​Сенаттың соңғы отырысы: Қазақстан бір палаталы Құрылтайға дайындалып жатыр

Қазақстан Парламенті Сенатында Палатаның қорытынды отырысы өтті. Оны Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев жүргізді.

Отырыста Мемлекет басшысының реформаларын іске асыруды қамтамасыз етуге бағытталған заң шығару қызметінің қорытындылары шығарылды. Сондай-ақ сенаторлар бірқатар заңды қарап, мақұлдады.

Мәулен Әшімбаев 30 жыл ішінде Қазақстан Парламенті өкілетті демократияның негізгі институтына айналғанын атап өтті. Оның айтуынша, жалпы Сенат 890-нан астам отырыс өткізіп, 3,5 мыңнан астам заңды мақұлдаған. Олардың әр оныншысына депутаттар бастамашы болған.

Отырыста сенаторлар Қырғызстанмен елшіліктерге арналған ғимараттар мен жер учаскелері бойынша келісімді ратификациялау туралы заңдарды, қазақ-өзбек шекарасындағы өткізу пункттері бойынша хаттаманы, Халықаралық қайта құру және даму банкімен және Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкімен қарыз туралы келісімдерді мақұлдады.

Сондай-ақ «Топырақты қорғау туралы» заң және оған ілеспе түзетулер, сонымен қатар нотариаттық қызмет пен заң көмегі мәселелері бойынша өзгерістер мақұлданды.

Сенаттың қорытынды отырысы ауқымды парламенттік реформа аясында өтіп жатыр. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап бұрынғы Конституция бойынша қалыптасқан қазіргі Парламенттің өкілеттігі тоқтатылуы тиіс.

Сенат пен Мәжілістен тұратын екі палаталы Парламенттің орнына Қазақстанда бір палаталы Құрылтай жұмыс істей бастауы керек. Ол заң шығару билігін жүзеге асыратын жоғары өкілетті органға айналады.

Құрылтай құрамында 145 депутат болады. Оларды бірыңғай жалпыұлттық сайлау округі бойынша пропорционалды жүйемен сайлау жоспарланып отыр. Депутаттардың өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды.

Сенат пен Мәжілістің қазіргі депутаттары жаңа органға автоматты түрде өтпейді. Қазіргі Парламенттің өкілеттігі тоқтатылғаннан кейін заң шығарушы органның жаңа құрамы сайлау қорытындысы бойынша жасақталады.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың мәлімдемесіне сәйкес, бір палаталы Құрылтайға сайлау 2026 жылдың тамыз айында өтеді. Мемлекет басшысы партиялар сайлау науқанына дайындалуы үшін мерзімді алдын ала жариялайтынын атап өткен болатын.

Сонымен қатар, қыркүйек айында Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы қалыптастырылуы тиіс. Алайда бұл орган заң шығару жүйесінде Сенаттың орнын баспайды. Ол консультативтік функцияларды орындайды және қоғамдық диалог алаңына айналады.

Осылайша, Сенаттың қорытынды отырысы іс жүзінде бұрынғы екі палаталы парламенттік модель жұмысының символдық аяқталуы және заң шығарушы биліктің жаңа жүйесін іске қосуға дайындық болды.

Бүгін, 14:10