Түркияда Тәттімбет күйі күмбірледі

«Домбыра». Дәл осындай атаумен Анкарада қазақтың дәстүрлі өнерінің хас шебері, күйші Тәттімбет Қазанғапұлының туғанына 210 жыл толуына орай ғылыми-мәдени іс-шара өтті.

Кешке Түркиядағы ғалымдар мен өнер қайраткерлері, сондай-ақ Қазақстаннан арнайы келген меймандар қатысты.

Тәттімбет тек күйші ғана емес сөздің майын тамызып сөйлейтін шешен, әділетті көксеген ақын болған. Оның бізге 40-тан астам күйі жетті. Соның ішінде шоқтығы биік туындысы – «Бес төре» күйі. Ол халықты жәбірлеген би-төрелердің озбырлығын сипаттайды. Міне, күйшінің дәл осы шығармасы Анкара төрінде күмбірледі.

Кеште Тәттімбет дәстүрін жалғастырушы әрі өнертанушы Жанғали Жүзбаевқа түркі әлеміне ортақ өнерді насихаттап жүргені үшін «Түрксой» төсбелгісі табысталды. Оның айтуынша, Тәттімбеттің күйлерін тұтас игерген, дәстүрін толық меңгерген күйшілер өте аз. Тек Мағауия Хамзин, Уәли Бекенов, Таласбек Әсемқұлов сынды саңлақтар Тәттімбеттің күйлерін тарау-тарауымен шерте білген.

Жанғали Жүзбай, күйші, Ұлттық өнер университетінің профессоры:

- Қазір өзіміздің ағамыз Біләл Ысқақовтан асып тұрғанын көре алмай отырмын. Әрине, әрбір тұлпар өзінің әліне қарай шабады ғой. Біз де анда-санда Тәттімбеттің күйлерін тартып қоямыз. Бірақ асып тарттық деп тасымаймыз. Тәттімбеттің шығармашылығының алдында, әруағының алдында басымызды иіп, именіп, домбыраны қолымызға алатын жайымыз бар.

Жиналған қауым шертпе күйдің атасы Тәттімбеттің шығармашылығын кеңінен талқылап, оның ұлағатты өнер жолына тоқталды.

Еркебұлан Сәпиев, Қазақстан Республикасының Түркиядағы Төтенше және өкілетті елшісі:

- Бүгінгі шарамыз бір жағынан концерт, бір жағынан үлкен бір халықаралық симпозиум, конференция деп атауға болады деп ойлаймын. Өздеріңізге мәлім, домбыра қазақтың, түркі халықтарының тек қана аспабы емес, бүкіл дүниежүзі түркі тілдес халықтардың бізді біріктіретін символ.

Кеште қазақ ақындары Тәттімбетке арналған жыр жолдарын оқыса, түрік қаламгерлері ұлттық аспаптың қадір-қасиетін өз тілінде ұлықтады.

Анадолы елінде қасиетті қара домбыраға қызығушылық барған сайын артып келеді. Сол себепті Түрксой ұйымы Юнус Эмре институтымен бірлесіп арнайы үйірмелер ашқан. Мұндай орталықтар Түркияда ғана емес, Франция, Германия, Голландия, Мажарстан сияқты Еуропа елдерінде де жұмыс істейді, - дейді ұйымның бас хатшысы.

Сұлтан Раев, Түрксой Халықаралық ұйымының бас хатшысы:

- Мәдениетімізді өзге аймақтарға дәріптеп, таныту үшін арнайы зертхана құрдық. Еуропа өлкелерінде елшіліктердің қолдауымен домбыра сыныптары ашылған. Бұл үйірмелерде «мен қазақпын» деген азаматтармен бірге өзге де түркі халықтарының өкілдері де домбырада ойнауды, Тәттімбеттің күйлерін тартуды үйреніп жүр.

Анкара төрінде өткен «Домбыра» кеші қазақтың күй өнерін түркі жұртына тағы бір мәрте паш етті.

Авторлары: Ә. Нұрлыбаева, Ж.Сүйіндіков