Қылшақты өзеніндегі ластанудың ықтимал себептері аталды

Министрліктің мәліметінше, Қылшақты өзеніндегі судың сапасына бақылауды «Қазгидромет» РМК ай сайын жүргізеді. Су сынамалары Көкшетау қаласындағы екі нүктеде – кірпіш зауыты мен «Аққу» балабақшасының маңында алынады.

Зерттеу кезінде 26 физика-химиялық көрсеткіш анықталады. Олардың қатарында қалқыма заттар (рН деңгейі), еріген оттегі, БОС5, ХОС, тұзды құрамдағы негізгі иондар, биогендік элементтер, мұнай өнімдері, фенолдар және ауыр металдар бар.

— 2019–2024 жылдар аралығында өзеннің беткі суларының сапасы Бірыңғай классификация бойынша «5-сыныптан жоғары» деңгейге жатты. Бұл — судың ең нашар сапасы. Мұндай көрсеткіштер ХОС, марганец, кальций, магний, хлорид және минералдану нормаларының асып кетуімен байланысты. Мониторинг нәтижелері ай сайын «Қазгидромет» сайтында жарияланып отырады, — деп мәлім етті министрлік.

Сонымен қатар, Ақмола облысының экология департаменті құқық қорғау органдарымен бірлесіп өзен бойында тұрақты тексерулер жүргізеді.

— Биыл үш рет тексеру жүргізілді, өзенге ластаушы заттардың заңсыз төгілу фактілері анықталған жоқ. Ластанудың ықтимал себептері ретінде табиғи минералдану мен жеке тұрғын үйлерден шығатын тұрмыстық ағын сулар аталды, — делінген министрлік хабарламасында.

Ведомство өкілдерінің айтуынша, өзенді тереңдету және арнасын тазарту жұмыстары Су ресурстары және ирригация министрлігі мен жергілікті атқарушы органдардың құзыретінде.

Ақмола облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының бөлім басшысы Сергей Савельевтің айтуынша, 2021 жылы Көкшетауда өткен Қазақстан мен Ресейдің XVII өңіраралық ынтымақтастық форумы аясында Қылшақты өзенін Қопа көлінен Ғабдуллин көшесіне дейін тазарту және абаттандыру жобасы іске асырылған.

Ұзындығы 881 метр болатын бұл учаскедегі жұмыстардың құны 876,7 млн теңге болды. Жоба мердігері – астаналық «ДАН Хаус Декор» ЖШС. Жоба аясында вело және жаяу жолдар, демалыс алаңдары, жарық шамдар, орындықтар орнатылып, көгалдандыру жұмыстары жүргізілді. Сондай-ақ «Мечта» сауда үйі маңында амфитеатр мен «Үйір жылқы» мүсіндік композициясы салынды. Нысан 2021 жылдың маусымында пайдалануға берілген.

2022 жылы жоба Көкшетау қалалық ТКШ бөлімі балансына өткізілді.

2024 жылы «Kazzinc» тау-металлургия компаниясы әлеуметтік жоба ретінде өзен арнасын тазарту жұмыстарына жеке инвестиция құйды. 403,2 млн теңге бөлініп, «Qazaq Union» компаниясы Ғабдуллин көшесіндегі көпірден өндірістік аймаққа дейінгі 4,3 км аумақты тазартты. Нәтижесінде өзеннен 120 мың текше метр лай шығарылған.

Қалалық әкімдік мәліметінше, Қылшақты өзенінің «Аққу» балабақшасынан Ғабдуллин көшесіне дейінгі жағалауы ғана коммуналдық бөлімнің қарауында. Қазір №8 мектеп маңы мен Абай көшесінен Әшімов көшесіне дейінгі жағалауды абаттандыру жобалары дайындалып жатыр. Бұл жобалар қаржы бөлінген жағдайда іске асырылады.

Бұған дейін Көкшетаудағы Қопа көлін 2028 жылға дейін тазарту жоспарланып отырғаны хабарланған. Алдын ала есеп бойынша, жобаның құны 23,7 млрд теңгені құрайды.