Венгрия ЕО дағы дауыс беру құқығынан айырылуы мүмкін

Еуропалық одақта Мажарстанның қазіргі премьер-министрі Виктор Орбанның партиясы сайлауда жеңіске жеткен жағдайда, ЕО-дағы дауыс беру жүйесін өзгерту бойынша ықтимал жоспарлар талқыланып жатыр. Бұл туралы Politico басылымы талқылау процесіне қатысушы 10 еуропалық дипломатқа сілтеме жасап мәлімдеді, деп хабарлайды Arasha.kz.

Олардың айтуынша, бұл өзгерістер ЕО-да дауыс беру кезінде қабылданатын шешімдердің бұғатталуын немесе негізсіз созылуын болдырмауға көмектесуі тиіс. Бұған дейін Виктор Орбан мен Мажарстан дипломаттары бірнеше рет дауыс беруді бұғаттайтынын айтып қоқан-лоққы көрсеткен және шешімдерге кедергі келтірген.

Соңғы рет Мажарстан Ресейге қарсы санкциялар пакетін және Украинаға берілетін 90 млрд еуро көлеміндегі несиені бұғаттады. Бұған Украина аумағындағы ресейлік атқылаудан кейін зақымдалған «Достық» мұнай құбыры арқылы жеткізілімдердің тоқтауы себеп болған. Сондай-ақ өткен аптада Мажарстан СІМ басшысы Мәскеумен, соның ішінде ЕО отырыстарының алдында және барысында кейбір мәселелер бойынша үнемі кеңесіп отыратынын мойындады, өйткені «Мажарстан үшін Ресей — маңызды серіктес».

«Еуропалық кеңесті бопсалауға ешкімнің құқығы жоқ, еуропалық институттарды бопсалауға ешкімнің құқығы жоқ. Мажарстанның жасап отырғаны  мүлдем қабылданбайтын нәрсе», - деді бұған дейін Еуропалық кеңес президенті Антонио Коста.

Дипломаттардың айтуынша, ықтимал сценарийлер арасында дауыс беру жүйесін өзгерту, еуропалық қаржыландыруды тоқтату және тіпті дауыс беру құқығынан айыру мәселелері талқылануда.

Шешім қабылдау жүйесі аясында дипломаттар білікті көпшілік дауыспен дауыс беру әдістерін кеңейту мүмкіндігін айтуда. Бұл тәсіл бойынша шешім қабылдау үшін ЕО халқының 65%-ын құрайтын елдердің 55% дауысы қажет. Бірақ сыртқы саясат пен бюджеттің кейбір мәселелерінде барлық мүше елдердің мақұлдауы талап етіледі. Дегенмен, бұл сценарий көптеген елдерге ұнамауы мүмкін.

Тағы бір нұсқа — «ниет білдірушілер коалициясын» құру. Бұл формат Украинаға қару-жарақ жеткізу мәселелерінде қазірдің өзінде қолданылып жүр. Бұған дейін Еурокомиссия басшысы Урсула фон дер Ляйен мұндай форматтың бірауыздан шешім қабылдау пунктін айналып өту үшін қолайлы болуы мүмкін екенін айтқан.

Сондай-ақ құқық үстемдігі немесе жалпыға ортақ заңдар бұзылған жағдайда еуропалық қаржыландыруды бермеу немесе кідірту мүмкіндігі талқылануда. Еурокеңес президенті Антонио Коста ЕО-ға мүше болу оның мүшелерінен «шынайы ынтымақтастықты» талап ететінін атап өтті.

«Еуропалық одақтан қаржы алу үшін құқық үстемдігін құрметтеу қажет», - деді демократия, әділет, құқық және тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі комиссар Майкл МакГрат ықтимал қаржылық шаралар туралы сұраққа жауап бере отырып.

Төртінші нұсқа елді дауыс беру құқығынан айыру. Еуропалық келісімнің 7-бабы ел ЕО құндылықтарын түбегейлі бұзған жағдайда оны дауыс беру құқығынан айыруға мүмкіндік береді. Литваның бұрынғы СІМ басшысы Габриэлюс Ландсбергис бұл Мажарстанға қысым жасаудың тиімді әдісі болуы мүмкін екенін айтады, алайда қалған 26 елдің бұған бірауыздан дауыс беретініне кепілдік жоқ.

Сонымен қатар, дипломаттардың көпшілігі Мажарстанды ЕО-дан шығару сценарийі байыпты түрде қарастырылып жатпағанын хабарлады.

Мажарстандағы парламенттік сайлау 12 сәуірде өтеді.