Ақша мен банк: күнделікті қолдануға арналған нақты кеңестер

Ақша — күнделікті өмірдің ажырамас бөлігі, бірақ оны дұрыс басқару көп жағдайда назардан тыс қалады. Көп адам табысты көбейтуді ойлайды, алайда бар қаржыны тиімді пайдалану одан да маңызды. Банк жүйесі бұл процесте негізгі құралдардың бірі болып саналады: ол ақшаны сақтауға, көбейтуге және басқаруға мүмкіндік береді. Сондықтан қаржымен жұмыс істеуде қарапайым, бірақ нақты қағидаларды білу тұрақтылық пен сенімділікке алып келеді.

1. Ақшаны алған сәтте бөліп үйрен
Көпшілік ең үлкен қателікті ақшаны толық қолында ұстап тұрып жасайды. Себебі көз алдында тұрған ақша тез жұмсалады. Сондықтан табыс түскен күні-ақ белгілі бір бөлігін (кемінде 10–20%) бөлек шотқа немесе депозитке аударып қою керек. Бұл әрекет уақыт өте келе тұрақты жинақ қалыптастырады. Ең маңыздысы — алдымен өзіңе «төлеу», яғни жинақты бірінші орынға қою.

2. Шығынды нақты есептемей, ақша басқарылмайды
Ақшаның қайда кетіп жатқанын білмей, оны бақылау мүмкін емес. Сондықтан ай сайын барлық шығынды жазып отыру қажет. Тамақ, жол, байланыс, ұсақ-түйек — бәрі есепте болуы тиіс. Бір қарағанда маңызды емес шығындар ай соңында үлкен сомаға айналады. Осыны көрген кезде ғана адам артық нәрселерден бас тарта бастайды.

3. Жинақты міндетті түрде банкте сақта
Үйде сақталған ақша көбіне байқалмай жұмсалып кетеді. Ал банк — белгілі бір тәртіп береді. Депозит немесе жинақ шоты арқылы ақшаға «шектеу» қойылады. Сонымен қатар пайыздық табыс қосылады, бұл инфляцияның әсерін азайтады. Ең дұрысы — күнделікті қол жетімді емес, бірақ қажет кезде алуға болатын жинақ құралын таңдау.

4. Несиеге тәуелді болма
Несие — уақытша шешім, бірақ ұзақ міндеттеме. Көп жағдайда адамдар қажеттіліктен емес, ыңғайлылық үшін алады. Бұл қаржылық қысымды арттырады. Егер несие алынса, оның ай сайынғы төлемі табыстың 30–40%-ынан аспауы керек. Әйтпесе қалған ақша күнделікті өмірге жетпей қалады. Несие — тек нақты қажеттілік болған жағдайда ғана қолданылатын құрал.

5. Қаржылық қауіпсіздік қорын жаса
Күтпеген жағдай кез келген уақытта болуы мүмкін: жұмыс тоқтауы, ауру, қосымша шығындар. Осындай кезде қарызға кірмеу үшін алдын ала қор болуы керек. Ең кемі 3 айлық шығын көлемінде ақша жинау ұсынылады. Бұл қор — тұрақтылықтың негізгі тірегі. Ол бар кезде адам шешімді сабырмен қабылдайды, ал онсыз — асығыс әрекетке барады.