Таза парақтан : 67 мыңнан астам кәсіпкер өсімпұл мен айыппұлдан босатылуы мүмкін

Елдегі салық берешегі қанша

Комитет мәліметінше, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 157 мыңнан астам борышкердің жалпы 1,1 трлн теңге салық берешегі бар. Оның ішінде:

- 557 млрд теңге – негізгі салық қарызы

- 493 млрд теңге – өсімпұл

- 23,5 млрд теңге – айыппұл.

Ал борышкерлердің ішінде 67 мыңнан астамы – микро және шағын бизнес субъектілері. Олардың жалпы берешегі 273 млрд теңгені құрайды:

- 176 млрд теңге – негізгі салық

- 90 млрд теңге – өсімпұл

- 6,5 млрд теңге – айыппұл.

Сонымен қатар ҚҚС төлеуші ретінде тіркелмегені үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 275-бабы бойынша шамамен 5,2 млрд теңге көлеміндегі 398 айыппұл қаулысы бар. Рақымшылық шарттары орындалса, бұл айыппұлдар да есептен шығарылады.

Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Сейілжан Ахметовтің айтуынша, рақымшылықтың басты талабы – негізгі салық қарызын толық төлеу.

– Микро және шағын кәсіпкерлік субъектілері 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша тіркелген берешектің негізгі сомасын 1 қаңтар мен 31 наурыз аралығында толық өтеуі тиіс. Осыдан кейін өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару жүргізіледі, - деді ол.

Айта кетейік, бұл рақымшылық 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін ҚҚС төлеуші ретінде тіркелмей жұмыс істеген кәсіпкерлердің айыппұлдарына да қолданылады.

Қай кезеңдер бойынша камералық бақылау жүргізілмейді

«Таза парақтан» тетігі аясында микро және шағын кәсіпкерлердің 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі салық кезеңдері бойынша тапсырған есептеріне камералдық бақылау жүргізілмейді.

Атап айтқанда, 2025 жылғы 17 желтоқсанға дейін тапсырылған және 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңдерге қатысты салық есептіліктері тексерілмейді.

Сонымен бірге, микро және шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 2026 жылғы 1 қаңтарға дейінгі кезеңдер бойынша салық міндеттемелеріне де тексеру жүргізілмейді.

Қандай жағдайларда бақылау сақталады

Комитеттің түсіндіруінше, кейбір жағдайларда камералық бақылау жүргізіле береді. Олар: резидент емес тұлғалардың табысына салық салу мәселелері; 2025 жылғы 17 желтоқсаннан кейін өткен кезеңдер үшін қосымша есеп тапсырылғанда; бұрын тапсырылған есеп кері қайтарылған жағдайда.

Оған қоса, салық заңнамасында көзделген кейбір өтініштер мен талаптар бойынша, сондай-ақ бюджеттен қосылған құн салығын қайтару кезінде қызмет алушының жеткізушілеріне қатысты да бақылау жүргізілуі мүмкін.

Үкімет бұл шараларды бизнеске түсетін әкімшілік жүктемені азайту және салық реформаларының әсерін жұмсарту үшін қабылдаған.

– Негізгі мақсат – кәсіпкерлерге түсетін әкімшілік жүктемені азайту, олардың қаржылық жағдайын тұрақтандыру және салық міндеттемелерін ерікті түрде орындауға жағдай жасау, - дейді Сейілжан Ахметов.

Еске сала кетсек, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап салық берешегін өндіру тәртібі жеңілдеді. Енді 20 АЕК-ке (86 500 теңге) дейінгі берешегі бар кәсіпкерлерге тек хабарлама жіберіліп, өсімпұл есептеледі. Шоттары бұғатталмайды, қызметіне кедергі келтірілмейді. Хабарламада салық төлеушінің қанша қарызы бар екені көрсетіледі.