Данияда парламент сайлауы өтіп жатыр: Метте Фредериксен үшінші рет премьер бола ма

Бақылаушылардың пікірінше, сайлауды мерзімінен бұрын өткізу туралы шешім Фредериксеннің рейтингі Гренландия төңірегіндегі саяси даудан кейін өскен кезде қабылданған. Негізі парламент сайлауы биыл өтіп, қазан айының соңына дейін ұйымдастырылуы тиіс болған.

Метте Фредериксен үкіметті шамамен жеті жылдан бері басқарып келеді. 2022 жылдан бері елді Социал-демократиялық партия, либералдық «Венстре» және «Умеренные» партиялары құрған коалиция басқаруда. Алайда бұл жолы коалиция парламенттегі 179 орынның кемінде 90-ына ие болып, абсолютті көпшілікке қол жеткізе алмауы мүмкін.

Сарапшылардың айтуынша, қазіргі коалиция құрамында премьер-министр лауазымына үміткер бола алатын бірнеше саясаткер бар. Олардың қатарында қорғаныс министрі Трульс Лунд Поулсен («Венстре»), сыртқы істер министрі Ларс Лёкке Расмуссен («Умеренные», бұрын екі рет премьер болған) және оппозициялық Либералдық альянс жетекшісі Алекс Ванопслах аталады.

Сауалнамалар нәтижесіне қарағанда, наурыз айының ортасында солшыл партиялар блогы оңшылдардан сәл алда болғанымен, ешбір саяси күштің жеке өзі парламентте басымдыққа ие болуы екіталай. Сондықтан жаңа үкімет құру үшін коалиция келіссөздері қажет болуы мүмкін.

Сайлауалды науқанда Метте Фредериксен өзін дағдарыс кезінде сенім артуға болатын саясаткер ретінде таныстырды. Оның ұраны – «Сенуге болатын премьер-министр».

Соңғы уақытта Гренландия мәселесіне байланысты АҚШ-пен арадағы шиеленіс оның беделін арттырғанымен, қазір сайлаушылар назарында экономика, бағаның өсуі, салық, әлеуметтік саясат және көші-қон мәселелері тұр.

Социал-демократтар сайлау бағдарламасында білім беру мен әлеуметтік қорғауды қаржыландыру үшін ірі байлыққа салық енгізуді ұсынды. Сонымен қатар көші-қон саясатын қатаңдатуға бағытталған бірқатар шара жарияланды.

Дания парламенті – Фолькетинг 179 депутаттан тұрады. Оның 175-і Дания аумағында сайланады, ал екі орыннан Гренландия мен Фарер аралдарына беріледі.