріне орналастырылған. Бұл портфель толығымен ұлттық валютада қалыптасқан.

Жеке басқарушылардың (ИПБ) стратегиялары

Жеке басқарушы компаниялар халықаралық нарықтар мен корпоративтік секторға белсенді шыға отырып, неғұрлым икемді стратегияларды таңдайды. Ұлттық банкке қарағанда, олар шетелдік биржалық қорлардың (ETF) пайларына айтарлықтай үлес салып отыр.

Мысалы, Tansar Capital өз активтерінің жартысынан астамын (52,95 пайыз), ал Alatau City Invest - 29,19 пайызын ETF-ке бағыттады.

Жеке басқарушылардың портфельдерінде Қазақстанның екінші деңгейлі банктерінің облигацияларының үлесі де жоғары ("Сентрас Секьюритиз" компаниясында 26,85 пайызға дейін) және валюталық әртараптандыру деңгейі де жоғарырақ. Мысалы, жекелеген компаниялар зейнетақы қаражатының 50–57 пайыздан астамын доллармен ұстап отыр.

12 айдағы кірістілік

12 ай ішінде (2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы тамызға дейін) кірістілік нәтижелерінде айтарлықтай айырмашылық байқалды.

Ең жоғары кірістілікті Ұлттық банктің басқаруындағы ЖБМЗЖ портфелі көрсетті - жылдық 18,65 пайыз. Жеке басқарушылардың арасында 17,05 пайыздық көрсеткішпен "Сентрас Секьюритиз" көш бастап тұр. Одан кейін Alatau City Invest (13,91 пайыз), Halyk Finance (11,82 пайыз), Halyk Global Markets (11,30 пайыз) және BCC Invest (10,95 пайыз) келеді.

Ұлттық банктің негізгі портфелінің осы кезеңдегі кірістілігі 6,17 пайызды құрады. Қорытынды көрсеткіштің төмендеуі шетел валютасы мен сыртқы басқарудағы активтердің нарықтық және бағамдық теріс қайта бағалануымен түсіндіріледі, дегенмен бағалы қағаздар мен салымдар бойынша пайыздық сыйақы түріндегі табыс 1,51 триллион теңгені құрады. Керісінше, тек теңгелік мемлекеттік қағаздардан тұратын ЖБМЗЖ портфелі валюталық тәуекелдерге ұшыраған жоқ және жоғары кірістілік көрсетті.

Еске сала кетейік: 7 қыркүйектен бастап Әлеуметтік кодекске салымшылардың өз зейнетақы жинақтарын басқару мүмкіндіктерін кеңейтетін өзгерістер күшіне енді. Жаңа ережелерге сәйкес, жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға сенімгерлік басқаруға берілетін зейнетақы жинақтарының көлемі енді міндетті зейнетақы жарналары есебінен қаражаттың 100 пайызына дейін жетуі мүмкін. Толығырақ сілтеме бойынша оқыңыз.