Түркия біртіндеп пластиктен бас тартпақшы

Түркияның Қоршаған орта, урбанизация және климаттың өзгеруі министрлігі пластикалық ластануды азайтуға бағытталған жаңа ереже жобасын дайындады. Құжатта табиғат пен су ресурстарына айтарлықтай зиян келтіретін бір рет қолданылатын пластикалық өнімдерді біртіндеп алып тастау қарастырылған.

Бастама бірқатар бір рет қолданылатын өнімдерді енгізуге тыйым салуды жоспарлап отыр. Оларға пластикалық шанышқылар, пышақтар, қасықтар, таяқшалар, кеңейтілген полистиролдан жасалған тәрелкелер мен тамақ контейнерлері, кеселер мен сусын контейнерлері, пластик түтікшелер, пластик тұтқалары бар мақта таяқшалары және пластикалық шар таяқшалары кіреді.

Ережелер күшіне енгеннен кейін олар экологиялық таза баламалармен ауыстырылады. Мысалы, пластикалық контейнерлер мен кеселер қағазбен, пластикалық ыдыстар ағашпен, ал түтікшелер мен сусын араластырғыштар қағаз немесе ағашпен ауыстырылады. Мақта таяқшалары да ағаш негіздермен шығарылады.

Түркия министрлігі мұндай өнімдерді жою жыл сайын шамамен 1,5 миллион тонна CO₂-ға тең көмірқышқыл газы шығарындыларының алдын алуға және қалдықтарды басқару шығындарын шамамен 1,5 миллиард түрік лирасына азайтуға мүмкіндік береді деп есептейді.

Билік саясаттың негізгі мақсаты тек пластикті бір рет қолданылатын қағаз немесе ағаш бұйымдармен алмастыру ғана емес, сонымен қатар қайта пайдалануға болатын шешімдерге біртіндеп көшу екенін атап көрсетеді. Атап айтқанда, азаматтарды шыныдан, металлдан және фарфордан жасалған берік ыдыс-аяқтар мен ыдыстарды пайдалануға шақырады.

Құжат «Нөлдік қалдық» бағдарламасының бөлігі ретінде дайындалды және мемлекеттік органдарға, сала өкілдеріне және қоғамдық ұйымдарға талқылауға ұсынылады. Ереженің соңғы нұсқасы осы жылдың соңында күшіне енеді.

Ғылыми зерттеулерге сәйкес, әлемде өндірілетін пластиктің шамамен 40%-ы бір рет қолданылатын заттар. Бұл қалдықтардың айтарлықтай бөлігі тиімсіз қайта өңдеу жүйелеріне байланысты қоршаған ортаға түседі.

Теңіз қоқысының шамамен 80%-ы бір рет қолданылатын пластикалық заттардан және балық аулау құралдарынан алынған пластикалық компоненттерден тұратыны атап өтілді. Сондықтан көптеген елдер бұл саладағы саясатын қатайтып жатыр.

2019 жылы Еуропалық Одақ 27 еуропалық елді осындай өнімдердің бірқатарын өндіруге тыйым салуға немесе қатаң шектеуге міндеттейтін бір рет қолданылатын пластикалық директиваны қабылдады.

Бұған дейін біз Моңғолия жан басына шаққандағы пластик қалдықтары бойынша әлемде көш бастап тұрғанын хабарлаған едік,