Бидайды өңдеуден Каспийдегі порттарға дейін: Қазақстанда қандай ауқымды жобалар салынып жатыр

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауын іске асыру аясында Қазақстанда инвестициялық саясатты ауқымды жаңғырту жүргізілуде. Негізгі басымдықтар тікелей бюджеттік қаржыландырудан жеке капиталды тартуға, цифрлық трансформацияға және шикізаттық емес секторды дамытуға ауысуда.

Мақсат: 2029 жылға дейін «Бәйтерек» ұлттық холдингі арқылы қосымша $150 млрд инвестиция тарту.

Негізгі капиталға салынған инвестициялар: 2025 жылы көрсеткіш 16,7%-ға өсіп, 23,5 трлн теңгеге жетті. 2026 жылдың 8 айында тағы 13,5 трлн теңге инвестиция тартылды (+8,1%).

Қаржыландыру құрылымы: Мемлекеттік бюджет қаражатының үлесі 2024 жылғы 21,6%-дан 2026 жылы 14%-ға дейін төмендеді. Тартылған ресурстардың 86%-ы бюджеттен тыс көздерден, оның ішінде 66,7%-ы бизнестің өз қаражаты есебінен қаржыландырылады.

Басымдықтардың өзгеруі: Тау-кен өнеркәсібінің үлесі 13,9%-ға дейін қысқарды. Оның орнына өңдеу өнеркәсібі (14,1%), энергетика, АӨК және IT салалары өсіп келеді.

Жобалар портфелі: Астанада Kazakhstan Investment House («бір терезе» қағидаты) құрылып жатыр. Құны $162,5 млрд болатын 667 жоба іріктелді, оған қоса шикізат базасына $42,6 млрд бағытталмақ.

Ірі халықаралық жобалар

Fufeng Group (Қытай): Жамбыл облысында жүгеріні өңдеу жобасы — $350 млн (бірінші кезеңін 2026 жылы іске қосу жоспарланған).

Dalian Hesheng (Қытай): Ақмола облысында бидай өңдеу кешені — $500 млн.

Guoyou Materials Group: Каспий теңізінде жаңа порт құрылысы — $1,1 млрд (өткізу қабілеті жылына 15 млн тоннаға дейін).

Harvest Group SA (Швейцария): Агроөнеркәсіптік кластер — $700 млн (300 мың гектар жерді суармалы алқаптарға айналдыру).

Roca Group (Испания): Қызылорда облысында сантехника өндіретін зауыт — $70 млн.

Solico Group: Алматы облысында ірімшік өндіру жобасы — $58,8 млн (2027 жылы іске қосу жоспарланған).

Бизнесті және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты қолдау

2026 жылы «Бәйтерек» холдингі нақты секторды қолдауға 8 трлн теңге бағыттайды.

Ірі бизнес: Қазақстанның Даму Банкі инвестициялық жобаларды қаржыландыру шегін 15 млрд теңгеге дейін арттырды.

ШОБ: «Өрлеу» бағдарламасы бойынша шағын және орта бизнеске жылдық 12,6% мөлшерлемемен 7 млрд теңгеге дейін несие алуға болады. «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша — 200 млн теңгеге дейін, мөлшерлеменің 40–50%-ын субсидиялау мүмкіндігімен.

Инфрақұрылым: Жылу, электр және сумен жабдықтау желілерін жаңғыртуға жалпы сомасы 884,6 млрд теңгені құрайтын 346 жоба мақұлданды.

Агролизинг: 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 250,5 млрд теңгеге ауыл шаруашылығы техникасы берілді, бұл 2025 жылғы көрсеткіштен шамамен екі есе көп. Жылдық 5–6% мөлшерлемемен жеңілдетілген бағдарламалар қолжетімді.

Цифрландыру: Лизинг рәсімдеу онлайн форматқа көшірілді. Жасанды интеллект сервисі құжаттарды талдап, 10 минут ішінде шешім шығарады, ал кезектер Telegram-бот арқылы бақыланады.

18 қыркүйек, 09:43