Тау шаңғы курорттары: Еуропа тәжірибесі

Швейцариядағы тау-шаңғы курорттарының бірінде болған қайғылы жағдайдан кейін қысқы демалыс орындарындағы қауіпсіздік мәселесі күн тәртібінен түспей тұр. Оқиға Еуропаның өзге елдерінің демалыс орындарындағы сақтық шараларына назар аудартты. Жалпы қарт құрлықта бұл сала қалай дамып жатыр және қандай тәуекелдер бар? 

Ғалымжан Қараманұлы, тілші:

- Еуропада тау-шаңғы туризмі –  миллиардтаған айналымы бар ірі индустрия. Көптеген өңір курорттардың арқасында күн көріп, халқын жұмыспен қамтып отыр. Салалық қауымдастықтардың бағалауынша Альпі аймағындағы қысқы туризм жыл сайын шамамен 30 миллиард еуро кіріс әкеледі. 

Мәселен, өткен қысқы маусымда Австрия курорттарына 20 миллионнан астам саяхатшы барған. Туризмнің экономикаға қосатын үлесі ЖІӨ-нің 7-8 пайызын құрайды. Францияда Альпі тауларына келген саяхатшылар тау-шаңғы демалысына жылына шамамен 6-7 миллиард еуро жұмсайды, ал елдің кейбір аймақтарында бұл сала жұмыс орындарының сегіз пайызына дейін қамтамасыз етеді. Швейцарияда демалу қымбат болғанына қарамастан, туристер ағыны бәсеңдеген емес. «Алайда жаңа бағыттар бойынша саяхаттағысы келетіндер де көп», - дейді сарапшылар. 

Альберто Туркстра, Diplomatic World талдау орталығының жобалар менеджері:

- Еуропадағы тау-шаңғы курорттары, оның ішінде Альпі мен Пиренейдегі орындар шамадан тыс толып кетіп жатады. Сондықтан туристер жаңа бағыттар іздейді. Ал Қазақстанның, соның ішінде Шымбұлақтың әлеуеті зор дер едім. Көптеген ел үшін Қазақстан визасыз, тікелей әуе рейстерімен жетуге болатын мемлекет. Оған қауіпсіздігін қосыңыз. Осының барлығы елдеріңізге қысқы демалысты ұнататын туристерді көбірек тартуға зор мүмкіндік береді.

Бірақ бұл салада экономикалық кіріспен бірге тәуекелдер де артып келеді. Негізгі сын-қатерлердің бірі – қауіпсіздік. Швейцариядағы тау-шаңғы курорттарының бірінде 40 адамның өмірін қиған өрт оқиғасы таулы аймақтардағы нысандардың қаншалықты осал екенін көрсетті. Өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталмай, төтенше қызметтердің оқиға орнына дер кезінде жете алмауы жағдайды ушықтыра түсті. 

Николя Феро, Кран-Монтана қаласының мэрі:

- 2020-2025 жылдар аралығында өрт қауіпсіздігі бойынша тексерулер жүргізілмеген. Мұны Муниципалдық кеңес құжаттарды зерделегеннен кейін ғана түсіндік. Бұл бізді алаңдатып отыр. Мұндай немқұрайлылықтың қайғылы оқиғамен байланысы бар-жоғын сот анықтайды. 

Ғалымжан Қараманұлы, тілші:

- Тағы бір маңызды мәселе – климаттың өзгеруі. Қар жауу сиреп, шаңғы жолдарына жасанды ақ ұлпа жиі төселетін болды. Бұл су мен электр энергиясына кететін шығынды еселеп, қоршаған ортаға түсетін ауыртпалықты арттырды. Сондықтан еуропалықтар тау-шаңғы туризмінің экономиканың маңызды бөлігі болғанымен оның дамуы қауіпсіздік пен тұрақтылық талаптары қатаң сақталған жағдайда ғана мүмкін екенін мойындап отыр.

Авторы: Ғалымжан Қараманұлы