Түркістан облысында жер қойнауын заңсыз пайдаланғандар 558 млн теңгеден астам шығын келтірді

Түркістан облысында кең таралған пайдалы қазбаларды өндіретін 221 жер қойнауын пайдаланушы тіркелген. Олар 75 келісімшарт және 146 лицензия негізінде жұмыс істейді.

Облыстық өнеркәсіп және индустриалды-инновациялық даму басқармасының басшысы Нұрлыбек Исаевтың айтуынша, 2025 жылы 35 жер қойнауын пайдаланушының 123 мың гектар жері, ал 2026 жылдың басынан бері 3 пайдаланушының 501 мың гектар жері мемлекетке қайтарылған.

– Облыста жұмыс істейтін 221 жер қойнауын пайдаланушының жер телімдеріне талдау жүргізіліп, олардың 98-і рәсімделгені, ал 123 жер телімі рәсімделмегені анықталды, – деді ол.

Ведомство мәліметінше, өңірде жер қойнауын заңсыз пайдалану фактілері бойынша бақылау күшейтілген. Бұл орайда аудан, қала әкімдіктері тарапынан 28 жер қойнауын пайдаланушының жер телімдерінің нысаналы мақсатын ауыстыру туралы қаулы қабылданған.

Сондай-ақ құжаттарын рәсімдемей жұмыс жүргізген 95 пайдаланушыға акт толтырылып, уәкілетті органға жолданды. Өткен жылы 226 рейд жүргізіліп, 342 жүк көлігі мен 47 арнайы техника айыптұраққа қойылса, 74 әкімшілік іс бойынша 16,8 млн теңге залал есептелген.

– Биыл 40 рейд өткізіліп, 60 техника тоқтатылып, 5,1 млн теңге залал анықталды. Өңірде заңсыз қазба жұмыстары жүргізіліп жатқан 22 «қызыл нүкте» белгілі болды. Оның 15-і – жеке меншік, 7-і – жайылым жер. Аталған жер телімдерін мемлекет меншігіне қайтару бойынша жұмыстар басталды. Сондай-ақ заңсыз әрекеттерден келген 558,4 млн теңге залал есептеліп, материалдар құқық қорғау органдарына жолданды, – деді Нұрлыбек Исаев.

Түркістан облысы Полиция департаменті бастығының бірінші орынбасары Арман Тіленшиннің мәлімдеуінше, облыста заңсыз жер қойнауын игеруге қатысты биыл 51 құқық бұзушылық болған.

– Анықталған деректер бойынша материалдар уәкілетті органға жолданды, 40 іс бойынша 5,1 млн теңге экономикалық залал есептеліп, Экология департаментіне жіберілді. 29 іс бойынша 1,9 млн теңге айыппұл салынды, – деді ол.

Оның сөзінше, жыл басынан бері рейдтер барысында өңірде 64 жүк көлігі мен 6 арнайы техника айыптұраққа қойылған.

– Сонымен қатар жол қозғалысы талаптарын бұзғаны үшін 2190 әкімшілік құқық бұзушылық анықталып, 17,6 млн теңге айыппұл салынды, – деді ол.

Жалпы былтыр жер қойнауын пайдаланушылардан облыстық бюджетке 9,1 млрд теңге қаржы түскен. Лицензиялары тоқтатылған және игерілмеген жер учаскелеріне инвентаризация жүргізіп, мемлекет меншігіне қайтару үшін арнайы комиссия құрылған.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров жауаптыларға табиғи қазбаларды заңсыз пайдаланушыларға қарсы күресті күшейтуді, экологиялық апаттардың алдын алу жұмысын жандандыруды тапсырды.

– Жер қойнауы мен пайдалы қазбаларды заңсыз қолданушыларға қарсы мобильді топтардың жұмысын жандандыру керек. Өңірдегі өзен-көлдер мен карьерлер тұрақты бақылануы тиіс. Барлығы заңға сәйкес болуы қажет, – деді аймақ басшысы.

Бұдан бұрын хабарлағанымыздай, Түркістан облысында полицейлер құмды заңсыз өндірумен айналысқан топты анықтады. Олар мемлекетке 437 млн теңге көлемінде шығын келтірген.