Трамп C5+1 саммитінде Джексон Вэник заңының күші жойылғанын жариялауы мүмкін сарапшы

Сарапшының айтуынша, «С5+1» форматы — біраздан бері жүзеге асырылып келе жатқан тиімді диалог алаңы. Осы орайда Жапония Орталық Азия мемлекеттерімен мұндай кездесуді ұйымдастыруға 20 жылдан астам уақыт бұрын бастамашы болған. Кейіннен Оңтүстік Корея, Еуропа одағы және Қытай осындай диалогті орнатты. Америка Құрама Штаттары бұл тәжірибеге кейінірек қосылды.

- АҚШ осы форматтағы диалогке тым кеш мән берді, яғни 20 жыл бұрын бастауы керек еді, - деді Фредерик Старр.

Оның пайымынша, кейінгі екі жылда «С5+1» форматы барлық елдің мүддесіне қызмет ететіні және ешкімге қарсы бағытталмағаны мойындалды.

- Америка Құрама Штаттары мен Орталық Азия елдері ортақ мүддеге қызмет ететін осындай алаңды құрудың және қолдаудың маңыздылығын түсінді. Бұл тұрғыда өтетін талқылаулар арасында мемлекеттер арасында қарама-қайшылықтар болмайды, - деді Старр.

Соңғы екі жылда Орталық Азия елдерінің экономикалық әлеуеті қайта сараланды.

Сарапшының пікірінше, америкалық бизнес пен инвесторлардың осы өңірге тартылуына ерекше назар аудару керек. Бұл бағытта АҚШ үкіметі бизнес-қоғамдастықты қолдауға мән беріп отыр.

- Америкалық инвесторлар тарапынан Орталық Азияға деген басқаша көзқарасты байқап отырмыз. Қазір мұнай мен газ туралы көп айтылып жатыр, бірақ өңірдің әлеуеті әлдеқайда кең, соның ішінде инновациялар мен заманауи технологияларды да ескеру керек. Сондықтан «С5+1» форматын барынша құптаймын, - деді сарапшы.

Фредерик Старр болашақта бұл форматтың «С6+1» деңгейіне дейін кеңейтілгенін қалайтынын, соның ішінде Әзербайжанның қосылғаны оңтайлы болатынын атап өтті. Бұл ретте, АҚШ-тың Орталық Азия мемлекеттерімен қарым-қатынасы екіжақты деңгейде ғана емес, сонымен қатар өңірлік ауқымда дамуы тиіс.

Сарапшы Орталық Азия елдерінде әлі күнге дейін өздерінің өңірлік ұйымы жоқ екенін еске салды. Бұл жағдай аймақтың бірнеше елінде бизнеспен айналысқысы келетін америкалық кәсіпкерлер үшін қиындықтар туғызады.

- Мәселен, АҚШ азаматтары Орталық Азияның әр еліне бару үшін бірнеше рет виза алуға мәжбүр. Бұл өз кезегінде бірыңғай өңірлік құрылымның жоқтығын айқын көрсетеді», - деді ол.

Сарапшы «Джексон-Вэник» заңының күшін жою мүмкіндігі туралы айта келе, жақын арада осы шешім қабылданатынына сенім білдірді.

«Атап айтқанда, АҚШ президенті бұл түзетудің күшін жоюға қатысты тиісті шешім жасап, Конгресске өтінішпен барады деген үміттемін», - дейді Фредерик Старр.

Сарапшы Орталық Азия мен АҚШ арасында мәдениеттен бастап мемлекеттік басқаруға дейінгі барлық салада ынтымақтастықты нығайту маңызды екенін атап өтті.

- Бизнес, мәдениет, спорт және білім саласындағы кеңейтілген ынтымақтастықты қолдаймын. Америка Құрама Штаттары Орталық Азия елдерін тиімдірек әрекет ету үшін күш-жігерін біріктіруге ынталандыруы керек, - деді ол.

Еске салсақ, жыл басында АҚШ Қазақстанға қатысты «Джексон-Вэник» түзетулерін жою туралы заң жобасын қарайтыны мәлім болды.