Шерхан Мұртазаның 6 мың беттік мұрасы Ұлттық архив қорына табысталды

Іс-шараға белгілі қоғам және мәдениет қайраткерлері, жазушының туыстары мен әдебиеттанушылар қатысты.

Құнды қор ретінде тапсырылған материалдардың қатарында жазушының әйгілі «Қызыл жебе» романының түпнұсқа қолжазбалары, Тұрар Рысқұлов туралы зерттеу жазбалары, сондай-ақ кеңестік билікке қарсы шыққан қазақ зиялыларының күресін суреттейтін «Бесеудің хаты» атты екі бөлімді драмасының және басқа да шығармаларының қолжазбалары бар.

Фото: Виктор Федюнин / Kazinform

– Бұл қолжазбалар Шерағаңның студент кезінен бастау алады. Ішінде өзінің көркем шығармалары мен естеліктері бар. Менің өзіме ерекше әсер еткені – студент кезінде жазған, сызған қойын дәптері. Бұл шығармашылық зертханасынан хабар беретін құнды қолжазбалар. Сондай-ақ баспаға дайындаған кезінде түзетіп, кей жерлеріне түсініктеме берген жазбалары бар. Бұл әдебиеттанушы ғалымдар үшін аса маңызды деп ойлаймын. Сонымен бірге мақалалары және көптеген көне, құнды фотосуреттер сақталған, – дейді «Қазақ газеттері» ЖШС бас директоры Дихан Қамзабекұлы.

Фото: Виктор Федюнин / Kazinform

Архив қорына жазушының өмірі мен шығармашылығына қатысты бұрын еш жерде жарияланбаған сирек фотосуреттері, жеке хаттары, жазба дәптерлері және тарихи-мәдени маңызы зор өзге де құжаттар өткізілді.

Фото: Виктор Федюнин / Kazinform

ҚР Ұлттық архивінің директоры Сағила Нұрланова бұл мұраларды көздің қарашығындай сақтап, келесі ұрпаққа жеткізудің маңыздылығын атап өтті.

– Бүгін тарихи әрі тағылымды оқиғаның куәсі болып отырмыз. Өйткені біздің Ұлттық архивтің қоры қазақ әдебиетінің алыбы Шерхан Мұртазаның жеке қорымен толығып жатыр. Архив тек құжаттарды сақтайтын орын емес. Бұл – ұлттың жадын, елдің рухын, тұлғаларымыздың тағдырын сақтайтын киелі мекен. ҚР Ұлттық архиві еліміз тәуелсіздік алған жылдардан бастап ел тағдырына қатысты маңызды құжаттарды сақтап келеді. Біздің мақсатымыз – осындай құнды мұраларды сақтау ғана емес, оны болашақ ұрпаққа аманаттау. Мемлекет тарихы – елдің ел болып қалыптасуына үлкен үлес қосқан тұлғаларымыздың еңбегінен құралады. Сондықтан осы тұлғаларымыздың еңбегі мен мұрасын көздің қарашығындай сақтау – біздің борышымыз. Бұл мұралар Ұлттық архивтің сөресінде ғана емес, әрбір қазақтың жүрегінде сақталса екен, – деді Сағила Нұрланова.

Фото: Виктор Федюнин / Kazinform Фото: Виктор Федюнин / Kazinform Фото: Виктор Федюнин / Kazinform

ҚР Ұлттық архивінің жариялау-баспа бөлімінің басшысы Әбу-Асқар Мекешұлының айтуынша, қазіргі уақытта бұл құжаттарды зерттеу және қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп жатыр.

– «Egemen Qazaqstan» бізге Шерхан Мұртазаның 6000 парақтық мұрасын тапсырды. Құжаттарды сақтаудың өз заңдылығы бар: температура режимі дұрыс сақталмаса, қағаз бүлінеді. Бұл мұралардың ішінде бүлінгендері де бар. Біздің мамандар барлығын ортаға бейімдеу, тазарту және бүлінгендерін қалпына келтіру, яғни «емдеу» жұмыстарын жүргізіп жатыр, – деді ол.

Фото: Виктор Федюнин / Kazinform Фото: Виктор Федюнин / Kazinform Фото: Виктор Федюнин / Kazinform Фото: Виктор Федюнин / Kazinform

Еске сала кетейік, бұған дейін Астанада жаңа балалар кітапханасы ашылғанын хабарлаған едік.